II SA/Łd 1014/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-11-03
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, uzyskująca dochody ze sprzedaży mleka i dopłat unijnych, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, czy też powinna zostać zwolniona od ich uiszczenia w całości?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, mimo uzyskiwania dochodów ze sprzedaży mleka i dopłat unijnych, które nie pozwalają na samodzielne wynajęcie profesjonalnego doradcy (co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata), wysokość dochodów w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami pozwala na stwierdzenie, że jest on w stanie uiścić koszty sądowe, w tym wpis od skargi.Stan faktyczny
Skarżący K.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, utrzymuje się ze sprzedaży mleka i otrzymuje dopłaty unijne. Wniosek został rozpatrzony przez referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego postanawia 1/ przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf
II SA/Łd 1014/11
Uzasadnienie
K.L. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie z jego skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego.
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, a także z dodatkowych dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną Z.L. oraz dwiema córkami: 19-letnią M.L. i 16-letnią A.L. Małżonkowie prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni 13,9012 ha użytków rolnych (4,8142 ha przeliczeniowych), dodatkowo dzierżawią grunt o powierzchni 7 ha. Utrzymują się ze sprzedaży mleka, otrzymując z tego tytułu, jak oświadczył skarżący, około 1500 zł miesięcznie. Jednak jak wynika ze złożonego wyciągu z rachunku bankowego przychody z tego tytułu kształtowały się w 2011 r. na poziomie: w lipcu – 3357,49 zł, w sierpniu – 2762,89 zł, we wrześniu – 2404,61 zł, w październiku – 2981,13 zł. Dodatkowo skarżący oświadczył, że otrzymuje około 20 000 zł dopłat ze środków Unii Europejskiej (w 2010 r. otrzymał dokładnie 16 618,10 zł płatności bezpośrednich i 5 076,72 zł płatności ONW). Uzyskane przychody skarżący przeznacza na utrzymanie gospodarstwa rolnego (m.in. 5 000 zł rocznie na paliwo, dodatkowe środki przeznacza na środki ochrony roślin i środki do produkcji rolnej). A.L. studiuje na Politechnice [...], a M.L. jest uczennicą technikum. Skarżący podał, że żona leczy się na zawroty głowy, na potrzebne leki wydaje 200 zł miesięcznie. Wskazał również na bieżące wydatki: za wodę – 300 zł na kwartał, telefon z Internetem – 110 zł miesięcznie, płaci także 450 zł na dwa miesiące (nie wskazał celu). Skarżący oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo skarżącego do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez skarżącego należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, skarżący nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego i jego żony oraz dzieci. W ocenie referendarza sądowego wysokość uzyskiwanych dochodów, tj. od ok. 2400 zł do 3300 zł ze sprzedaży mleka (w zależności od miesiąca), a także ok. 20 000 zł rocznie z dopłat do produkcji rolnej, w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami na prowadzenie gospodarstwa rolnego, utrzymanie i leki, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym, w tym wpis od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 100 zł. Należy również dodać, że przyszłe i ewentualne inne koszty postępowania (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, w przypadku oddalenia skargi, wyniosłaby 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej również 100 zł). byłyby rozłożone w czasie, co niewątpliwie wpływa pozytywnie na możliwości ich pokrycia przez stronę.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło