II SA/Łd 1018/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący p.o. Sędziego NSA Arkadiusz Blewązka, , , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie : zawieszenia postępowania o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i ł: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Sygn. akt II SA/Łd 1018 / 03 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...][...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] Nr [...] zawieszające postępowanie wywołane wnioskiem L. W. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż zawieszenie postępowania było następstwem zwrócenia się przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność art. 4 ust. 5 powołanej ustawy z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, iż wnioski o przyznanie świadczeń pieniężnych przewidzianych w tej ustawie, osoby zainteresowane mogą zgłaszać do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do dnia 31 grudnia 1999 roku. Dalej organ wskazał, iż stosownie do treści przepisu art. 97 par. 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji zawiesza postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku ma znaczenie zasadnicze, dlatego organ uznał je za zagadnienie wstępne, od którego zależy wydanie decyzji. Z chwilą wydania orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny organ podejmie postępowanie w przedmiocie wniosku strony i wyda stosowną decyzję. Zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych przez k.p.a. W dniu 3 lipca 2003 roku, na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o zawieszeniu postępowania L. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi domagając się uwzględnienia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. W ocenie skarżącego organ "zasłania się paragrafami i artykułami", a nie dąży do załatwienia sprawy. Nadto wskazał, iż złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego nastąpiło niezwłocznie po uzyskaniu stosownych dokumentów, o które starał się od 1988 roku. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął z urzędu zawieszone postępowanie administracyjne stwierdzając w uzasadnieniu, iż wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 roku Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania i organ z urzędu podjął postępowanie. W odpowiedzi na skargę z dnia 29 września 2003 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało wobec potrzeby rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku z Konstytucją. Po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny ustały przyczyny zawieszenia postępowania wobec czego postępowanie zostało podjęte. Zarządzeniem z dnia 6 lutego 2004 roku, doręczonym w dniu 18 lutego 2004 roku, skarżący L.W. zobowiązany został do wskazania czy wobec wydania przez organ administracji postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania podtrzymuje swoją skargę. Pismem z dnia 19 lutego 2004 roku L. W. oświadczył, iż podtrzymuje swoją skargę z dnia 3 lipca 2003 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.)) Skarżący wystąpił do organu administracji publicznej domagając się przyznania świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Przepis art. 161 par. 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż 1) cofnięcie skargi bądź 2) śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie mamy właśnie do czynienia z bezprzedmiotowością dalszego postępowania, rodzącą konieczność jego umorzenia. Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] podejmujące zawieszone postępowanie administracyjne. W ten sposób organ uznał, iż odpadły przeszkody formalne uniemożliwiające rozpoznanie sprawy i konieczne jest przystąpienie do dalszego jej rozpatrzenia. Przy zawieszeniu postępowanie, organ administracji wskazując podstawę prawną swych działań powołał się na to, iż rozstrzygnięcie tej sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 par. 1pkt 4) k.p.a.. Wypada zaakceptować powyższe działania organu. Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2003 roku, P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) niezgodność przepisu art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 roku o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), z przepisem art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sprawiła, iż przepis, który niechybnie byłby podstawą decyzji o umorzeniu postępowania wywołanego spóźnionym wnioskiem o przyznanie świadczenia pieniężnego, został derogowany z systemu prawnego. Wypada zgodzić się z organem, iż w ten sposób rozstrzygnięte zostało zagadnienie wstępne o kapitalnym znaczeniu dla postępowania administracyjnego. Występowanie owego zagadnienia, w świetle zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a.), uzasadniało zawieszenie postępowania przed organem administracji. Z chwilą rozstrzygnięcia kwestii zgodności przepisu art. 4 ust. 5 przywołanej powyżej ustawy z Konstytucją organ z urzędu podjął zawieszone postępowanie. Innymi słowy postanowienie o zawieszeniu postępowania przestało rodzić skutki dla zainicjowanego przez skarżącego postępowania administracyjnego, w następstwie wydania przez organ kolejnego postanowienia, tym razem o podjęciu zawieszonego postępowania. W następstwie upadku skutków wywołanych zaskarżonym postanowieniem otwarta została droga do dalszego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji do wydania przez organ merytorycznej decyzji. Brak skutków prawnych postanowienia o zawieszeniu postępowania, a więc brak tamy do dalszego prowadzenia postępowania przed organem sprawia, iż przestał istnieć substrat zaskarżenia, a więc tym samym zbędne (bezprzedmiotowe) jest dalsze postępowanie Sądu mogące prowadzić – zgodnie z żądaniem skargi – co najwyżej do uchylenia postanowienia i otwarcia drogi do dalszego toku postępowania administracyjnego. Skoro skarżący, w takim zakresie, w jakim wniósł skargę do Sądu, uzyskał satysfakcjonujące rozstrzygnięcie w postępowaniu przed organem administracji publicznej, to bezprzedmiotowe stało się prowadzenie niniejszego postępowania. Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.