I SO/Łd 5/15

Dnia 26 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA: Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego dotyczącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok postanawia: odmówić J. L. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 17 lipca 2015 roku J. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie J. P.. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną oraz małoletnim synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości ok. 2.000 zł netto. Wnioskodawca jest właścicielem zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni 85 m2 położonego w Z., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 1.147 zł czynsz, opłata za energię oraz internet. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wnioskodawca wskazał, że ok. 2.500 zł wynosi miesięczna rata spłacanego przez rodzinę kredytu mieszkaniowego wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami, która zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy pokrywana jest z oszczędności z lat minionych, których kwoty nie ujawnił. Referendarz sądowy postanowieniem z 16 września 2015 roku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na niewykazanie braku jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca od kilku lat ponosi wydatki na spłatę kredytu hipotecznego, których źródłem finansowania są jak wskazał posiadane przez niego oszczędności. Kwoty tych oszczędności nie ujawnił jednak ani w odpowiedniej rubryce formularza PPF (7.2.1 oszczędności, papiery wartościowe itp.-wysokość nominalna), ani w odpowiedzi na wezwanie do wskazanie źródeł pokrycia ponoszonych wydatków na spłatę kredytu, których wielkość przekracza posiadane na utrzymanie dochody. Powyższe uniemożliwiło rzetelną ocenę sytuacji majątkowej podatnika, w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skoro wnioskodawca twierdzi, że potrzebuje pomocy finansowej państwa w zakresie realizacji swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym wskazując jednocześnie, że źródłem pokrycia jego zobowiązań kredytowych są posiadane oszczędności z lat ubiegłych, których kwoty nie ujawnia, uniemożliwia tym samym ocenę czy posiadane oszczędności są wystarczające dla pokrycia kosztów planowanego przez wnioskodawcę procesu. Podkreślono także , że przyznanie prawa pomocy następuje na wniosek strony zatem to w jej interesie leży całościowe przedstawienie swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych w przeciwnym razie musi się ona liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami. Od powyższego postanowienia w dniu 9 października 2015 roku skarżący złożył sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie wykazał on, że nie posiada środków na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodatkowo oświadczył, iż raty kredytu od 2010 roku są w całości pokrywane z oszczędności otrzymanych przez jego żonę w 2009 roku od ojca. Do sprzeciwu załączone zostało oświadczenie teścia wnioskodawcy w którym wskazał on, że 30 czerwca 2009 roku podarował swojej córce kwotę 25.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". – w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Należy zauważyć, że ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wnioskodawca wskazał, że wspólnie z żoną oraz małoletnim synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości ok. 2.000 zł netto. Wnioskodawca jest właścicielem zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni 85 m2 położonego w Z., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zamykają się kwotą ok. 1.147 zł czynsz, opłata za energię oraz internet. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wnioskodawca wskazał, że ok. 2.500 zł wynosi miesięczna rata spłacanego przez rodzinę kredytu mieszkaniowego wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami, która pokrywana jest z oszczędności z lat minionych (oszczędności z lat młodzieńczych, ślubne prezenty, podarunki), których kwoty nie ujawnił mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania (oświadczeniem wnioskodawcy z 14 sierpnia br. k- 8 akt sądowych). Obecnie wnioskodawca twierdzi, że źródłem pokrycia rat kredytowych od 2010 roku jest darowizna jaką jego żona otrzymała w 2009 roku od swego ojca w wysokości 25.000 zł. Już samo zestawienie wysokości spłacanej raty kredytu (2.500 zł miesięcznie) z wysokością tej darowizny 25.000 zł wskazuje na niewiarygodność oświadczenia wnioskodawcy w tym zakresie, bowiem otrzymane środki były wystarczające na pokrycie raptem 10 rat kredytowych. Wobec powyższego wskazać należy, że wnioskodawca w dalszym ciągu nie rozwiał wątpliwości dotyczących źródeł pokrycia ponoszonych rat kredytowych, a wobec powyższego stosownie do treści art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony uznać należy pogląd, że ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie. Nie jest zatem zasadne stanowisko wnioskodawcy, iż jego niewiarygodne oświadczenia dotyczące źródeł finansowania ponoszonych przez rodzinę, co miesiąc wydatków przekraczających znacznie posiadane na utrzymanie dochody, były wystarczające dla oceny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie niniejszej. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ake.