I SO/Łd 1/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-05-26

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja materialna uzasadnia brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja materialna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Samo ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
B. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, dotyczący skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia odsetek związanych ze składkami na ubezpieczenie społeczne. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z renty chorobowej w wysokości 480 zł miesięcznie, ponosi znaczne wydatki na leki i utrzymanie mieszkania, a także nie posiada majątku poza mieszkaniem komunalnym. Wnioskodawczyni prosiła o pilne rozpoznanie wniosku ze względu na zbliżający się termin wniesienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił przyznać B. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) oddalić wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 maja 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata dotyczącego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek związanych ze składkami na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a: 1/ przyznać B. S. prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. B. S. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata dotyczącego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku w przedmiocie umorzenia odsetek związanych ze składkami na ubezpieczenie społeczne. We wniosku tym wnioskodawczyni wyjaśniła, że wnosi o ustanowienie adwokata w osobie J. T. do sporządzenia skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [....] roku oraz reprezentowania jej przed sądem w tej sprawie. Pokreśliła przy tym, że z początkiem czerwca 2011 r. upływa termin do wniesienia tej skargi i w związku z tym prosi o pilne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W zawartym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania komunalnego o pow. 52 m2. Utrzymuje się z renty chorobowej w wysokości 480 zł miesięcznie. Ponosi wydatki na zakup lekarstw w kwocie ok. 200 zł. Ponadto obciążenie jej budżetu domowego stanowią także wydatki na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz - 197 zł, opłaty za energię elektryczną – 800 zł; wymiana butli gazowej – 500 zł). Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Ł. zważył, co następuje: Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.". W art. 239 tego aktu określony został krąg podmiotów podlegających zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie z pkt 1 lit. e powołanego przepisu, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei jak wynika z art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2, art. 262 i art. 252 p.p.s.a., stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego - na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że B. S. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, za wyjątkiem mieszkania komunalnego o pow. 52 m2. Utrzymuje się z renty chorobowej w wysokości 480 zł miesięcznie. Obciążenie tak kształtującego się budżetu wnioskodawczyni stanowią wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz - 197 zł, opłaty za energię elektryczną – 800 zł; wymiana butli gazowej – 500 zł) i zakupem lekarstw w wysokości 200 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni nie zatrudnia i nie pozostaje w niniejszej sprawie w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym. W tej sytuacji, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek B. S. o przyznanie prawa pomocy, złożony przed wszczęciem postępowania, zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Wykazane we wniosku zdolności płatnicze wnioskodawczyni dowodzą bowiem, że nie mogłaby ona ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jednocześnie w pozostałym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odmówić uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., wnioskodawczyni korzysta z ustawowego zwolnienia od tychże kosztów sądowych. Tym samym oznacza to, że wnioskodawczyni nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Końcowo odnosząc się do zawartej we wniosku prośby wnioskodawczyni o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie J. T. Referendarz sądowy uznał za niezbędne wyjaśnić, że zgodnie z wprowadzonym ustawą z dnia [...]r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r., art. 244 § 3 p.p.s.a. jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokat J. T. należeć będzie zatem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło