I SAB/Łd 8/24

Dnia 8 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 8 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. G. na przewlekłość postępowania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dotyczącą wniosku o wznowienie postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej M. G. kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 19 sierpnia 2024 r., pod poz. [...]. W dniu 13 grudnia 2023 r. M. G. (dalej: "Strona" albo "Skarżąca") złożyła do Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 maja 2019 r. Postanowieniem z dnia 22 maja 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście z dnia 24 stycznia 2019 r. Nr 1013-SEE.711.462.2019.MZ o obciążeniu wierzyciela, tj. Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 45.045,51 zł, powstałymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A Sp. z o. o. na podstawie tytułu wykonawczego z 1 lutego 2017 r. nr [...]. Pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Szczecinie przekazał wniosek Strony z dnia 13 grudnia 2023 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście, który pismem z tego samego dnia przekazał wniosek o wznowienie postępowania Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. Jako podstawę prawną wniosku o wznowienie postępowania Strona wskazała art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", powołując się na nowe, nieznane w dniu wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście postanowienia z 13 lutego 2019 r. okoliczności, tj. przedawnienie należności głównej i odsetek (z dniem 14.02.2022 r.). Zdaniem Strony, wierzyciel "w sposób sprzeczny z prawem nie umorzył egzekucji i nie wydał nowego tytułu wykonawczego (...), zatem egzekucja była prowadzona bez podstawy prawnej". Strona podniosła dodatkowo, że w dniu wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych nie była stroną postępowania, natomiast wierzyciel zaniedbał obowiązek jego zaskarżenia. W efekcie Strona została zobowiązana przez wierzyciela do zapłaty nieprawidłowo określonych kosztów, które nie odpowiadają zakresowi czynności i nakładowi pracy. W ocenie Strony, należność z tytułu kosztów egzekucji objęta tytułem wykonawczym z 25 stycznia 2022 r. nr [...] nie mogła być dochodzona. Dodatkowo Strona wskazała, że postępowanie egzekucyjne, w toku którego powstały dochodzone od niej koszty egzekucyjne, prowadzone było wobec A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na wniosek wierzyciela – Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach. Wysokość tych kosztów określił Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście postanowieniem z 24 stycznia 2019 r. Wobec bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki, w dniu 15 września 2020 r. wierzyciel zdecydował o odpowiedzialności Strony za zobowiązania Spółki, tj. do spłaty należności głównej w kwocie 681.510,99 zł z odsetkami oraz kosztami egzekucji w wysokości 45.045,51 zł. W toku postępowania wszczętego wnioskiem Strony o wznowienie postępowania z 13 grudnia 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi trzykrotnie, kolejnymi postanowieniami z dnia 29 lutego 2024 r., 29 marca 2024 r. i 30 kwietnia 2024 r. wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy (odpowiednio: 29 marca 2024 r., 30 kwietnia 2024 r. i 31 maja 2024 r.). Każde z powołanych postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy motywowane było przez organ koniecznością "zakończenia analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz przepisów prawa, które mają zastosowanie w sprawie". Organ podnosił, że musi wnikliwie ocenić cały materiał dowodowy, a przy tej ocenie musi kierować się zasadą prawdy obiektywnej, słusznym interesem Strony oraz uwzględnić charakter stanu faktycznego sprawy. W dniu 8 maja 2024 r. Strona złożyła do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w Warszawie na podstawie art. 37 par. 1 pkt. 2 k.p.a w związku z art. 35 par. 3 k.p.a. i art. 37 par. 3 k.p.a. ponaglenie w związku z niezałatwieniem przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi sprawy z wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. o wznowienie postępowania w zakresie kosztów egzekucji w kwocie 45.045,51 zł określonych postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście z dnia 24 stycznia 2019 r. Postanowieniem z dnia 15 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 45.045,51 zł, zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 maja 2019 r. nr 1001-IEE1.711. 42.2019.6/KAB, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście z 24 stycznia 2019 r. nr 1013-SEE.711.462. 2019.MZ. