I SAB/Łd 5/22

PostanowienieWSA w Łodzi2022-06-14

Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w administracji może być wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 PPSA, czy też wymaga wcześniejszego wyczerpania drogi postępowania przed organem egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w administracji nie może być wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 PPSA. Przepis ten nie obejmuje tego typu skarg. Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skargę na przewlekłość należy najpierw złożyć do organu egzekucyjnego, a dopiero na jego postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu. Organ egzekucyjny przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wyjaśniając przebieg postępowania egzekucyjnego i swoje dotychczasowe czynności. Skarżący wielokrotnie próbował nadać bieg swojej skardze, kierując pisma do różnych organów, w tym do sądu powszechnego, który uznał się za niewłaściwy. Ostatecznie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał, że skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego nie może być wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na przewlekłość Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 6 maja 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: NUS w Z., organ egzekucyjny) przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pisma złożone przez M. N. (dalej: skarżący) z dnia 9 lutego 2022 r. i 28 lutego 2022 r. i 31 marca 2022 r. stanowiące skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez NUS. Organ ten wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie swoich tytułów wykonawczych wystawionych: 1) [...] r. (nr [...], [...], [...] i [...] na należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r.); 2) [...] r. (nr [...] na należności z tytułu VAT za okres od stycznia do marca 2015 r.), 3) [...] (nr [...] na należności z tytułu VAT za okres od kwietnia do czerwca 2015 r.), 4) [...] r. (nr [...] na należności z tytułu VAT za okres od lipca do września 2015 r.), 5) [...] r.(nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] na należności z tytułu podatku dochodowego za okres od stycznia do grudnia 2015 r.). Podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych były deklaracje podatkowe składane przez skarżącego. W celu wszczęcia egzekucji wobec skarżącego skierowany został przez Wójta Gminy D. również tytuł wykonawczy z [...] r. nr [...] obejmujący należności z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Egzekucja na podstawie ww. tytułów wykonawczych została wszczęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. odpowiednio: 12 maja 2015 r. (poz. 1), 4 września 2015 r. (poz. 2), 9 grudnia 2015 r. (poz. 3), 16 grudnia 2015 r. (poz. 4) i 29 kwietnia 2016 r. (poz. 5). W toku prowadzonej egzekucji Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych m.in. przez C. Bank S.A., I. Bank [...] S.A., M. Bank S.A. i B. S.A. Zajęcia okazały się skuteczne, lecz nieefektywne z uwagi na brak środków na rachunkach bankowych prowadzonych na rzecz zobowiązanego. W dniu 10 października 2016 r. akta egzekucyjne zostały przekazane do NUS w Z. celem kontynuowania egzekucji zgodnie z właściwością miejscową. W piśmie z 21 września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. poinformował NUS w Z., że zmianie uległa właściwość miejscowa organu egzekucyjnego, ponieważ zobowiązany obecnie przebywa w Z. przy ul. G [...]. Pomimo faktycznego wskazania przez zobowiązanego takiego adresu zamieszkania, dokonywane przez NUS w Z. próby podjęcia czynności w terenie pod adresem przez niego zgłoszonym w dniu 5 maja 2016 r. jako aktualny adres rejestracyjny, nie przynosiły rezultatów z uwagi na nieobecność zobowiązanego. W toku podjętych czynności NUS w Z. ustalił, że w Z. przy ul. G. [...] mieścił się A prowadzony przez skarżącego. Placówka ta została zamknięta w październiku 2016 r. "w toku czynności prowadzonych przez policję i prokuraturę". Podczas wywiadu przeprowadzonego z okolicznymi mieszkańcami ustalono, że nie widziano zobowiązanego od momentu wszczęcia postępowania dotyczącego A przez organy ścigania. W dniu 21 grudnia 2020 r. NUS w Z. otrzymał informację, że skarżący przebywa w Areszcie Śledczym w Ł. ul. S.[...]