II SA/Łd 1009/13

Dnia 30 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi J.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf II SA/Łd 1009/13 Uzasadnienie J.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz synem. Na dochód rodziny składa się emerytura skarżącego w wysokości 919,54 zł netto, emerytura żony skarżącego w wysokości 1572,04 zł netto, renta inwalidzka jego syna w kwocie 599 zł netto oraz wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia syna w kwocie 837,02 zł netto. Skarżący posiada 81-metrowy dom i 62-metrowe mieszkanie. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że jego sytuacja materialna nie pozwala mu na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał na swoje bieżące wydatki: energia – 270,04 zł, wywóz śmieci – 27 zł, podatek od nieruchomości – 171 zł, woda - 73,21 zł, gaz – 118, ubezpieczenie – 69 zł, ubezpieczenie żony – 38,70 zł, telefon -118,64 zł, a także koszty zakupu opału. Wydatki na leki dla siebie określił na kwotę 321 zł, a dla żony – na 644 zł (żona choruje na cukrzycę). Dodał, że syn potrzebuje aparatu słuchowego, którego koszt to 2800 zł. Oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez wnioskodawcę należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. W ocenie referendarza sądowego łączna deklarowana wysokość otrzymywanych świadczeń, tj. ponad 3900 zł netto, w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami na utrzymanie i leki, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym. Warto bowiem zaznaczyć, że na obecnym etapie postępowania skarżący winien jedynie uiścić wpis od skargi w wysokości 100 zł. Inne koszty nie dość, że mogą wystąpić dopiero w przyszłości, to jeszcze konieczność ich poniesienia uzależniona jest od wyniku postępowania sądowego. Dopiero w przypadku oddalenia skargi skarżący będzie miał możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co będzie wiązać się z koniecznością uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, a następnie ewentualnie złożyć skargę kasacyjną, od której wpis wynosiłby również 100 zł. Z przedstawionego wyliczenia wydatków wynika, że po opłaceniu miesięcznych rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem leków, rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota w zupełności wystarczająca na pokrycie przedstawionych kosztów sądowych. Skoro zatem skarżący osiąga dochody w kwocie znacznie przewyższającej koszty niniejszego postępowania, to uznać należy, że ich część, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, skarżący może przeznaczyć pokrycie tych kosztów. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf