II SA/Łd 1012/16

Dnia 12 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: przywrócić S. C. termin do wniesienia skargi. a.bł. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Powyższe postanowienie o odrzuceniu skargi zostało doręczone skarżącemu (opiekunowi prawnemu) w dniu 20 stycznia 2017r. W dniu 27 stycznia 2017r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżący wskazał, że w treści zaskarżonej decyzji organ administracji zamieścił jednoznacznie brzmiące pouczenie, że skargę na tę decyzję wnosi się bezpośrednio do sądu administracyjnego. Wyjaśnił, że błędne pouczenie o podmiocie, do którego należy wnieść skargę na decyzję było bezpośrednią i jedyną przyczyną skierowania jej do sądu administracyjnego bez pośrednictwa Kolegium, zatem nie można przypisać mu winy w tym, że skargę skierował zgodnie ze wskazówkami organu. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie S. C. na postanowienie tut. sądu z dnia 11 stycznia 2017 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - w skrócie: "p.p.s.a." - czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi musi spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1 - § 4 p.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Po czwarte równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie należy wyjaśnić, że co prawda skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bezpośrednio do sądu, to jednak takie zachowanie nie jest niezgodne z art. 87 § 3 p.p.s.a., albowiem zasada składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu wynika z tego, że sąd powinien dysponować aktami sprawy, które z reguły pozostają w posiadaniu organu. Zasada ta dotyczy zatem sytuacji, gdy skarga jeszcze nie wpłynęła do sądu. Odstępstwo od tej zasady należy natomiast przyjąć w sytuacji, gdy skarga została złożona z uchybieniem terminu, ale strona – nieświadoma tego uchybienia – nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu i o zaistniałym uchybieniu dowiedziała się na późniejszym etapie postępowania (np. w chwili otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi). W przypadku zatem, gdy skarga znajduje się już w sądzie wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ, niecelowe byłoby składania wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienia NSA z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt II OZ 5/17 oraz z dnia 14 stycznia 2011r., sygn. akt II OZ 1343/10 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się z kolei do wymogu określonego w art. 87 § 4 p.p.s.a. należy przyjąć, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy czynność w postępowaniu sądowym została podjęta już wcześniej, chociaż bezskutecznie (por. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2004, str. 149). Zatem, w razie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi już po jej odrzuceniu nie ma potrzeby ponownego składania skargi. Żądanie powtórnego załączenia skargi stanowiłoby w takim przypadku nadmierny rygoryzm formalny. Strona skarżąca w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, a jednocześnie we wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wyjaśniła ponadto, że jedyną przyczyną uchybienia terminu było pouczenie organu administracji o trybie złożenia skargi. Uznać zatem należało, że o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia tut. sądu o odrzuceniu skargi. Wniosek o przywrócenie terminu złożony wraz z zażaleniem na postanowienie tut. sądu z dnia 11 stycznia 2017 r. uznać należało tym samym za złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. tj. 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Następnie należy wyjaśnić, iż przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II GZ 223/10 – dostępne w CBOSA). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 417/09 do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, a także brak pouczenia lub błędne pouczenie przez organ administracji o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach i sposobie ich wniesienia. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy błędne pouczenie strony skarżącej o przysługującym jej środku zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], uznać należy za niewypełnienie przez organ swoich ustawowych obowiązków. Przypomnieć należy w tym miejscu pogląd, który Sąd Najwyższy wyraził w postanowieniu z dnia 20 czerwca 1995 r. (sygn. akt III ARN 21/95, OSNP 1995 r., nr 24, poz. 298), iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Uwzględniając powyższe sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem sądu skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji, spowodowanych błędnym pouczeniem w zaskarżonej decyzji co do trybu wniesienia skargi, wobec czego należało przywrócić wnioskowany termin. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. a.bł.