II SA/Łd 1001/16

Dnia 21 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...]. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2016 r. M. N. zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w wieku poniżej 18 roku życia – D. N.. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta S., na podstawie art. 2 pkt 11, art. 4, art. 5, art. 13, art. 18, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016r. poz. 195) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz.U. z 2016r. poz. 214) w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), odmówił przyznania M. N. wnioskowanego świadczenia wychowawczego na D. N.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, iż rodzina wnioskodawcy składa się z 3 osób. Dochód w rodzinie osiągnięty w 2014 r. wyniósł 28090,00 zł (z tytułu zatrudnienia wnioskodawcy). Dochód K. N.(żony wnioskodawcy) za 2014 r. uległ natomiast utracie w związku z czym nie jest wliczony do dochodu za 2014 r. (załączone świadectwo pracy oraz PIT- 11). W związku z tym, że żona wnioskodawcy podjęła pracę w grudniu 2014 r. do dochodu za 2014 r. należy doliczyć dochód uzyskany z tego zatrudnienia. Dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty tj. za styczeń 2015 r. wyniósł 1286,16 zł (zgodnie z oświadczeniem). Zatem miesięczny dochód rodziny po doliczeniu uzyskanego dochodu wyniósł 3626,99 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 1209,00 zł. Organ wskazał, że dochód ten przekroczył kwotę uprawniającą do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko tj. 800,00 zł (lub 1200,00 zł w przypadku, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne), zatem niespełnione zostały przesłanki uprawniające do otrzymywania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, co uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia na to dziecko. Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. N., który zakwestionował sposób wyliczenia przez organ I instancji dochodu rodziny. W jego ocenie do dochodu rodziny za 2014 r. należy wliczyć jedynie dochód osiągnięty przez niego, albowiem dochód jego żony został utracony. Przy prawidłowym wyliczeniu dochód na osobę w rodzinie wynosi 780,23 zł. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 4, pkt 19, pkt 20, art. 5, art. 7 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że nabycie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko uzależnione jest od spełniania kryterium dochodowego, określonego w art. 5 ust. 3 ustawy na kwotę 800,00 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie i w ust. 4 tego przepisu na kwotę 1.200,00 zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Zdaniem Kolegium analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że organ I instancji dokonał wadliwych ustaleń w kwestii dochodu rodziny wnioskodawcy, co pozostało jednak bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Dochód osiągnięty przez rodzinę M. N. w roku bazowym wyniósł 28.090,00 zł i stanowiło go otrzymane w 2014 r. wynagrodzenie za pracę. Dochody otrzymywane przez K. N. zostały utracone i w związku z tym, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, nie podlegały wliczeniu do dochodu rodziny. Ponadto, K. N. w dniu 30 grudnia 2014 r. (a zatem w roku bazowym) podjęła zatrudnienie w firmie A w Z., gdzie pracuje do dnia dzisiejszego (umowa o pracę z dnia 30 grudnia 2014 r.). W przypadku K. N. doszło zatem do uzyskania dochodu, o którym mowa w art. 2 pkt 20 lit. c ustawy (uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej). W związku z tym, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, do miesięcznego dochodu rodziny należało doliczyć kwotę 138,06 zł (wynagrodzenie netto za grudzień 2014 r.). Organ I instancji nieprawidłowo, w ocenie Kolegium, doliczył do miesięcznego dochodu rodziny dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. za styczeń 2015 r., albowiem powyższa zasada obowiązuje w przypadku uzyskania dochodu po roku bazowym (art. 7 ust. 3 ustawy), a K. N. uzyskała zatrudnienie w roku bazowym. Powyższy błąd pozostał jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem dochód rodziny wnioskodawcy, wyliczony w oparciu o reguły określone w ustawie, wyniósł 2.478,89 zł [(28.090,00 zł: 12 m-cy) + 138,06 zł], co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 826,30 zł, czyli więcej niż kryterium ustawowe uprawniające do świadczenia (800 zł). W odniesieniu do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że w przypadku ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego ustawodawca nie pozostawia organowi właściwemu luzu decyzyjnego. Świadczenie to przyznawane jest wyłącznie na podstawie obiektywnych i prawnie zdefiniowanych kryteriów, bez możliwości uwzględnienia okoliczności o