I SAB/Łd 7/19

PostanowienieWSA w Łodzi2019-10-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o sprawdzenie dokumentów i wyjaśnienie podstaw wezwania do ich przedłożenia, złożonych w toku czynności sprawdzających, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosków złożonych w toku czynności sprawdzających, które nie dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa i nie są aktem lub czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu. Czynności sprawdzające, uregulowane w Ordynacji podatkowej, a także załatwienie skargi powszechnej w trybie art. 227 K.p.a., nie są objęte zakresem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w sprawie rozpatrzenia jej wniosków z 21 września 2018 r. i 14 listopada 2018 r. dot. sprawdzenia dokumentów i wyjaśnienia podstaw wezwania do ich przedłożenia. Wnioski te zostały złożone w toku czynności sprawdzających. Organ administracji wyjaśnił, że przepisy K.p.a. dotyczące ponaglenia nie mają zastosowania do czynności sprawdzających, a sprawa została załatwiona w trybie skargowym. Po kolejnej korespondencji, skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. F. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosków strony o dokładne sprawdzenie złożonych w 2014 r. dokumentów oraz o wyjaśnienie na piśmie przyczyn i podstawy wezwania podatniczki do przedłożenia dokumentów w toku czynności sprawdzających postanawia: odrzucić skargę. W toku czynności sprawdzających, związanych ze sprzedażą przez H. F. nieruchomości położonej w S. przy ul. A. 2, lok. 30, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. podjął korespondencję z podatniczką i pismem z 13 września 2018 r. wezwał ją do przedstawienia dokumentów dotyczących rozliczenia tej sprzedaży. W toku korespondencji, 27 grudnia 2018 r. H. F. złożyła w Urzędzie Skarbowym w S. pismo zatytułowane "ponaglenie". Pismo było skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i opatrzone datą 18 grudnia 2018 r. W treści pisma strona zarzuciła organowi brak rozpatrzenia w terminie określonym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego jej dwóch pism zatytułowanych "wniosek", tj. z 21 września 2018 r. oraz 14 listopada 2018 r. i wskazała, że pismo składa na podstawie art. 37 § 1 i § 3 pkt 1 K.p.a. "Wniosek" podatniczki z 21 września 2018 r. dotyczył "spowodowania dokładnego sprawdzenia dokumentów złożonych przez podatniczkę w sprawie sprzedaży lokalu mieszkalnego", natomiast "wniosek" z 14 listopada 2018 r. - wyjaśnienia na piśmie podstawy wezwania do przedłożenia dokumentów wskazanych w piśmie Urzędu Skarbowego w S. z 13 września 2018 r. W dniu 2 stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. przekazał Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. pismo H. F. z 18 grudnia 2018 r. zatytułowane "ponaglenie" wraz z kopią dokumentów zgromadzonych w sprawie. W treści odpowiedzi z 18 stycznia 2019 r. na pismo podatniczki z 18 grudnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował ją, że Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 155 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (dalej w skrócie: "O.p."), prowadzi wobec niej czynności sprawdzające w zakresie sprzedaży lokalu mieszkalnego nr 30 przy ul. A. 2 w S.. W odniesieniu do wskazywanej przez podatniczkę podstawy prawnej jej pisma z 18 grudnia 2018 r. organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 K.p.a. przepisów tej ustawy nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie O.p., z wyjątkiem przepisów działów IV (dotyczącego udziału prokuratora) i VIII (dotyczącego skarg i wniosków). Organ wyjaśnił, że powołane przez podatniczkę jako podstawa prawna jej pisma przepisy art. 35-38 K.p.a. nie mogą mieć zastosowania dla jego rozpatrzenia. Wskazał ponadto, że instytucja ponaglenia nie występuje w dziale V O.p., dotyczącym czynności sprawdzających, a regulacje tej ustawy w zakresie postępowania podatkowego nie mają zastosowania w procedurze czynności sprawdzających, która jest odrębnie uregulowana. Organ poinformował podatniczkę, że ponieważ prowadzone wobec niej czynności sprawdzające nie zostały jeszcze zakończone, to załatwienie sprawy zainicjowanej jej pismem z 18 grudnia 2018 r. jest możliwe jedynie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na podstawie art. 236 K.p.a. w związku z art. 234 pkt 1 K.p.a., w trybie skargowym uregulowanym w dziale VIII K.p.a. i przekazał jej pismo z 18 grudnia 2018 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. celem załatwienia sprawy. Pismem z 23 stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., działając w trybie art. 238 § 1 K.p.a., uznał skargę podatniczki, wyrażoną w jej piśmie z 18 grudnia 2018 r., za niezasadną. W treści pisma z 8 lutego 2019 r. podatniczka uznała wskazany przez organ tryb załatwienia jej pisma z 18 grudnia 2018 r. za nieprawidłowy oraz stwierdziła, że organem właściwym w sprawie jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Zawiadomieniem z 11 marca 2019 r., działając na podstawie art. 237 § 3 K.p.a, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał skargę podatniczki na działalnie organu, wyrażoną w treści jej pisma z 8 lutego 2019 r. i uzupełnioną pismem z 18 lutego 2019 r., za niezasadną. W toku dalszej korespondencji podatniczka w pismach z 16 marca 2019 r., 8 kwietnia 2019 r. oraz 13 czerwca 2019 r. wnosiła o rozpatrzenie jej "ponaglenia" z 18 grudnia 2018 r. w trybie określonym w art. 35-37 K.p.a. Pismem z dnia 8 sierpnia 2019 r. H. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w sprawie rozpatrzenia wniosków z dnia 21 września 2018 r. oraz 14 listopada 2018 r. o dokładne sprawdzenie złożonych w 2014 r. dokumentów oraz o wyjaśnienie na piśmie przyczyn i podstawy wezwania podatniczki do przedłożenia dokumentów w toku czynności sprawdzających. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Obowiązkiem sądu, do którego wpłynęła skarga, jest w pierwszej kolejności zbadanie jej dopuszczalności. Badanie to polega w szczególności na ustaleniu czy sprawa przedstawiona pod rozstrzygnięcie sądu mieści się w zakresie jego właściwości. Zakres właściwości sądów administracyjnych uregulowany został w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1332 zm.), dalej: "P.p.s.a.". Zgodnie z § 1 tego przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Szczegółowy katalog rozpatrywanych spraw zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; Punkty 1-4 powołanego przepisu dotyczą odpowiednio: 1) decyzji administracyjnych; 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także na postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; 3) postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Natomiast pkt 4a powołanego artykułu dotyczy pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczających i odmowy ich wydania. Dodatkowo należy wyjaśnić, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest zatem przede wszystkim ustalenie, że bezczynności dopuścił się organ właściwy i zobowiązany na gruncie odpowiednich przepisów do podjęcia stosownego działania (por. postanowienie WSA w Łodzi z 12 lipca 2019 r., sygn. III SAB/Łd 15/19). W niniejszej sprawie skarżąca upatruje bezczynności organu w sprawie rozpatrzenia wniosków o dokładne sprawdzenie dokumentów złożonych w 2014 r. oraz o wyjaśnienie na piśmie przyczyn i podstawy wezwania podatniczki do przedłożenia dokumentów w toku czynności sprawdzających. Rozpatrując wniesioną skargę należy stwierdzić, że brak jest podstawy prawnej umożliwiającej jej rozpoznanie jako skargi na bezczynność organu. W momencie złożenia przez skarżącą pism z 21 września i 14 listopada 2018 r. nie toczyło się z jej udziałem przed organem żadne postępowanie, poza czynnościami sprawdzającymi. Pisma zostały wniesione w toku czynności sprawdzających, a więc przed wszczęciem postępowania podatkowego. Udzielenie przez organ odpowiedzi na tego rodzaju pismo nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie tworzy bowiem dla skarżącej żadnego uprawnienia lub obowiązku, nie jest zatem aktem lub czynnością, które podlegałyby kognicji sądu administracyjnego. Wobec tego, ewentualna bezczynność organu w zakresie odpowiedzi na takie pismo, również nie podlega zaskarżeniu. Pisma skarżącej z 21 września i 14 listopada 2018 r. należy uznać za skargę powszechną, wniesioną w trybie art. 227 K.p.a. (dział VIII). Forma jego załatwienia przez organ nie wymaga wydania decyzji czy postanowienia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3, ani też nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ponadto, zgodnie z 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, spod kontroli sądowoadministracyjnej wyłączone są nie tylko inne niż wymienione w pkt 1-3 akty lub czynności podjęte w ramach K.p.a., w tym działania podjęte w trybie skargowym uregulowanym w dziale VIII (takie właśnie podjął organ w niniejszej sprawie), ale także czynności organu podjęte w toku czynności sprawdzających, ujętych w dziale V Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji. AKE.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło