II SA/Łd 1020/07

Dnia 21 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]., nr [...]. Wnioskiem z dnia [..] E.G. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci J. G. oraz M. G. . Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 3 pkt 2, art., 5 ust 2, art. 6, art. 8, art. 13, art. 14 i art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) odmówił przyznania E. G. w okresie zasiłkowym od września 2007 prawa do: - zasiłku rodzinnego na dziecko J.G., - zasiłku rodzinnego na dziecko M. G., - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego J. G. oraz - dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez J. G. i M. G. Organ ustalił, iż dochód w czteroosobowej rodzinie E. G. w roku 2006 wyniósł 29013,41 zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi 604,45 zł i przekracza ustawowy próg dochodowy wynikający z art. 5 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. 583 zł i w związku z tym zasiłek rodzinny stronie nie przysługuje. Od powyższej decyzji E. G. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Odwołująca się podniosła, iż została skrzywdzona błędnym wyliczeniem dochodu przez organ. Wskazała, iż nieprawidłowo obliczono dochód jej męża, poprzez nieuwzględnienie, że z otrzymywanego przez niego świadczenia rentowego potrącane są alimenty. Po odjęciu kwot potrącanych alimentów dochód na osobę w rodzinie E. G. wynosi 506,74 zł i mieści się w ustawowym progu dochodowym uprawniającym do uzyskania zasiłku rodzinnego. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż jej zdaniem skrzywdzona została także w poprzednim okresie zasiłkowym, tj. 2005/2006, w którym pozbawiona była prawa do zasiłku rodzinnego. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [..] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 5 ust 1 i ust 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż fakt potrącania przez ZUS z renty męża E. G. alimentów pozostaje bez wpływu na dochód rodziny skarżącej w roku poprzedzającym okres zasiłkowy. Tym samy dochód rodziny strony wyniósł 604,45 zł na osobę w rodzinie, co przekracza ustawowy próg wynoszący 583 zł. Jednocześnie w sprawie nie ma zastosowania art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ mimo, iż dochód rodziny E. G. przekracza próg dochodowy o kwotę niższą niż najniższy zasiłek, to jednak nie została spełniona druga przesłanka dopuszczająca przyznanie w tej sytuacji świadczenia, mianowicie stronie zasiłek rodzinny nie przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W dniu 18 października 2007 roku E. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] W skardze podniosła, iż spełnia warunki przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami. Ponownie zarzuciła nieprawidłowe wyliczenie dochodu jej rodziny, poprzez uwzględnienie kwot alimentów potrącanych z renty męża. Skarżąca przedstawiła własne wyliczenie dochodów rodziny, które po odliczeniu kwot alimentów potrącanych z renty męża, wyniosły 25324,50 zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi 527, 59 zł i tym samy mieści się w ustawowym progu dochodowym uprawniającym do świadczenia rodzinnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Trafnie E. G. zarzuca organom błędne wyliczenie dochodu jej rodziny. Przepis art. 3 ust 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139 poz.992 ze zmianami), dalej powoływanej jako ustawa stanowi, iż od dochodu odlicza się alimenty płacone na rzecz innych osób. Odliczyć od dochodu można tylko alimenty faktycznie świadczone i tylko w takiej wysokości, w jakiej są regulowane w okresie podlegającym uwzględnieniu dla potrzeb ustawy. W razie wątpliwości organ winien ustalić, jaka kwota alimentów jest rzeczywiście przekazywana osobie do nich uprawnionej. W razie ustalenia, iż uprawniony ich nie otrzymuje, brak podstaw do odliczenia tej kwoty ( tak A.Korcz, W.Maciejko " Świadczenia rodzinne. Komentarz" C.H.Beck Warszawa 2007, str.66-67). Zasadę tę powtórzono w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz.881 ze zmianami). Przepis §15 ust 4 tegoż rozporządzenia wyraźnie wskazuje, iż w przypadku, gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osób spoza rodziny, od dochodu uzyskanego przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ustawodawca nie posługuje się terminami takimi jak alimenty zasądzone, należne. Użycie określeń "alimenty płacone", "alimenty zapłacone" przesądza, iż chodzi o alimenty faktycznie świadczone na rzecz innych osób w okresie stanowiącym podstawę ustalenia, czy spełnione zostało kryterium dochodowe. Również i wykładnia celowościowa nie nasuwa wątpliwości co do intencji ustawodawcy. Tym samym pogląd, iż nie odlicza się od dochodów alimentów płaconych jako zaległości jest nietrafny, nie znajduje uzasadnienia w regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze dokonała korekty wyliczenia dochodu z uwzględnieniem odliczenia alimentów uiszczonych przez męża. Z rachunków tych wynika, iż gdyby organy dokonały prawidłowej wykładni art. 3 ustawy, jej rodzina otrzymałaby świadczenia rodzinne. Sąd administracyjny jednak nie dokonuje samodzielnych ustaleń, nie prowadzi postępowania dowodowego, a kontroluje legalność wydanych przez organy administracji publicznej decyzji, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa przez organ, stosownie do dyspozycji art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zmianami), dalej powoływanej jako p.p.s.a.. W przypadku rozpoznawanej sprawy, jak wykazano we wcześniejszej części rozważań, organy błędnie zastosowały prawo materialne, w sposób wadliwy interpretując przepis art. 3 ust.1 in inito ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit "a" w związku z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy dokonają obliczenia dochodu zgodnie z zawartymi wyżej wskazaniami oraz uzupełnią akta o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności J. G.. Uchybienie to wprawdzie nie ma żadnego wpływu na wynik postępowania, gdyż okoliczność niepełnosprawności dziecka jest bezsporna, niemniej brak jakiegokolwiek dokumentu (chociażby w kserokopii), dotyczącego tej kwestii czyni akta administracyjne niekompletnymi, co nie powinno mieć miejsca.