. Ustalenie miejsca pobytu zobowiązanego umożliwiło zastosowanie w sprawie kolejnych czynności, tj. zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego i wierzytelności z rachunku bankowego w P. S.A. Zawiadomienie o zajęciu bank odebrał 25 marca 2021 r., a organ rentowy 29 marca 2021 r. Zawiadomienia o zajęciu doręczono skarżącemu w dniu 26 marca 2021 r. w Areszcie Śledczym w Ł.. Brak środków zgromadzonych na rachunku bankowym w P. S.A. uniemożliwił realizację zajęcia. Do świadczenia z ubezpieczenia społecznego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej, a organem właściwym do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji z tego składnika majątkowego jest Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. A. S.. Akta postępowania egzekucyjnego wraz z tytułami wykonawczymi przekazano Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w C. przy piśmie z 3 marca 2022 r., gdyż z uwagi na zgłoszenie przez skarżącego nowego adresu zamieszkania, tj. [...] C., Al. W. [...] zmianie uległa właściwość organu egzekucyjnego. W dniu 9 lutego 2022 r. do NUS w Z. wpłynęło pismo zaadresowane do Sądu Rejonowego w Ł., w którym skarżący wskazał, że wnosi skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez NUS w Z.. Pismo to Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. przekazał NUS w Z. uznając, że nie stanowi ono pozwu. Wyjaśnił przy tym, że wobec skarżącego nie było prowadzone postępowanie karnoskarbowe, zatem sąd powszechny nie jest właściwy w sprawie. Następnie Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł. przy piśmie z 25 marca 2022 r. przekazał NUS w Z. pismo skarżącego z 22 marca 2022 r. celem nadania właściwego biegu. W piśmie tym skarżący wyjaśnił, że jego pismo z 9 lutego 2022 r. stanowi skargę na przewlekłość urzędu. Podniósł, że skarga na przewlekłość powinna być rozpatrzona przez sąd administracyjny i wniósł do Sądu Rejonowego Ł. – Ś. o jej przekazanie do właściwego sądu. Następnie w dniu 4 marca 2022 r. wpłynęło do NUS w Z. pismo skarżącego z 28 lutego 2022 r., w którym powołując się na numer zawiadomienia o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego, doręczonego mu 29 marca 2021 r. wniósł o jego wycofanie, gdyż zostało dokonane "bez prawomocnej decyzji", a dochodzone należności w jego ocenie uległy przedawnieniu. NUS w Z. pismem z 23 marca 2022 r. wezwał skarżącego do wyjaśnienia charakteru prawnego tego pisma poprzez sprecyzowanie rzeczywistej woli co do treści żądania i trybu jego rozpatrzenia. Odpowiadając na to wezwanie skarżący oświadczył, że złożył skargę na przewlekłość, która powinna zostać przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 19 kwietnia 2022 r. akta egzekucyjne dotyczące postępowania prowadzonego wobec skarżącego zostały zwrócone NUS w Z. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C., który wyjaśnił, że adres rejestracyjny skarżącego (C. Aleja W.[...]) jest niekompletny, ponieważ nie zawiera numeru mieszkania. NUS w Z. w skierowanym do tut. Sądu piśmie z dnia 4 maja 2022 r., którym przekazano skargę skarżącego oświadczył, że nie podziela zarzutu przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a.") sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. gdy bezczynność lub przewlekłość dotyczy niewydania w ogóle lub niewydania w terminie: decyzji administracyjnych (pkt 1), postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (pkt 2), postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (4a). We wniesionej do tut. Sądu skardze skarżący zarzucił NUS w Z. przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania egzekucyjnego. Rzecz jednak w tym, że przewlekłość postępowania egzekucyjnego nie może być kwestionowana na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bowiem przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia bezpośredniej skargi w tej sprawie. Jest to spójne z regulacjami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 dalej "u.p.e.a."), która zawiera własne, typowe dla postępowania egzekucyjnego rozwiązania w tym zakresie. Mianowicie, jak wynika z art. 54 u.p.e.a. (w brzmieniu sprzed wejścia w życie nowelizacji u.p.e.a. dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 2070 – por. art. 13 ust. 1 tej ustawy: "Do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe"), zobowiązanemu przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1), a postanowienie w tej sprawie wydaje organ egzekucyjny; na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). Aby więc zakwestionować przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarżący powinien wpierw złożyć skargę w tej sprawie do organu egzekucyjnego. Organ tę skargę rozpatrzy i wyda postanowienie. W razie nieuwzględnienia skargi przez organ egzekucyjny, wyda on postanowienie o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, na które skarżący będzie mógł wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia. Dopiero gdy i ten organ wyda postanowienie niekorzystne dla skarżącego, będzie przysługiwała skarga do tut. Sądu. Nie będzie to jednak skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, ale skarga na postanowienie organu wyższego stopnia w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje w takim przypadku na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. (skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które przysługuje zażalenie). Jak z tego wynika, skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego bezpośrednio do sądu nie przysługuje. Skarga taka jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i jako taka podlega odrzuceniu. P.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło