II SA/Łd 102/19
WyrokWSA w Łodzi2019-04-10
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Agnieszka Grosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do uchylenia w całości decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli organ nadzoru budowlanego wydał decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego tylko w części dotyczącej planu zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 P.b. w związku z wydaniem decyzji przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., jest związany zakresem rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego. W sytuacji, gdy decyzja organu nadzoru budowlanego dotyczy jedynie części projektu budowlanego (np. planu zagospodarowania terenu), organ architektoniczno-budowlany nie może uchylić pozwolenia na budowę w całości, lecz jedynie w zakresie objętym decyzją organu nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Rzymskokatolickiej Parafii na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę kościoła i infrastruktury towarzyszącej. Powodem uchylenia było stwierdzenie istotnych zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, co skutkowało nałożeniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązku przedłożenia zamiennego projektu budowlanego w zakresie planu zagospodarowania terenu. Parafia zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując, że uchylenie pozwolenia na budowę powinno dotyczyć jedynie części niezgodnej z prawem, a nie całości inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi Rzymskokatolickiej Parafii pod wezwaniem A w Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Rzymskokatolickiej Parafii pod wezwaniem A w Ł. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.
Decyzją z dnia [...]r., nr [...], znak: [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Parafię Rzymskokatolicką A w Ł. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] uchylającej ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Parafii Rzymskokatolickiej A w Ł. pozwolenia na budowę budynku kościoła, sieci zasilających: energetycznej, centralnego ogrzewania, wodociągowo-kanalizacyjnej i odwodnienia terenu oraz dróg i placów, na nieruchomości położonej przy ul. A 9 w Ł., działka nr 401 w obrębie [...], zmienioną- ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...], na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako k.p.a.) w związku z art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1332 ze zm., dalej jako P.b.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił swoją ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę w ww. zakresie, zmienioną ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...].
Odwołanie od tej decyzji, w ustawowym terminie, w imieniu Rzymskokatolickiej Parafii A w Ł. wniósł Ksiądz Proboszcz A. Ś., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej budynku kościoła oraz dróg i placów. W odwołaniu Ksiądz Proboszcz podniósł, iż przeprowadzona w dniu 15 marca 2018 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., kontrola nieruchomości wykazała dokonanie istotnych zmian od zatwierdzonego projektu budowlanego, co skutkowało odmową wydania przez ten organ pozwolenia na użytkowanie budynku kościoła i nałożeniem kary pieniężnej na Parafię. Decyzja PINB w tym zakresie została utrzymana w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wszczęciu postępowania w sprawie, PINB decyzją z dnia [...] r. nakazał Parafii przedłożenie zamiennego projektu budowlanego w zakresie planu zagospodarowania terenu, wyznaczając termin realizacji tego obowiązku na dzień 30 września 2018 r. Wobec zrealizowania tego obowiązku, niezrozumiałym jest dla Parafii wydanie przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji z dnia [...] roku nr [...] uchylającej swoją ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Parafii Rzymskokatolickiej A pozwolenia na budowę budynku kościoła, sieci zasilających: energetycznej, centralnego ogrzewania, wodociągowo4canalizacyjnej i odwodnienia terenu oraz dróg i placów, na nieruchomości położonej przy ul. A 9 w Ł., działka nr 401 w obrębie[...], zmienioną ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...].
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] uchylającej ostateczną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, iż w dniu [...] r. decyzją nr [...] Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę, dla Parafii Rzymsko-Katolickiej A ul. A, obejmujące budowę budynku kościoła, sieci zasilających: energetycznej, centralnego ogrzewania, wodociągowo-kanalizacyjnej i odwodnienia terenu oraz dróg i placów na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż inwestor przedłożył decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dokument potwierdzający prawo do dysponowania terenem na cele budowlane oraz stwierdzono zgodność dokumentacji z przepisami prawa budowlanego.
Po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 9 maja 2002 r., decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] r. poprzez: uchylenie jej w części dotyczącej budynku kościoła na nieruchomości położonej w Ł. przy ul A 9, zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę dla budynku kościoła na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9 z uwzględnieniem etapowania inwestycji: etap I - obejmujący kaplicę tygodniową z zakrystią i pomieszczeniami pomocniczymi, etap II - obejmujący budynek kościoła wraz z salą wielofunkcyjną w podpiwniczeniu.
Po rozpatrzeniu kolejnego wniosku inwestora z dnia 25 lipca 2005 r., decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. zmienił ostateczną decyzję nr [...] z dnia [...] r., zmienioną ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., poprzez wprowadzenie etapowania inwestycji na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9, działka 401 w obrębie [...] w ten sposób, że uchylił ww. decyzje w części dotyczącej zatwierdzonego projektu budowlanego obejmującego wykonanie zadaszenia budynku kościoła, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z budową dachu o zmienionym kształcie nad główną częścią budynku kościoła, zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym zamiennym.