charakterze indywidualnym, czy osobistym. Ustawodawca w sposób jednoznaczny określił sposób ustalania dochodu w sytuacji jego uzyskania i utraty zarówno w roku bazowym, jak i po nim. Nie można było zatem nie uwzględnić w dochodzie rodziny dochodu uzyskanego przez K. N. w grudniu 2014 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M.N., podtrzymując stanowisko zajęte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał dodatkowo, że w ramach rozpatrywania wniosku o przyznanie "becikowego" organ wyliczył dochód na członka rodziny w kwocie 780,27 zł, podczas gdy przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego organ I instancji określił ten dochód na kwotę 1209,00 zł, a organ II instancji na kwotę 826,30 zł. W jego ocenie wyliczenie dochodu na członka rodziny na trzy sposoby budzi wątpliwości, a za prawidłowe uznać należy pierwsze wyliczenie. Dochód w kwocie 138,06 zł został bowiem osiągnięty w styczniu 2015 r. i nie był wykazywany w podatku dochodowym za 2014 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy przyznania M. N. prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – D. N.. Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy powołanej ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Z tym, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwszy okres, tj. od dnia wejścia w życie ustawy (1 kwietnia 2016 roku) do dnia 30 września 2017 r., rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do tegoż świadczenia, jest rok 2014 (art. 48 ustawy). Należy również wyjaśnić, że przez dochód ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy), zaś dochód członka rodziny, to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 – 3; zaś dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 2 i 4 ustawy). Dochód ustalany jest z uwzględnieniem instytucji uzyskania i utraty dochodu (art. 7 ustawy). W przedmiotowej sprawie sporna jest kwestia spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Przeanalizować zatem należało sposób wyliczenia dochodu rodziny skarżącego uzyskanego w 2014 r. Z akt administracyjnych wynika, że rodzina skarżącego składa się z trzech osób – skarżącego, jego żony i D. N.. Żona skarżącego w dniu 30 sierpnia 2014 r. utraciła zatrudnienie, zatem uzyskany z tego tytułu dochód organ zasadnie uznał za utracony i pominął go obliczając dochód rodziny. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z kolei z art. 7 ust. 1 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Na dochód rodziny składała się natomiast kwota 28090,00 zł (z tytułu zatrudnienia skarżącego). Ponadto, żona skarżącego 30 grudnia 2014 r. podjęła zatrudnienie w Firmie A i z tego tytułu w styczniu 2015 r. otrzymała wynagrodzenie za grudzień w kwocie 138,06 zł. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 20 lit. c ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skoro zatem uzyskanie zatrudnienia przez skarżącą nastąpiło w 2014 r. tj. w roku bazowym, to niezasadnie organy administracji uznały, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy. Zgodnie bowiem z ust. 2 tego przepisu w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Zgodnie z kolei z ust. 3 – w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Analizując powyższe wskazać należy, że uzyskanie przez żonę skarżącego dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia nie stanowi wypełnienia treści art. 7 ust. 2 i 3 ustawy, bowiem, przy uwzględnieniu, że pierwszy okres świadczeniowy trwa od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., uzyskanie dochodu nie nastąpiło w roku poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego (tj. w 2015 r.), ani też po roku kalendarzowym poprzedzającym ten okres. Organy administracji winne były zatem dochód uzyskany z tytułu zatrudnienia żony skarżącego w grudniu 2014 r. (138,06 zł) uwzględnić w dochodzie rodziny za 2014 r., a dopiero następnie na tej podstawie ustalić miesięczny dochód rodziny (28090,00 zł + 138,06 zł/12) oraz w dalszej kolejności miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącego uzyskany w roku bazowym ((28090,00 zł + 138,06 zł/12/3). Z obliczeń sądu wynika, że tak ustalony dochód nie przekracza kryterium dochodowego 800 zł. Z opisanego powodu organowi II instancji należy zarzucić błędne zastosowanie art. 7 ust. 2 ustawy, a organowi I instancji błędne zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy, a co za tym idzie naruszenie przepisów 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe ustalenie dochodu rodziny skarżącego warunkującego przyznanie wnioskowanego świadczenia. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącego organy przy obliczeniu dochodu jego rodziny za 2014 r. uwzględnią stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. JK