I SAB/Łd 9/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 14 listopada 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.- Ś. w Ł. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o udostępnienie wglądu w akta sprawy oraz o wydanie odpisów – kserokopii z akt sprawy postanawia: odrzucić skargę. I SAB/Łd 9/08 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] E. K. zwróciła się o wydanie pisma nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. stanowiącego wniosek w zakresie występowania nieprawidłowości w funkcjonowaniu instytucji, w której jest zatrudniona, jak również wskazanie podstawy prawnej jego przesłania do jej miejsca pracy. W odpowiedzi na powyższe skarżąca została poinformowana przez organ, iż przeglądnie akt sprawy, jak również sporządzanie kopii i odpisów możliwe jest na podstawie art.178 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.-Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) w każdym studium postępowania. Podniesiono, iż z uwagi na to, że w związku z pismem, o którego wydanie wnioskowała skarżąca nie toczy się postępowanie, to brak jest podstaw prawnych do wydania jego kopii. Natomiast przesłanie do instytucji, w której skarżąca jest zatrudniona, nastąpiło w trybie art.241 kpa w związku z art. 243 kpa. W kolejnych pismach kierowanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. E. K. wnosiła o umożliwienie wglądu do akt sprawy oraz o wydanie odpisów - kserokopii dokumentów. Przesłanką do tego żądania, w ocenie skarżącej, było przekazanie pisma do instytucji, w której pracuje, w trybie art.241 i 243 kpa , co stanowiło według niej wszczęcie postępowania administracyjnego. Tym samym, zdaniem skarżącej, ma zastosowanie art.73 kpa, z którego wynika, iż strona postępowania ma prawo przeglądania akt, sporządzania z niej notatek i odpisów w każdym stadium postępowania. W konsekwencji odmowa wydania dokumentów, zgodnie z art.74 kpa, dokonywana jest w formie postanowienia z uzasadnieniem zawierającym podstawę odmowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. poinformował skarżącą o zakresie stosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i procedurach wszczynania postępowania podatkowego i kontrolnego, co powodowało, że powoływane przez nią przepisy nie miały zastosowania w powstałym stanie faktycznym. Organ ponownie wskazał iż nie prowadzi postępowań podatkowych ani kontrolnych, w których E. K. występowałaby jako strona lub na prawach strony. E. K. w dniu [...]. złożyła skargę do Dyrektora Izby Skarbowej na działania Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uznał skargę za bezzasadną. W dniu [...] skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w odpowiedzi na które organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. E. K. złożyła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. polegającą na nierozpoznaniu wniosku o udostępnienie wglądu w akta sprawy oraz o wydanie odpisów- kserokopii z akt sprawy bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie: 1. art.51 ust.3 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa dostępu do dotyczących skarżącej urzędowych dokumentów, 2. art. 73 kpa poprzez uniemożliwienie wglądu w akta sprawy, 3. art. 74 kpa poprzez niewłaściwą formę odmowy wglądu akt sprawy tzn. nie w formie postanowienia. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.w niósł alternatywnie o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność lub o oddalenie skargi wobec braku podstaw faktycznych i prawnych do jej uwzględnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. W pierwszej kolejności, oceniając treść zarzutów skargi na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. oraz przywołanych podstawach prawnych jej wniesienia i przy niekwestionowanym stanie faktycznym, należało ustalić czy mieści się ona w zakresie w jakim sąd administracyjny może wykonywać funkcje kontrolne wobec administracji publicznej . Uprawnienia sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których przepisy tejże ustawy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (tzw. spraw sądowoadministracyjnych). Kontrola ta - stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu, tj. w sprawach w których są wydawane decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty (inne niż decyzje i postanowienia) lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organ u administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). W przedmiotowej sprawie, w świetle powyższego, należało rozważyć czy odmowa wydania postanowienia w sprawie wniosku skarżącej o umożliwienie wglądu w akta sprawy , w której nie była stroną w ogóle podlegała kontroli sądu administracyjnego, w konsekwencji czego mamy do czynienia z bezczynnością organu. Skarga na bezczynność, stosownie do powyższego, może być wniesiona wówczas gdy w zwłoce pozostaje organ administracji publicznej. Zasadnicza rola postanowień jest ujęta w art. 216 Ordynacji podatkowej w dwa paragrafy, z których wyprowadzić można zakres ich stosowania oraz treść rozstrzygnięć. Postanowienia, jak kategorycznie stanowi się w art. 216 § 1, organ podatkowy wydaje "w toku postępowania ", co wyklucza wydawanie ich poza sprawą podatkową zawisłą przed tym organem. Jedynym wyjątkiem od tej zasady, który w tej sprawie nie ma zastosowania jest przepis art. 306 c Ordynacji podatkowej dopuszczający wydawanie postanowienia o odmowie wystawienia zaświadczenia albo zaświadczenia żądanej treści. Ustosunkowując się do zarzutów skargi dodać należy, iż stosownie do treści art. 178 Ordynacji podatkowej prawo wglądu do akt sprawy przysługuje wyłącznie stronie. Wynika to z zasady ogólnej zawartej w art. 129 tej ustawy , który stanowi, że "postępowanie podatkowe jest jawne tylko dla stron". Samo przekonanie skrzącej o byciu stroną postępowania z uwagi na chęć zapoznania się z dokumentem, być może dotyczącym jej osoby, ale istniejącym w aktach innej sprawy nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia jej wniosku. Również oparcie, w ocenie strony, trafności swojego stanowiska poprzez przywołanie treści art. 51 ust 3 Konstytucji nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 51 ust 3 Konstytucji tylko strona ukończonego postępowania administracyjnego lub toczącego się postępowania sądowo – administracyjnego będzie mogła domagać się wgląd do akt sprawy, co w tej sprawie nie ma miejsca. Z wyżej przytoczonych względów skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. jest niedopuszczalna albowiem nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. TF