W aktach sprawy znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] nakazująca Rzymskokatolickiej Parafii A z siedzibą w Ł. przy ul. A 9 przedłożenie, w terminie do dnia 30 września 2018 r., czterech egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego w zakresie planu zagospodarowania terenu uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem dotyczącego wybudowanego budynku kościoła.
W uzasadnieniu wskazano, iż podczas przeprowadzonej kontroli organ nadzoru budowlanego stwierdził, że w trakcie budowy inwestor dokonał zmiany dotyczącej przebiegu trasy wewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, energii elektrycznej i wodociągowej, co stanowi istotną zmianę zatwierdzonego projektu budowlanego i tym samym zrealizował roboty budowlane niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu. Zmiany te zaistniały w trakcie budowy i roboty zostały zakończone. Z akt sprawy wynika, iż decyzja ta stała się ostateczna w dniu 22 sierpnia 2018 r.
Przytaczając treść art. 36a ust. 1 i ust. 2 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Wojewoda podniósł, iż na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., nałożono na Rzymskokatolicką Parafię A z siedzibą w Ł. przy ul. A 9 obowiązek przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych, sporządzonego przez osoby posiadające właściwe uprawnienia budowlane, określając termin wykonania tego zobowiązania tj. do dnia 30 września 2018 r.
Organ odwoławczy wskazał, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada kompetencji do merytorycznej oceny postępowań administracyjnych prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego czy też weryfikowania decyzji, wydanych przez te organy. Dlatego też podniesione kwestie odnośnie decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego wykraczają poza granice postępowania, a także właściwość rzeczową organu administracji architektoniczno-budowlanej i z tych względów nie mogą być rozpatrzone w niniejszym postępowaniu.
Decyzje wydane przez ww. organy w niniejszej sprawie mają istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu administracji architektoniczno-budowlanej, zarówno I jak i II instancji i dopóki są w obrocie prawnym są wiążące dla tych organów.
Dalej Wojewoda podniósł, iż w ocenie organu odwoławczego, zaistniała sytuacja określona w przywołanym przepisie art. 36a ust. 2 P.b., dlatego też organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji wydając zaskarżoną decyzję działał zgodnie z przepisami prawa i właściwe orzekł o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą Parafii Rzymskokatolickiej A pozwolenia na budowę budynku kościoła, sieci zasilających: energetycznej, centralnego ogrzewania, wodociągowo-kanalizacyjnej i odwodnienia terenu oraz dróg i placów, na nieruchomości położonej przy ul. A 9 w Ł., działka nr 401 w obrębie [...], zmienioną ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...].
Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła Rzymskokatolicka Parafia A w Ł. zarzucając zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że zaistniały okoliczności uzasadniające uchylenie w całości ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r., w sytuacji gdy w realiach niniejszej sprawy zasadne jest uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. w zakresie niezgodności z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym wskazanych w ostatecznej decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r., a więc jedynie w zakresie planu zagospodarowania terenu, a nie zaś w zakresie dotyczącym całości dokumentacji projektowej inwestycji.
- naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7, art. 7a, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez pobieżną i niepełną ocenę całokształtu okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności:
a. zdeprecjonowaniu okoliczności i dowodów przedstawionych w sprawie przez skarżącą, w szczególności treści Protokołu Kontroli Obowiązkowej z dnia 15 marca 2018 r. i w konsekwencji uznanie, iż strona nie udowodniła, iż nie jest zasadne uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. w zakresie dotyczącym planu zagospodarowania terenu, mimo iż strona powołała się na treść Protokołu Kontroli Obowiązkowej z dnia 15 marca 2018r., zaś jego treść była znana organowi administracyjnemu, do którego należało dokonanie prawidłowej oceny tego środka dowodowego;
b. dokonanie arbitralnej i niekorzystnej dla strony oceny wystąpienia przesłanki
w postaci wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. ostatecznej decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. i uznanie, że w/w decyzja uzasadnia uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. w całości, w sytuacji gdy w treści tej decyzji jest wskazane wprost, iż konieczność jej uchylenia zachodzi jedynie w części dotyczącej niezgodności projektu zagospodarowania terenu, a nadto, organ zarówno I instancji, jak i II instancji podnosi w uzasadnieniu swojej decyzji, iż jest związany istniejącą w obrocie prawnym decyzją nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r.;
c. poprzestanie w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia jedynie na ogólnikowych stwierdzeniach, z jednej strony nie odnoszących się bezpośrednio do okoliczności sprawy i stanowiących jedynie powtórzenie odpowiednich przepisów ustawy bez wskazania, jak przekładają się one na okoliczności niniejszej sprawy (w zakresie, w jakim Wojewoda [...] odniósł się do podstaw wydania skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji), z drugiej zaś - stanowiących proste stwierdzenie, iż strona nie przedstawiła argumentów uzasadniających uwzględnienie odwołania przez organ II instancji, odwołując się przy tym w całości do ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.;
2. art. 138 § 2 oraz art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaaprobowanie tezy organu I instancji, iż stanowisko Parafii o utrzymaniu w mocy w części ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] r. w przedmiotowym postępowaniu i zamieszczona tam argumentacja, mają jedynie charakter ogólnikowy lub też nie dotyczy zakresu kognicji Prezydenta Miasta Ł. i nie dają podstawy do wydania decyzji zgodnie z tak zakreślonym stanowiskiem skarżącego z jednoczesnym zaniechaniem zwrócenia się przez organ I instancji do Parafii o uzupełnienie przedstawionego stanowiska poprzez uściślenie swego stanowiska w zakresie podlegającym rozpoznaniu przez ten organ oraz niedostrzeżeniem tego uchybienia (które powinno skutkować uchyleniem rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazaniem mu sprawy do ponownego rozpatrzenia) przez organ II instancji, w sytuacji gdy organy obu instancji podkreśliły, iż stanowisko strony jest nazbyt ogólnikowe oraz fakt, iż strona podnosi okoliczności, które nie podlegają rozpoznaniu przez te organy z uwagi na ich właściwość, co obligowało je do zwrócenia się do strony o uzupełnienie swego stanowiska, zaś uchybienie temu obowiązkowi i uznanie wniosku za niezasadny, stawia organy w roli przeciwnika strony, który wykorzystuje na jej niekorzyść błędy i brak umiejętności formułowania pism w sposób aprobowany przez organy, podczas gdy w myśl zasady budzenia zaufania do organów administracyjnych oraz zasady informowania stron (art. 8 i 9 k.p.a.), organy administracji mają obowiązek czuwać, by strona nie poniosła szkody z uwagi na brak znajomości przepisów prawa i w związku z tym powinny udzielać jej odpowiednich wyjaśnień w celu umożliwienia jej realizacji swoich praw oraz rozpoznawać składane przez stronę pisma w taki sposób, by w jak najpełniejszym stopniu uczynić zadość żądaniu strony, choćby temu zawartemu w odwołaniu, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona działa w postępowaniu samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), a co za tym idzie, w postępowaniu administracyjnym nie funkcjonuje zasada ignorantia iuris nocet, w szczególności nie mogą się na nią powoływać organy administracji.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organ I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, podobnie jak decyzji organu I instancji, stanowił art. 36a ust. 2 P.b., zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Natomiast stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Przepis art. 36a ust. 2 P.b. przewiduje zatem, że w razie wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, organ architektoniczno-budowlany uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wystąpienia takiego przypadku obliguje, nie zaś uprawnia, organ administracji architektoniczno-budowlanej do uchylenia pozwolenia na budowę i w tym zakresie co do zasady wywód organu uznać należy za prawidłowy, choć w istocie nie znalazł on prawidłowego zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie zauważyć należy, podzielając w tym zakresie ugruntowane poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych, że wykładnia art. 36a ust. 2 P.b. nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych, bowiem jego brzmienie jest oczywiste. W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a organ, który wcześniej wydał pozwolenie na budowę, je uchyla (zob. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 257/10, Lex nr 965216, czy wyroki: WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2890/14 i NSA z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 683/16, oba dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten znajduje zastosowanie zarówno do robót budowlanych wykonywanych (po uprzednim wstrzymaniu prowadzenia tych robót postanowieniem), jak i do budowy już zakończonej (zob. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2010 r., II OSK 15/09; z dnia 7 stycznia 2009r., II OSK 1723/07; z dnia 7 lutego 2012 r., II OSK 2221/10; z dnia 28 kwietnia 2009 r., II OSK 637/08, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że w postępowaniu naprawczym (w sytuacji stwierdzenia istotnych odstępstw od pozwolenia i projektu budowlanego) właściwym organem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. jest organ nadzoru budowlanego, natomiast organem właściwym do zastosowania art. 36a ust. 2 tej ustawy, dotyczącego wyeliminowania decyzji pozwoleniowej w zakresie stwierdzonych odstępstw - organ administracji architektoniczno-budowlanej. Dlatego w niniejszej sprawie organy orzekające w postępowaniu administracyjnym nie miały obowiązku, a nawet prawa, badania zasadności rozstrzygnięcia podjętego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do oceny prawidłowości działań organów nadzoru budowlanego i mogą działać w tym zakresie jedynie w ramach rozstrzygnięcia wydanego przez tenże organ nadzoru budowlanego.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w odniesieniu do inwestycji strony skarżącej wydana została decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., tj. decyzja PINB z dnia [...] r. nr [...]. Organ nadzoru budowlanego działając m.in. na podstawie wymienionego wyżej przepisu, nałożył na stronę skarżącą obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 września 2018 r., czterech egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego w zakresie planu zagospodarowania terenu uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem dotyczącego wybudowanego budynku kościoła. Z akt sprawy wynika, iż decyzja ta stała się ostateczna w dniu 22 sierpnia 2018 r. Analiza treści przywołanego rozstrzygnięcia jednoznacznie wskazuje, że nałożony przez organ nadzoru budowlanego obowiązek dotyczył przedłożenia jedynie projektu zamiennego w części obejmującej plan zagospodarowania terenu. Powyższy wniosek wypływa również z treści pisma [...]WiNB z dnia 17 grudnia 2018 r.
Tym samym słusznym jawi się stanowisko strony skarżącej co do braku możliwości, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wyeliminowania w trybie art. 36 a ust. 2 P.b. w całości pierwotnej decyzji pozwoleniowej zatwierdzającej projekt budowlany, w oparciu o którą strona zrealizowała inwestycję (czyli również w zakresie nie kwestionowanym przez nadzór budowlany). Nie może bowiem powstać sytuacja, iż co do części prawidłowo zrealizowanej inwestycji ( a jak wynika z akt sprawy dotyczy to obiektu budowlanego – kościoła) inwestor pozostanie bez pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że w trybie art. 51 ust. 4 zatwierdza się projekt budowlany zamienny, a ten w przedmiotowej sprawie dotyczył jedynie planu zagospodarowania terenu. Tymczasem kwestionowaną decyzją wyeliminowana została w trybie art. 36a ust. 2 P.b. decyzja pozwoleniowa w całości, a wiec również co do części prawidłowo (jak wynika z akt sprawy) zrealizowanej inwestycji, co do której organ nadzoru budowlanego nie nakładał obowiązków w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 P. b.
Podkreślić raz jeszcze przyjdzie, że organ administracji architektoniczno - budowlany jest umocowany i związany treścią decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. i nie może dokonywać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy w ramach prowadzonego postępowania. Mając na uwadze treść art. 36a ust.2 P.b. stwierdzić przy tym trzeba, iż uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę organ nie bada ponownie, czy nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Ocena w tym zakresie dokonywana jest bowiem w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego dotyczącym legalności prowadzonych robót i wiąże ona organ wydający decyzję na podstawie art. 36a ust. 2 P.b. Jej efekt w postaci wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. stanowi zaś podstawę do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, w tym wypadku w takim zakresie, w jakim rozstrzyga decyzja organu nadzoru budowlanego. Zauważyć przy tym trzeba, iż przepis art. 36a ust. 2 P.b. ma charakter obligatoryjnego nakazu, niepozostawiającego organowi właściwemu w sprawie wydania pozwolenia na budowę możliwości wyboru rozstrzygnięcia. W świetle art. 36a ust. 2 P.b. decyzja o uchyleniu pozwolenia na budowę ma tym samym charakter związany i o jej podjęciu decyduje wydanie we wcześniejszym postępowaniu przez organ nadzoru budowlanego decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 75/08, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontekście powyższych wskazań zarzut strony skarżącej, iż nie zaistniały okoliczności uzasadniające uchylenie w całości ostatecznej decyzji z [...] r., jest zasadny. Jak bowiem słusznie podnosi skarżąca, co znajduje również potwierdzenie w przywołanym wyżej stanowisku [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. (pismo znajdujące się w aktach sprawy), iż " (...) brak jest dostatecznych podstaw normatywnych do takiej wykładni art. 36a ust. 2 P.b., która nakładałaby na organ architektoniczno-budowlany obowiązek uchylenia w całości decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy obowiązek nałożony przez PINB w Ł., na podstawie 51 ust. 1 pkt 3 P.b., obejmuje jedynie część dokumentacji projektowej (...)".
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi, a także kosztom zastępstwa adwokackiego.
Prowadząc ponownie postępowanie organy, podejmując rozstrzygnięcie, uwzględnią sformułowane powyżej poglądy prawne.
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło