I SO/Łd 2/15

Dnia 13 kwietnia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o odpowiedzialności jako byłego członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku o ustanowienia adwokata; 2. przyznać A. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych), 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W dniu 26 marca 2015 roku A. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 2 kwietnia br. oświadczył, że cofa swój wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu wnoszą jedynie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody małżonków z ich emerytur i renty w łącznej kwocie ok. 4.716 zł brutto, przy czym z renty wnioskodawcy potrąca jest kwota 787 zł miesięcznie w związku z zajęciem komorniczym oraz wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy w wysokości ok. 1.307 zł netto miesięcznie. Córka wnioskodawcy nie uzyskuje żadnych dochodów. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jego córki na podstawie prawa dożywocia. Udokumentowane przez wnioskodawcę miesięczne koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego zamykają się kwota ok. 730 zł czynsz, opłata za energię i gaz oraz telefon i telewizję cyfrową. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wnioskodawca wskazał, że od 2007 roku choruje na wirusowe zapalenie wątroby typu C, jest po przeszczepie wątroby i dlatego na stałe musi przyjmować bardzo drogie leki oraz co miesiąc wyjeżdżać do W. na konieczne badania lekarskie w związku z czym co miesiąc ponosi wydatki w wysokości ok. 750 zł na leki i leczenie. Dodatkowo oboje z żoną opłacają ubezpieczenie na życie, którego miesięczna skład a wynosi łącznie 132 zł. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego żony wnioskodawcy wynika, że w lutym bieżącego roku wykupili oni także ubezpieczenie w towarzystwie ubezpieczeniowym G. za kwotę 166 zł, oraz polisę samochodową w towarzystwie A. na kwotę 1.216 zł dla samochodu nr rej. [...]. Saldo tego rachunku na dzień 1 kwietnia br. wynosi 3.124 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest częściowo zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przy czym swój wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu skarżący cofnął w dniu 2 kwietnia 2015 roku. Zgodnie z art. 64 § 1 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 60 p.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W rozstrzyganej sprawie uznać należy, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 60 p.p.s.a. i w związku z tym cofnięcie wniosku o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest dopuszczalne, a zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu stosownie do art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przechodząc do oceny wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do treści art. 246 § 1pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. We wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz córką prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 4.218 zł netto. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jego córki na podstawie prawa dożywocia. Udokumentowane miesięczne koszty utrzymania jego gospodarstwa domowego zamykają się kwota ok. 730 zł czynsz, opłata za energię i gaz oraz telefon i telewizję cyfrową. Wnioskodawca od 2007 roku choruje na wirusowe zapalenie wątroby typu C, jest po przeszczepie wątroby i dlatego co miesiąc ponosi wysokie wydatki na leki i leczenie ok. 750 zł. Dodatkowo oboje z żoną opłacają ubezpieczenie na życie, którego miesięczna składka wynosi łącznie 132 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu, który w przedmiotowej sprawie będzie się kształtował według wyliczeń wnioskodawcy na poziomie ok. 92.000 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 1.000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy za niezasadny. Należy podkreślić, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego uiszczania, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. (por.: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Odnosząc się do wskazywanych przez stronę wydatków, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, iż dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest istotna wysokość deklarowanych przez rodzinę wydatków, ale kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania, które w odniesieniu do rodziny wnioskodawcy zamykają się kwota ok. 1500 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż co miesiąc skarżący ponosi wydatki przekraczające 180 zł z tytułu opłat za telewizję cyfrową, oraz dobrowolnego ubezpieczenia na życie, których nie sposób zaliczyć do wydatków koniecznych osoby ubogiej. Nadto mimo niezadeklarowania posiadania żadnego środka transportu w lutym br. żona wnioskodawcy wykupiła polisę ubezpieczeniową za kwotę 1.216 zł dla samochodu nr rej. [...], co również przeczy jego twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków umożliwiających partycypacje w kosztach planowanego procesu. Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Gospodarstwo domowe wnioskodawcy posiada stałe comiesięczne dochody na poziomie 4.218 zł netto, co wskazuje, że wnioskodawca jest wstanie wygospodarować środki na częściową partycypację w kosztach ewentualnie zainicjowanego postępowania sądowego kwotą 1000 zł, zwłaszcza, że stanowić ona będzie jego jedyny koszt. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.