II SA/Łd 1011/13

Dnia 25 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zwolnienie od kosztów sądowych poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zmiany decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy lf II SA/Łd 1011/13 Uzasadnienie M.F. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu, w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zmiany decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Rodzina utrzymuje się z renty skarżącego (posiada II grupę inwalidzką) w kwocie 2436 zł i wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości 3492 zł. Małżonkowie mieszkają w 60-metrowym mieszkaniu, posiadają ponadto samochód osobowy Renault Megane z 2009 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że znaczną część renty przeznacza na lekarstwa. Również jego żona jest pod opieką poradni pulmonologicznej, co wiąże się ze znacznymi wydatkami na jej terapię. Dodatkowo wskazał, że rzeczywista kwota, jaka wpływa na jego konto (po waloryzacji renty inwalidzkiej), to 2013,99 zł, a wpływ na rachunek z tytułu poborów żony to 1861,91 zł. Dołączył dokumentację świadczącą o sytuacji zdrowotnej własnej (II grupa inwalidzka) jak i żony, a także wskazał na wydatki: na energię elektryczną – 382,88 zł (bez wyjaśnienia, za jaki okres naliczona została ta kwota, a jedynie z podaniem terminu płatności na dzień 17 października 2013 r.), na czynsz i inne składniki opłat za mieszkanie za październik 2013 r. – 837,77 zł oraz przedstawił fakturę za leki wykupione w dniu 8 października 2013 r. za łączną kwotę 369,20 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego dochody osiągane przez skarżącego i jego żonę (łącznie ponad 5900 zł), w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi (200 zł) oraz kwotą ewentualnych i przyszłych kosztów sądowych (opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, w przypadku oddalenia skargi, wynosi 100 zł, tyle samo ewentualny wpis od skargi kasacyjnej), pozwalają na ich pokrycie, jak również na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata czy radcy prawnego. Małżonkowie mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (dysponują 60-metrowym mieszkaniem), są także posiadaczami samochodu osobowego z 2009 r. Należy przy tym zwrócić uwagę, że o ile posiadanie samochodu osobowego mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 1473/09). Ze złożonego przez stronę wniosku, jak też z dodatkowych wyjaśnień nie wynika, by te składniki majątku były w jakikolwiek sposób obciążone. Warto zauważyć, że dysponowanie wolnymi od obciążeń składnikami majątku może uzasadniać przekonanie, że strona jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego (w tym wynajęcia adwokata) bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2006 r., III SA/Wa 961/06 i z dnia 8 czerwca 2006 r., III SA/Wa 343/06). Po drugie - posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, w zasadzie wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych, w tym kosztów wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2004 r., FZ 465/04). Skarżący zasadność swojego wniosku upatruje przede wszystkim w fakcie ponoszenia stałych kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, a także kosztów leczenia. Tymczasem wykazane przez skarżącego wydatki na leki, czynsz i energię zamykają się kwotą około 1600 zł, podczas gdy łączne dochody małżonków to około 4000 zł netto. Niewątpliwie oznacza to, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki opłacenie kosztów sądowych oraz na wynajęcie pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Oceniając sytuację majątkową, rodzinną i osobistą wnioskodawcy Sąd doszedł do wniosku, że mając do wyboru wykonanie zobowiązań niewiążących się z utrzymaniem koniecznym dla siebie i rodziny oraz pokrycie kosztów postępowania sądowego, postanowił priorytetowo potraktować te pierwsze i posiłkować się pomocą Państwa w zakresie kosztów postępowania. Zachowanie takie nie może liczyć na akceptację ze strony Sądu. Jak już wyżej zaznaczono prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf