II SA/Łd 1007/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-04-09

Skład orzekający: Leszek Foryś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokat ustanowiony z urzędu w ramach prawa pomocy może domagać się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli nie podjął żadnych działań prawnych przyczyniających się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie przekazał sądowi pismo strony?
Ratio decidendi
Adwokat ustanowiony z urzędu w ramach prawa pomocy może domagać się zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej jedynie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Jeśli pełnomocnik nie podjął żadnych działań prawnych przyczyniających się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie przekazał sądowi pismo strony, nie można uznać, że udzielił on faktycznej pomocy prawnej, co warunkuje przyznanie wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca E.K. wniosła skargę na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu i przyznanie prawa pomocy, co zostało jej przyznane. Następnie ustanowiony z urzędu adwokat złożył pismo skarżącej i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz sądowy oddalił wniosek o zasądzenie kosztów, uznając, że pomoc prawna nie została faktycznie udzielona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek adwokata o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 kwietnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi -Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata B.P. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia oddalić wniosek lf II SA/Łd 1007/12 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę E.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i dzielenia pozwolenia na budowę, z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą w wyznaczonym terminie braków skargi. Następnie skarżąca zwróciła się do Sądu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, wnosząc jednocześnie o przyznanie jej prawa pomocy m.in. poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 5 lutego 2013 r. skarżąca wezwana została do wskazania, w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu i do uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej – adwokat B.P. – złożył do Sądu pismo skarżącej z wyjaśnieniami odnośnie do zarządzenia Sądu z dnia 5 lutego 2013 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Sądu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 13 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis art. 250 p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, a także stawki minimalne opłat za czynności adwokata, określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Jedna z zasad, do których odsyła ww. rozporządzenie, zawarta została w § 2 ust. 1, który stanowi, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści ww. przepisów wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., II SA/Bk 835/07 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). W ocenie referendarza sądowego pełnomocnik strony w rozpatrywanej sprawie tak rozumianej pomocy prawnej skarżącej nie udzielił. Przypomnieć należy, że skarżącej przyznane zostało prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata dopiero po wydaniu przez Sąd postanowienia o odrzuceniu jej skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków skargi oraz po złożeniu przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Jednakże ustanowiony z urzędu pełnomocnik nie podjął żadnych działań prawnych przyczyniających się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy na jej obecnym etapie, a ograniczył się jedynie do przekazania Sądowi pisma skarżącej, w którym osobiście składała ona wyjaśnienie odnośnie do daty, w jakiej ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków skargi, a także wskazywała okoliczności mające uprawdopodobnić brak jej winy w uchybieniu terminu. Tym samym uznać należało, że w ustanowiony z urzędu profesjonalny doradca nie udzielił skarżącej faktycznej pomocy prawnej, co warunkuje przyznanie wynagrodzenia. Nie zajął bowiem żadnego stanowiska odnośnie do aktualnej sytuacji prawnej skarżącej, co również przyczyniło się do wydania przez Sąd postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło