II SA/Łd 1019/03

Dnia 20 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2004 roku na rozprawie przy udziale - - - - sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. Starosta Powiatowy w B. decyzją z dnia [...] [...] wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów w obrębie 3 m. Zelów w sposób następujący: - w jednostce rejestrowej [...] wpisał Skarb Państwa jako właściciela działki [...] o powierzchni 0,0315 ha, a jako użytkowników wieczystych H. i L. małżonków P. - działkę [...] o powierzchni [...] ha przeniósł do nowej jednostki rejestrowej i jako samoistnych posiadaczy wpisał H. i L. małżonków P.. Wyjaśnił, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że H. i L. małż. P. aktem notarialnym z dnia 5 października 1972 r. nabyli użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w Z. przy ulicy [...]o powierzchni [...]oznaczonej na mapie załączonej do księgi wieczystej Kw [...]. Akt notarialny został zawarty na podstawie istniejących wpisów w księdze wieczystej. Nie uzgodniono danych z księgi wieczystej z obowiązującą ewidencją gruntów. Na podstawie wymienionego w punkcie 1 aktu notarialnego H. i L. małżonków P. wpisano jako właścicieli działki [...] o powierzchni [...]. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów miasta Z. przeprowadzonej w 1980 r. nieruchomość otrzymała nr [...] o powierzchni [...]. W 1992 roku dokonano podziału działki nr [...] na działki [...] o powierzchni [...], [...] o powierzchni [...] i [...]o powierzchni [...]. H. i L. małż. P. darowali działkę nr [...] W. i D. małż. P. Wyjaśnił, że przy odmowie ewidencji gruntów miasta Z. do działki nr 90 błędnie włączono część sąsiedniej nieruchomości użytkowanej przez małżonków P., lecz nie posiadającej uregulowanego stanu prawnego. Błędnie też nie zmieniono zapisów w rejestrze ewidencji gruntów zgodnie ze stanem prawnym nieruchomości po wykonanym w 1990 r. podziale działki nr [...]. Działki o numerach [...] i [...]o łącznej powierzchni [...] odpowiadają działce nabytej aktem notarialnym Rep.[...] i oznaczonej nr 1 na planie nieruchomości załączonym do akt. KW [...]prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. odpowiada KW 4410 prowadzonej poprzednio przez Sąd Rejonowy w Łasku. Działka nr [...]odpowiada części nieruchomości opisanej na mapie załączonej do KW 4062 jako spadkobiercy J. P.. Jednakże analiza ewidencji gruntów wg stanu od jej założenia oraz tytułów własności nieruchomości sąsiednich nie pozwala na ustalenie stanu prawnego działki 90/3. H. P. w odwołaniu od tej decyzji zarzucił, że nie spełnia ona "wszystkich prawnych zapisów". Podał, że w wyniku modernizacji ewidencji gruntów w 1980 r., a następnie w 1992 r. dokonano podziałów działki nie informując o tym użytkowników wieczystych działki. O podziale działek dowiedział się, gdy zażądał informacji o sposobie przejęcia nieruchomości na własność. Nie rozumie też co oznacza pojęcie "samoistny posiadacz". Nie otrzymał wypisu z księgi wieczystej z tymi zmianami, ani nowego wypisu z rejestru gruntów. Nie rozumie też skąd się wzięły różnice w powierzchni gruntów. Zażądał, aby wydzielić działki w terenie i oznakować je słupkami geodezyjnymi na koszt tego, kto spowodował ten bałagan. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. decyzją z dnia [...] [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że "H. P. wraz z małżonką L. P. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] Rep. [...] nabyli użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...]o powierzchni [...]oznaczoną na mapie załączonej do KW [...] za nr 1. Jak wynika z zapisów przedmiotowego aktu podstawą do oznaczenia nabytej nieruchomości były zapisy KW [...] nie uzgodnione z danymi obowiązującymi w ewidencji gruntów. Poparciem tego faktu było ujawnienie w operacie ewidencji gruntów w/w aktu w ten sposób, iż L. i H. P. zostali wpisani jako użytkownicy wieczyści do działki [...] o pow. [...]. W roku 1980 na obszarze miasta Z. przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów, w wyniku której zmianie uległ numer poprzedniej nieruchomości z nr [...] na nr [...] a jej powierzchnia została określona na [...]. Zmiana powierzchni spowodowana była faktem, iż podczas modernizacji ewidencji gruntów do nieruchomości użytkowanej przez L. i H. P. włączono część nieruchomości stanowiącą dawną własność J. P. W roku 1992 dokonano podziału działki nr 90 na działki nr [...] o powierzchni 0,0315 ha, nr [...]o pow. 0,0190 ha i [...]o pow. [...] zatwierdzonego decyzją Urzędu Miasta w Z. z dnia [...] nr [...] i przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] z a numerem [...]. Aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] odwołujący wraz z małżonką darowali działkę nr [...]o pow.0,0190 ha W. i B. P.. Analizując zapisy dotyczące przedmiotowej nieruchomości organ II instancji stwierdza, iż przy modernizacji ewidencji gruntów bezpodstawnie dołączono do nieruchomości użytkowanej przez odwołującego część nieruchomości sąsiedniej, (tj. obecnie działki nr [...]o pow. [...], która w latach siedemdziesiątych należała do spadkobierców J. P., a obecnie nie posiada uregulowanego stanu prawnego. Działka nr [...]została (jako nieruchomość nie będąca przedmiotem użytkowania wieczystego odwołującego) prawidłowo przeniesiona do nowej jednostki rejestrowej. Organ odwoławczy podziela zdanie organu I instancji, iż działki [...] i [...]o łącznej pow. [...] odpowiadają działce nr 1 o pow. 503 m2, która jest ujawniona w KW 4062. Tym samym nie można się zgodzić ze zdaniem odwołującego, iż podział został dokonany w sposób niewłaściwy. Wydzielenie działki [...]służyło odzwierciedleniu stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych, a zostało dokonane w związku z wydzieleniem działki nr [...] o pow. 0,0190 ha w efekcie którego L. i H. P. dokonali darowizny. Bezsporny jest bowiem fakt, że ewidencja gruntów posiada jedynie charakter rejestrujący, gdyż jej celem jest zarejestrowanie zdarzeń prawnych lub faktycznych, a zapisy ewidencji gruntów stanowią zbiór informacji, odzwierciedlających te stany wynikające z określonych tytułów prawnych i dokumentacji urzędowej. Organ II instancji jakim jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stoi na stanowisku, iż wznowienie i stabilizacja punktów granicznych, o które w swym odwołaniu wnosi odwołujący mogą być dokonane w trybie art.39 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jednolity z 2000 r. Dz.U Nr 100 poz.1086 z późn. zm./ Organ odwoławczy wyjaśnia, iż zgodnie z dyspozycją art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem samoistnym jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jako właściciel /lecz nie posiada dokumentów własności/." H. P. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Podniósł też, że błędem jest dopisanie działki [...]stanowiącej własność spadkobierców J. P., bo może to uczynić tylko Sąd. Wniósł o wydanie dokumentów, na których podstawie stanie się właścicielem działki [...]. Organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując argumenty analogiczne do zawartych w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić jednak z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Zgodnie jednak z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga zostaje uwzględniona, jeżeli tylko sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych stwierdzi, że organy administracyjne naruszyły: a/ prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art.145 § 1 pkt 1 w.s.a./. Ponadto Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach /art.145 § 1 pkt 2 w.s.a/. W tej sprawie organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób opisany w powołanym przepisie. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i stanu prawnego /por. art.20, 22, 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, tekst jednolity Dz.U z 2000 r. Nr 100, poz.1086 ze zm./. Dokonywanie zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów jest możliwe na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych - § 46 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U nr 38, poz.454/. Ponadto z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: a/ opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, b/ dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, c/ ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. W rozpoznawanej sprawie postępowanie jest wynikiem pisma skarżącego skierowanego do organu administracyjnego, Zgodnie z tymi przepisami każda kolejna zmiana danych objętych ewidencją gruntów i budynków musi być udokumentowana. W tej sprawie organy administracyjne obu instancji nie przedstawiły nowych dowodów uzasadniających stosowne zmiany w ewidencji gruntów w stosunku do poprzednio istniejących zapisów. Z akt administracyjnych wynika, że ostatnią zmianą w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów była darowizna działki nr [...] na rzecz W. i B. małżonków P. w 1992 r. Od tego czasu nie pojawiły się żadne dokumenty uzasadniające dokonanie zmiany w ewidencji gruntów. Nie było więc podstaw do wydania zakwestionowanej decyzji. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe niewłaściwe zapisy w ewidencji gruntów są wynikiem postępowania administracyjnego przeprowadzonego z naruszeniem prawa, tj. włączenia sąsiedniej nieruchomości do działki nr [...]. To zaś oznacza, że decyzja ostateczna, na podstawie której wpisano do ewidencji gruntów niezgodne ze stanem prawnym dane, powinna być skorygowana w trybie nadzwyczajnym, wznowienia postępowania administracyjnego. Należy podnieść, że organy administracyjne nie wskazały przepisów prawa materialnego, które pozwalają na wpisanie małżonków P. jako posiadaczy samoistnych działki nr [...]. Tym samym naruszyły przepisy art.107 § 1 i 3 kpa. Uzasadnienie podstawy prawnej decyzji to wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, inaczej mówiąc - wytłumaczenie, dlaczego organ rozstrzygając sprawę zastosował określony przepis. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c w.s.a. orzekł jak w sentencji. Dla porządku wyjaśnić należy, że wznowienie i stabilizacja punktów granicznych mogą być dokonane w trybie art.39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.