I SO/Łd 9/13

Dnia 5 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Paweł Janicki po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok postanawia: przyznać J. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W dniu 16 sierpnia 2013 r. J. L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w osobie J. P. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego do sprawy sygn. akt I SO/Łd [...] wynika, że wnioskodawca wspólnie z żoną oraz małoletnim synem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są ich wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości ok. 2.000 zł netto. Wnioskodawca wskazał, że w 2012 r. jego dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście wyniósł 18.824 zł, zaś dochód żony skarżącego zamknął się kwotą ok. 23.000 zł. Wnioskodawca jest właścicielem zakupionego na kredyt mieszkania o powierzchni 85 m2 położonego w Z., nie posiada innego majątku ani oszczędności. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania zamykają się kwotą ok. 1.080 zł (czynsz i opłata za energię i wodę), wydatki na dziecko wynoszą około 750 zł miesięcznie, a na życie około 850 zł. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy wskazał, że ok. 2.550 zł wynosi miesięczna rata spłacanego przez rodzinę kredytu mieszkaniowego wraz z obowiązkowymi ubezpieczeniami. Ta sytuacja w związku z obniżeniem dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z 3.640 zł netto z tytułu umowy dzieło do ok. 600 zł netto z tytułu umowy o pracę na okres próbny zachwiała sytuacją finansową rodziny. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 września 2013 r. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie doradcy podatkowego i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że w jego ocenie wykazał on, że nie posiada środków na poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a nadto w innych sprawach o sygn. akt I SO/Łd [...] i I SA/Łd [...] w okresie kiedy zarabiał więcej niż obecnie zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Należy zauważyć, że ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że obniżenie dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z 3.640 zł netto z tytułu umowy dzieło do ok. 600 zł netto z tytułu umowy o pracę na okres próbny zachwiało sytuacją finansową jego rodziny. Obecnie posiadana przez wnioskodawcę kwota dochodów na utrzymanie wynosi ok. 2.000 zł netto, a miesięczne koszty ponoszone przez rodzinę skarżącego wynoszą około 5.200 zł. Uwzględniając powyższe oraz wysokość ewentualnego wpisu od skargi w sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 282.600 zł, należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uwzględniając powyższe na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AK.