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że adresatem ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 maja 2019 r. i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście z dnia 24 stycznia 2019 r. w przedmiocie obciążenia kosztami egzekucyjnymi był wierzyciel, czyli Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, a nie wnioskodawczyni. Wobec powyższego organ uznał, że wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania, którego wznowienia żąda, gdyż nie istnieje po jej stronie interes prawny, co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania stosownie do art. 149 § 3 k.p.a. W opinii organu, w postępowaniu wznowieniowym wnioskodawczyni jako osoba trzecia odpowiedzialna przed tym wierzycielem za zobowiązania A Sp. z o.o., mogła jedynie wykazać się posiadaniem interesu faktycznego, a nie interesu prawnego. Postanowienie wydane wobec wierzyciela oddziałuje co prawda na prawa i obowiązki Strony, ale jako osoby trzeciej, to znaczy w sposób pośredni. Wykazanie się interesem faktycznym nie uprawnia jednak, zdaniem organu, do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż ustawodawca wymaga w tym przypadku, aby żądający wznowienia postępowania wykazał posiadanie interesu prawnego. Postanowieniem z 22 maja 2024 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej uznał wniesione ponaglenie z dnia 8 maja 2024 r. za bezprzedmiotowe wobec wydania przez Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Łodzi w dniu 15 maja 2024 r. postanowienia Nr 1001-IEE.609.2.2024.11.ACU, kończącego postępowanie wszczęte wnioskiem Strony z 13 grudnia 2023 r. o wznowienie postępowania. W dniu 18 czerwca 2024 r. Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. W treści skargi Skarżąca zarzuciła organowi prowadzącemu postępowanie, tj. Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Łodzi naruszenie art. 35 par. 1 i par. 3 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania z jej wniosku o wznowienie postępowania od dnia "3 listopada 2023 r." do dnia złożenia ponaglenia tj. do dnia 8 maja 2024 r, nieuzasadnionego okolicznościami sprawy ani koniecznością analizy przepisów prawa, oraz naruszenie art. 36 par. 1 k.p.a. przez nie podanie przyczyny zwłoki oraz bezzasadne uznanie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej złożonego ponaglenia za bezprzedmiotowe w związku z wydaniem przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowienia z dnia 15 maja 2024 r. nr 1001.IEE.609.2.2024.11.ACU. Zdaniem skarżącej, postępowanie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do rozpatrzenia wniosku, a okoliczności sprawy nie uzasadniały trzykrotnego przedłużania terminu jej załatwienia. Wobec zarzucanych uchybień Skarżąca wniosła o uznanie, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi przewlekle prowadził postępowanie w sprawie jej wniosku o wznowienie postępowania oraz ustalenie, że Szef Krajowej Administracji Skarbowej bezzasadnie uznał wniesione w sprawie ponaglenie za bezzasadne wobec wydania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowienia z dnia 15 maja 2024 r. tj. po wniesieniu ponaglenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 22 maja 2024 r., dokonane w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad dyrektorami izb administracji skarbowej, które nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy uniemożliwiają jej merytorycznie rozpoznanie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935); dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tego przepisu. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy posiada wydana w składzie 7 sędziów uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie Sąd w pełni aprobuje pogląd wskazany ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego. Treść tej uchwały należy zatem odnieść do zaistniałego w postępowaniu stanu faktycznego sprawy. Wniosek skarżącej z dnia 13 grudnia 2023 r. (uzupełniony pismem z dnia 25 stycznia 2024 r.) wszczynający postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 maja 2019 r. został rozpoznany przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 15 maja 2024 r. o odmowie wznowienia postępowania, natomiast skarga na przewlekłość postępowania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w tym zakresie została skierowana do sądu administracyjnego w dniu 18 czerwca 2024 r. Oznacza to, że w dacie wniesienia skargi jej przedmiot, to znaczy upatrywana przez Skarżącą przewlekłość postępowania organu, już nie istniała, ponieważ wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania był już wtedy rozpoznany postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 maja 2024 r. Organ doręczył także to postanowienie Stronie przed wniesieniem skargi na przewlekłość Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, tj. przed dniem 18 czerwca 2024 r. Wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia w sprawie przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) p.p.s.a., a więc skarga nie może odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji postanowienia. ak