I SO/Łd 5/15
PostanowienieWSA w Łodzi2015-09-16
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który regularnie spłaca wysokie zobowiązanie kredytowe z posiadanych oszczędności, wykazał brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ regularnie spłaca wysokie zobowiązanie kredytowe z posiadanych oszczędności, których kwoty nie ujawnił. Brak ujawnienia tych oszczędności uniemożliwia rzetelną ocenę jego sytuacji majątkowej i przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być ograniczone do przypadków obiektywnej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z wynagrodzeń w kwocie ok. 2.000 zł netto miesięcznie, posiada mieszkanie na kredyt i regularnie spłaca ratę kredytu w wysokości ok. 2.500 zł miesięcznie z posiadanych oszczędności, których kwoty nie ujawnił.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. L. prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 września 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok p o s t a n a w i a: odmówić J. L. prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 17 lipca 2015 roku J. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie J. P..
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną oraz małoletnim synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości ok. 2.000 zł netto. Wnioskodawca jest właścicielem zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni 85 m2 położonego w Z., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 1.147 zł czynsz, opłata za energię oraz internet. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazał, że ok. 2.500 zł wynosi miesięczna rata spłacanego przez rodzinę kredytu mieszkaniowego wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami, która zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy pokrywana jest z oszczędności z lat minionych, których kwoty wnioskodawca nie ujawnił.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. L. wskazał, iż wspólnie z żoną oraz synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód zamyka się kwotą około 2.000 zł netto. Skarżący jest właścicielem zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni 85 m2 położonego w Z., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 1.147 zł czynsz, opłata za energię oraz internet. ok. 2.500 zł wynosi miesięczna rata spłacanego przez rodzinę kredytu mieszkaniowego wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami, którego źródłem pokrycia zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy są oszczędności z lat ubiegłych. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu, który w przedmiotowej sprawie będzie się kształtował na poziomie ok. 2.000 zł oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca od kilku lat ponosi wydatki na spłatę kredytu hipotecznego, których źródłem finansowania są jak wskazał posiadane przez niego oszczędności. Kwoty tych oszczędności nie ujawnił jednak ani w odpowiedniej rubryce formularza PPF (7.2.1 oszczędności, papiery wartościowe itp.-wysokość nominalna) ani w odpowiedzi na wezwanie do wskazanie źródeł pokrycia ponoszonych wydatków na spłatę kredytu, których wielkość przekracza posiadane na utrzymanie dochody. Powyższe nie pozwala na rzetelną ocenę sytuacji majątkowej skarżącego, w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skoro wnioskodawca twierdzi, że potrzebuje pomocy finansowej państwa w zakresie realizacji swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym wskazując jednocześnie, że źródłem pokrycia jego zobowiązań kredytowych są posiadane oszczędności z lat ubiegłych, których kwoty nie ujawnia, uniemożliwia tym samym ocenę czy posiadane oszczędności są wystarczające dla pokrycia kosztów planowanego przez wnioskodawcę procesu. Trzeba także podkreślić, iż przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych. W przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego Przyznanie pierwszeństwa zobowiązaniom prywatnoprawnym wnioskodawcy prowadziłoby do ich nieuzasadnionego uprzywilejowania i przerzucenia całości kosztów toczonego postępowania na Skarb Państwa czyli współobywateli. Gospodarstwo domowe wnioskodawcy posiada stałe comiesięczne dochody, a dzięki posiadanym oszczędnościom regularnie i terminowo spłacać swoje zobowiązania kredytowe w wysokości 2.500 zł powyższe przeczy oświadczeniom wnioskodawcy o braku jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów planowanego procesu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło