II SA/Łd 1003/05

Dnia 22 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik, po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. K., A. K. i S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] (znak: PINB. [...]) z dnia [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżących H. K. i A. K. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S.A./Łd 1003/05 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] odrzucił zarzuty A. K., H. i S. K., w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia [...] znak [...] wystawionym w stosunku do H. i S. małżonków K. oraz A. K. z powodu nie wykonania przez zobowiązanych obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...], którą nakazano K. B. rozbiórkę wiaty gospodarczej zrealizowanej na działce nr [...] w miejscowości K. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażone w postanowieniu z dnia [...] Nr [...] mocą, którego została stwierdzona nieważność postanowień organów nadzoru budowlanego obu instancji wydanych w toku postępowania egzekucyjnego nakładających grzywnę w celu przymuszenia Pana K. B. do dokonania rozbiórki wiaty gospodarczej orzeczonej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...]. Jako uzasadnienie prawne posłużyło organowi I instancji jedno przytoczone za Głównym Inspektorem zdanie w sprawie kontynuowania postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji nr [...], a mianowicie ,,Jeżeli obowiązki przeszły na nowego właściciela z mocy prawa to należy wszcząć nowe postępowanie egzekucyjne wobec nowego właściciela". Na powyższe postanowienie zażalenie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. złożyli zobowiązani, wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazali na błąd co do osoby zobowiązanej, albowiem adresatem decyzji rozbiórkowej jest K. B., a nie jak błędnie przyjęto zobowiązani. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia A. K., H. i S. małżonków K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], którym odrzucono zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązania do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji rozbiórkowej nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał w uzasadnieniu, iż decyzją nr [...] z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał K. B. rozbiórkę wiaty gospodarczej zrealizowanej na działce nr [...] w miejscowości K. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, iż sporna wiata nie została rozebrana, zaś K. B. będący jedynie dzierżawcą powyżej opisanej nieruchomości, w chwili obecnej już jej nie dzierżawi. Ustalono ponadto, iż poprzedni właściciel przedmiotowej nieruchomości po wygaśnięciu umowy dzierżawy sprzedał tę nieruchomość w dniu 8 sierpnia 2002 roku na własność A. K., S. i H. małżonków K.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, iż nakaz rozbiórki nie jest obowiązkiem o charakterze osobistym, wynika on bowiem z faktu władania daną rzeczą. Dokonanie czynności cywilnoprawnej, polegającej na przeniesieniu własności nieruchomości powoduje, że nie poprzedni właściciel, ani dzierżawca nieruchomości, ale nowy właściciel jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów publicznoprawnych związanych z własnością tej nieruchomości. Dlatego w sytuacji, gdy własność nieruchomości przeszła na nowego właściciela, postępowanie egzekucyjne w stosunku do poprzednika należy umorzyć jako bezprzedmiotowe i wszcząć postępowanie egzekucyjne w stosunku do następcy. W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec K. B., a następnie w dniu [...] wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do A. K., H. i S. małżonków K. wraz z klauzulą o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Organ II instancji wskazał dalej, iż zgodnie z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, błąd co do osoby zobowiązanego stanowiący podstawę zarzutów zachodzi wówczas, gdy organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego, nie dotyczy to sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych (np. sprzedaż nieruchomości objętej nakazem rozbiórki) dochodzi do zmiany zobowiązanego, jak również w sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i wnosząc zarzut zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. złożyli A.K. oraz S. i H. małżonkowie K., wnosząc o jego uchylenie i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W.. Skarżący wskazali, iż decyzją nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał rozbiórkę wiaty gospodarczej na działce nr [...] w miejscowości K. Panu K. B. W momencie wydania decyzji skarżący byli już właścicielami przedmiotowej nieruchomości. O treści decyzji rozbiórkowej nie zostali poinformowani zatem nie mieli możliwości odwołania się od niej, oraz dopełnienia formalności związanych z zalegalizowaniem istniejącej budowy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w uzasadnieniu skarżonego postanowienia omówione zostały okoliczności, które przyjęto za podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Zawarta w skardze argumentacja nie wnosi nowych okoliczności mogących podważyć merytoryczną zasadność wydanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań u.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 u.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia. Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od analizy przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Ustawa z dnia 17 czerwca 1999 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. 2002. Nr 110, poz. 968 z późn. zm. ) w Rozdziale 3 Zasady prowadzenia egzekucji w art. 28 a reguluje kwestie następstwa prawnego w toku prowadzonej egzekucji. Przepis ten stanowi: "W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego". W pierwszej kolejności należy się zastanowić kto jest "następcą prawnym zobowiązanego" na gruncie omawianego przepisu. Przepis art. 28 a nie precyzuje, czy chodzi tu o następstwo pod tytułem ogólnym, czy szczególnym, oraz czy z mocy samego prawa czy też na skutek czynności prawnej. Należy wyrazić pogląd, że niezależnie od tego na skutek jakich zdarzeń, bądź czynności prawnych dochodzi do następstwa prawnego mamy do czynienia z następcą prawnym zobowiązanego. Jednak muszą one nastąpić i występować na linii zobowiązany – następca. W analizowanym stanie faktycznym pierwotnym, i jedynym zobowiązanym z decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę wiaty gospodarczej, a następnie wystawionego na jej podstawie tytułu wykonawczego był dzierżawca nieruchomości K. B. w stosunku do, którego był wydany pierwszy tytuł wykonawczy. K. B. jako dzierżawca nieruchomości położonej w miejscowości K. na działce nr [...] wybudował wiatę gospodarczą z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę i nie doprowadził do końca procesu; egalizacji budowy. W dacie sprzedaży nieruchomości skarżącym (8 sierpnia 2002 roku ), K. B. już jej nie dzierżawił, zaś ostateczna decyzja nr 91 / 02 nakazująca rozbiórkę została wydana w dniu 27 listopada 2002 roku w stosunku do dzierżawcy. Nabycie nieruchomości przez skarżących na podstawie aktu notarialnego, a więc czynności cywilnoprawnej, nie jest wbrew twierdzeniom organów obu instancji, powtórzonym za wywodami uzasadnienia postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nabyciem z mocy prawa. Organy egzekucyjne mylą następstwo z mocy prawa z przejściem własności na podstawie czynności cywilnoprawnej i utożsamiają zmianę właściciela nieruchomości w ogóle z następstwem prawnym po osobie zobowiązanej. Należy zauważyć, że skarżący nigdy na gruncie ustalonego stanu faktycznego nie mogli by stać się następcami prawnymi K. B. Czynność prawna sprzedaży nieruchomości tworzy następstwo prawne pomiędzy sprzedającym, a skarżącymi. To znaczy skarżący są następcami prawnymi zbywcy, nie są następcami prawnymi dzierżawcy-zobowiązanego z tytułu wykonawczego, z którym nie wiąże ich żaden stosunek obligacyjny ani rzeczowy. Organy obu instancji właściwie zrównują, w swych wywodach i rozważaniach sytuację właściciela nieruchomości z jej dzierżawcą, nie uzasadniając tej tezy, i wywodzą z niej wniosek o wystąpieniu następstwa prawnego po tych osobach w stosunku do skarżących. Teza ta jest uzasadniona jedynie do sprzedawcy. Organy administracji nie przedstawiają również urzędowego dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku z zobowiązanego na następcę prawnego, co jest koniecznym wymogiem zastosowania art. 28 a ustawy. Za taki dokument nie można uznać umowy sprzedaży nieruchomości. Uzasadniony, w kontekście, powyższych wywodów i w zaistniałym stanie faktycznym jest zarzut skarżących, iż zgodnie z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego, gdyż organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego. Z uwagi na powyższe zostały również naruszone zasady postępowania wyrażone art. art. 7, 8 i 9 kodeksu postępowania administracyjnego przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego, a więc istotnych okoliczności sprawy. Stanowi to takie naruszenie przepisów o postępowaniu, które miało istotny wpływ ma wynik sprawy. Nie do przyjęcia jest również uzasadnienie zaskarżonych postanowień, gdzie organy I i II instancji nie wyjaśniły motywów swego rozstrzygnięcia. Organ I instancji w zasadzie po za powołaniem jednego zdania z uzasadnienia postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie przytacza okoliczności, które legły u podstaw rozstrzygnięcia ani nie wyjaśnia podstawy prawnej swego postanowienia. Podobnie rzecz ma się z uzasadnieniem postanowienia organu odwoławczego, gdzie organ nie wyjaśnił podstawy prawnej przejścia obowiązku z zobowiązanego na następcę prawnego i uznał, że nie jest spełniony zarzut z art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Taki sposób uzasadnienia postanowienia przeczy wszelkim wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie art. 107 k.p.a. stanowi takie naruszenie procedury, które również obok powołanych wcześniej naruszeń prawa procesowego i materialnego skutkować musi uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze jak i fakt, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. zostały wydane z naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c. i art. 135 u.p.s.a. (Dz. U.Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji w pierwszym rzędzie ustalą następcę prawnego zobowiązanego i uzasadnią swe stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. , mając na uwadze poczynione wyżej rozważania. Rozważania w powyższym zakresie wcale nie muszą doprowadzić do ustaleń pozytywnych, ale mogą wskazać też inną drogę załatwienia sprawy administracyjnej. O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. 200 u.p.s.a. Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.