I SO/Łd 2/14

Dnia 27 maja 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2007 roku do grudnia 2008 roku p o s t a n a w i a: 1. przyznać J.L. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł (pięćset złotych), oraz ustanowienie doradcy podatkowego; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 7 marca 2014 roku J. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie J. P.. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną oraz małoletnim synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości ok. 2.000 zł netto. Wnioskodawca jest właścicielem zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni 85 m2 położonego w Z., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 1.122 zł czynsz, opłata za energię i wodę oraz telewizję cyfrową. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazał, że ok. 2.500 zł wynosi miesięczna rata spłacanego przez rodzinę kredytu mieszkaniowego wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami, która zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy pokrywana jest z pożyczek uzyskiwanych od członków rodziny. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. L. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.000 zł netto. Skarżący jest właścicielem zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni 85 m2 położonego w Z., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 1.122 zł czynsz, opłata za energię i wodę oraz telewizję cyfrową. ok. 2.550 zł wynosi miesięczna rata spłacanego przez rodzinę kredytu mieszkaniowego wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu, który w przedmiotowej sprawie będzie się kształtował na poziomie ok. 1.500 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł i ustanowienie doradcy podatkowego. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Odnosząc się do wskazywanych przez stronę wydatków, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez rodzinę wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem analiza struktury wydatków, jakie zostały wskazane przez skarżącego nie uzasadnia twierdzenia, iż wszystkie wskazane we wniosku wydatki jego gospodarstwa domowego należą do wydatków koniecznych, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. O ile bowiem nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu mediów, podatki wydatki na przedszkole dziecka czy leki to jednak do kategorii tej nie można zaliczyć wydatków na telewizję cyfrową czy spłatę kredytu. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż co miesiąc skarżący ponosi wydatki w wysokości 122 zł z tytułu opłat za telewizję cyfrową, a także wysokie, przekraczające kwotę posiadanych na utrzymanie dochodów wydatki na zaspokojenie swoich zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu rat kredytowych, które w całości pokrywane są z pożyczek od członków rodziny. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Gospodarstwo domowe wnioskodawcy posiada stałe comiesięczne dochody, a dzięki pomocy rodziny jest on w stanie regularnie i terminowo spłacać swoje zobowiązania kredytowe w wysokości 2.500 zł powyższe wskazuje, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na częściową partycypację w kosztach ewentualnie zainicjowanego postępowania sądowego, zwłaszcza, że kwota 500 zł stanowić będzie jego jedyny koszt. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.