I SAB/Łd 6/17

PostanowienieWSA w Łodzi2017-09-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia WSA Cezary Koziński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien odrzucić skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, jeśli sprawa o tym samym przedmiocie i pomiędzy tymi samymi stronami jest już w toku i oczekuje na prawomocne zakończenie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzuca skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W sytuacji, gdy istnieje już prawomocnie nieukończone postępowanie sądowe dotyczące tej samej kwestii, wszczęcie nowego postępowania w tym samym przedmiocie jest niedopuszczalne ze względu na zasady zawisłości sprawy i powagi rzeczy osądzonej.
Stan faktyczny
Skarżący L. S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania kontrolnego przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., dotyczące podatku VAT za okres od stycznia 2013 r. do stycznia 2014 r. Była to druga skarga w tej sprawie, gdyż pierwsza, dotycząca przewlekłości, została uwzględniona wyrokiem WSA w Łodzi z 13 października 2015 r. (sygn. akt I SAB/Łd 20/15), który zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy. Wyrok ten nie uprawomocnił się z powodu wniesienia skargi kasacyjnej. Mimo to, skarżący wniósł kolejną skargę na przewlekłość, obejmującą okres po wydaniu pierwszego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi L. S. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania kontrolnego postanawia odrzucić skargę. L. S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. (poprzednio Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., domagając się: - zobowiązania organu do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, tj. do umorzenia postepowania lub wydania decyzji w sprawie; - zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; - stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podał, że skarga dotyczy postepowania kontrolnego wszczętego wobec skarżącego z urzędu w dniu 8 kwietnia 2014r., na podstawie postanowienia z dnia [...] r. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku VAT za miesiące od stycznia 2013r. do stycznia 2014r. oraz prowadzonej w toku tego postepowania kontroli podatkowej. Dodał, że 17 lutego 2017r. złożył ponaglenie do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, lecz organ ten uznał je za nieuzasadnione. Było to drugie ponaglenie, bowiem pierwsze wniósł 5 listopada 2014r., a wobec uznania ponaglenia za nieuzasadnione skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 13 października 2015r., w sprawie o sygn. akt I SAB/Łd 20/15 zobowiązał organ do wydania decyzji w sprawie w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem prawomocności. Wyrok ten nie jest prawomocny bowiem organ wniósł skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana przez NSA. Dodał, że drugie ponaglenie obejmuje swym zakresem inny okres postepowania kontrolnego niż pierwsze, tym samym przedmiotowa skarga dotyczy przewlekłości organu począwszy od lipca 2015 roku, bowiem ostatnie pismo, jakie zostało poddane weryfikacji w ramach poprzedniej skargi datowane jest na 25 czerwca 2015r. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 12 września 2017r. strona zawarła polemikę z treścią odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 §1 pkt 4 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej w skrócie P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. 8 kwietnia 2014r. wszczął wobec L. S. postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku VAT za miesiące od stycznia 2013r. do stycznia 2014r. Termin zakończenia tego postępowania był wielokrotnie przedłużany, co spowodowało wniesienie przez Spółkę do tutejszego Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wyrokiem z dnia 13 października 2016 r. sygn. I SAB/Łd 20/156 Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę zobowiązał Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. do wydania decyzji w sprawie, w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok nie uprawomocnił się do tej pory, bowiem organ podatkowy wniósł od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Już po wydaniu tego wyroku 17 lutego 2017r. skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy podatkowej we właściwym terminie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z [...] r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Po otrzymaniu tego postanowienia podatnik ponownie wniósł do WSA w Łodzi skargę na przewlekłość prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2013 r. do stycznia 2014 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie. Wszczęcie postępowania na skutek skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego wywołuje m.in. skutki procesowe. Jedną z takich konsekwencji jest tzw. zawisłość sprawy oznaczająca, że pomiędzy tymi samymi stronami w zakresie tego samego przedmiotu sporu zostało skutecznie wszczęte postępowanie i do czasu jego zakończenia (prawomocnego) nie można wszcząć drugiej takiej samej sprawy. Drugą taką konsekwencją jest tzw. powaga rzeczy osądzonej, która oznacza, że nie można po raz drugi wszczynać sprawy, która już prawomocnie została zakończona. Powyższa zasada została uregulowana we wspomnianym wyżej art. 58 §1 pkt 4 P.p.s.a. A zatem, stwierdzenie, że sprawa jest w toku, czyli nie została jeszcze prawomocnie zakończona, stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenie następnego postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i na ten sam akt administracyjny lub na to samo działanie, bezczynność lub, jak w tej sprawie, przewlekłość tego samego postępowania. W rozpatrywanej sprawie zachodzi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych obu postępowań, czyli postępowania wywołanego wcześniejszą skargą na przewlekłość postępowania podatkowego zakończonego nieprawomocnym jeszcze wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 13 października 2015r., I SAB/Łd 20/15, oraz postępowania niniejszego. Podmiotowa tożsamość obu postępowań jest oczywista. Tożsamość przedmiotowa obu postępowań wynika z tego, że skarżący zarzuca to samo i domaga się tego samego, co w skardze wcześniejszej, a więc, że organ narusza zasadę szybkości prowadzenia postępowania, dokonuje w toku prowadzonego postępowania kontrolnego czynności pozornych, opieszale gromadzi materiał dowodowy lub nie przeprowadza dowodów i nie zmierza do efektywnego zakończenia postępowania, a także uzależnia rozpoznanie sprawy od innych postępowań. W tym miejscu należy wskazać, że właśnie stwierdzenie naruszenia przez organ zasady szybkości postępowania (art. 125 O.p.) było przyczyną uwzględnienia wcześniejszej skargi Spółki na przewlekłość postępowania kontrolnego. Dla takiej oceny nie ma znaczenia to, że strona powołuje się na opieszałe i nieznajdujące usprawiedliwienia postępowanie organu (Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł.) w okresie po wyroku tutejszego Sądu w sprawie sygn. akt I SAB/Łd 20/15. Ocena w zakresie prowadzenia postępowania kontrolnego wszczętego w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowani oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2013r. do stycznia 2014r. została już dokonana i co ważne, został wyznaczony przez Sąd termin zakończenia tego postępowania. A więc przewlekłość postępowania podatkowego została już stwierdzona, jak domagał się tego skarżący. Do chwili uprawomocnienia się już wydanego w tej sprawie wyroku nie jest więc możliwe prowadzenie postępowania w tym samym przedmiocie. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby teoretycznie oznaczać wydanie wyroku nie stwierdzającego przewlekłości postępowania lub wyznaczającego inny termin jego zakończenia. Oczywiście byłby to termin bardziej odległy, bo należałoby uwzględnić konieczność uprawomocnienia się tego nowego wyroku. W obu przypadkach byłaby to sytuacja niedopuszczalna, bowiem w tej samej podmiotowo i co do istoty sprawie istniałyby różne co do treści wyroki. Ponadto, obecnie dokonywana ocena postępowania podatkowego pod kątem jego przewlekłości lub braku tej przewlekłości musiałaby uwzględniać cały jego przebieg, od chwili wszczęcia, a więc także okres, który już został oceniony w toku wcześniejszego postępowania sądowego. Skoro wyrok z dnia 13 października 2015r. nie uprawomocnił się jeszcze, to stosownie do jego treści, nie upłynął czas wyznaczony organowi na zakończenie postępowania. Z uwagi na powyższe należało na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 4 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) odrzucić skargę. E.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło