II SA/Łd 1016/13

Dnia 2 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. a.bł. M. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], w treści skargi wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, uzupełnionego pismem z dnia 4 listopada 2013 roku, wynika iż skarżąca jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym, nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności. Pozostaje w separacji faktycznej z mężem (nie orzeczonej przez sąd), który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dobrowolnych alimentów od męża, w łącznej kwocie 1000 złotych, po 500 złotych na każde dziecko. Posiada dom o powierzchni ok. 100 m2 i mieszkanie o powierzchni 47 m2. Postanowieniami z dnia 24 stycznia 2014 roku, w sprawie o sygn. akt II OZ 34/14 oraz z dnia 3 lipca 2014 roku, w sprawie o sygn. akt II OZ 651/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na postanowienia tutejszego sądu o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2014 roku kolejny raz odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Owo postanowienie doręczono skarżącej w dniu 15 września 2014 roku. Pismem z dnia 16 września 2014 roku (nadanym w dniu 18 września 2014 roku) skarżąca wniosła sprzeciw, w jego uzasadnieniu wskazując, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Ponownie wyjaśniła, że pozostaje w separacji z mężem, który płaci dobrowolne alimenty w kwocie 1000 złotych. Dodatkowo wskazała, że rozpoczął się rok szkolny i związane z tym wydatki na pomoce naukowe dla dzieci powodują, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Po przeanalizowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz argumentów zawartych w sprzeciwie, sąd doszedł do przekonania, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, iż zobowiązana była do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przedstawionych przez skarżącą okoliczności wynika, iż jest ona matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym, nie pracuje, nie posiada żadnych oszczędności. Pozostaje w separacji faktycznej z mężem, który prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dobrowolnych alimentów od męża w łącznej kwocie 1000 złotych, po 500 złotych na każde dziecko, a mąż ponosi ½ kosztów utrzymania mieszkania, tj. opłat czynszowych oraz mediów Nie posiada informacji o dochodach i majątku męża. Posiada dom o powierzchni ok. 100 m2, na działce o pow. 1800 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 47 m2. Podkreślić należy, że strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku, w sprawie o sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym wniosku, skarżąca nie wskazała okoliczności potwierdzających, że jej sytuacja materialna uległa radykalnemu pogorszeniu. Taką okolicznością nie jest bowiem konieczność zakupu pomocy szkolnych dla dzieci w związku z rozpoczęciem roku szkolnego. Nadto wnioskodawczyni nie udzieliła informacji dotyczących sytuacji materialnej męża, których brak stanowił podstawę oddalenia jej poprzednich wniosków. Tym samym należy uznać, że nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, umożliwiających odmienną ocenę jej sytuacji materialnej i życiowej, niż dokonana we wcześniejszych orzeczeniach. Biorąc pod uwagę powyższe, jak i to że obecnie skarżąca jest zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi, wynoszącego 100 złotych sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art. 260 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. a.bł.