II SA/Łd 1024/16
WyrokWSA w Łodzi2017-04-27
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na nadbudowie ścian budynku gospodarczego i wymianie konstrukcji dachu wraz z pokryciem, wykonane w 2004 roku, stanowią samowolę budowlaną podlegającą rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli pierwotna budowa obiektu miała miejsce przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r.?Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na nadbudowie ścian budynku gospodarczego i wymianie konstrukcji dachu wraz z pokryciem, wykonane w 2004 roku, wykraczają poza zakres remontu i stanowią budowę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Nawet jeśli pierwotna budowa obiektu miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r., nadbudowa wykonana po tej dacie bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega przepisom art. 48 Prawa budowlanego, co uzasadnia nakaz rozbiórki w przypadku niewykonania obowiązków legalizacyjnych.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego. Budynek, wzniesiony prawdopodobnie w latach 50-60 XX wieku, został w 2004 roku nadbudowany i otrzymał nową konstrukcję dachu. Skarżący twierdzili, że wykonane prace to remont, a nie budowa, i kwestionowali ustalenia organów co do zakresu nadbudowy. Podnosili również zarzuty dotyczące motywacji sąsiadów inicjujących postępowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi H. R. i K. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. a.bł.
Decyzją z dnia [...], nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], którą nakazano H. i K. R. dokonać rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego w okresie od przełomu lat 50-60 tych ubiegłego stulecia do 2004r. o wym. zew. 6,16 m x 16,00 m i wysokości do 6,07 m, o konstrukcji ścian murowanych z pustaków żużlobetonowych, ze stropem ceglanym typu Kleina, dachem dwuspadowym drewnianym pokrytym papą, z lokalizacją na działce nr ew. 434/5 położonej w miejscowości D., obręb [...], gm. N..
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przestawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w związku z wnioskiem M. i D. K., organ I instancji przeprowadził w dniu 24 lutego 2015 r. oględziny, w trakcie których ustalił, iż na działce nr ewid. 434/5, położonej w miejscowości D., gm. N., zlokalizowany jest m.in. budynek gospodarczy o długości 16,00 m, szerokości 6,16 m i wysokości do kalenicy 6,07 m wyposażony w instalację elektryczną. Budynek jest murowany z pustaków żużlo-betonowych, strop Kleina (ceglany), dach konstrukcji drewnianej pokrytej papą. Ściany zewnętrzne, murowane z widocznymi warstwami górnymi poddasza z pustaków żużlo-betonywch, różniące się od warstw muru poniżej. Warstwa pustaków o strukturze innej niż mur poniżej jest wysokości 95,00 i 100,00 cm. Według oświadczenia złożonego do protokołu przez H. R., jest ona właścicielem przedmiotowej nieruchomości od 2001r. Roboty budowlane, polegające na wymianie części pustaków ścianki kolankowej, konstrukcji dachu wraz z pokryciem były realizowane w roku 2004 bez pozwolenia na budowę. W ocenie inwestorki, wykonane roboty budowlane stanowią remont i nie wymagają pozwolenia na budowę. Remont został wykonany celem zapobieżenia całkowitemu zniszczeniu obiektu. Parametry takie jak długość, szerokość, wysokość, kubatura po tym remoncie nie uległy zmianie. Według oświadczenia M. K., roboty budowlane polegały na wymurowaniu ścian poddasza na wysokość widocznych nowych warstw pustaków, wymianie konstrukcji dachu wraz z pokryciem, wstawieniu stolarki okiennej w miejsce otworów okiennych. Po wykonaniu ww. robót budowlanych zmianie uległa wysokość budynku.
W toku postępowania wyjaśniającego strona postępowania - M. K. - przedłożyła w organie I instancji dokumentację fotograficzną z 1997r., z której wynika, iż przedmiotowy budynek gospodarczy już istniał jednak jego ściany były niższe niż wynika to z aktualnie zebranego materiału dowodowego. Natomiast z wyjaśnień inwestorów R., zawartych w piśmie z dnia 9 marca 2015r. wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wzniesiony w latach 50-tych, 60-tych ubiegłego wieku przez poprzedniego właściciela.
Dalej organ I instancji prowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, czy przedmiotowy budynek gospodarczy powstał legalnie oraz czy nie narusza zapisów zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynikało z pisma, działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta P. Archiwisty z dnia 26 marca 2015r. dokonano sprawdzenia "Rejestrów pozwoleń na budowę" z lat 1959-1972 i nie odnaleziono pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego lub inwentarskiego. Z kolei z pisma działającego z upoważnienia Wójta Gminy B. Sekretarza Gminy z dnia 31 grudnia 2015r. wynikało, że gmina była organem kompetentnym w zakresie wydawania pozwoleń na budowę od 1974r. Z pisma Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w P. wynikało natomiast, że w aktach archiwalnych tego organu nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej legalność wybudowania na przełomie lat 1990-2001 przedmiotowego budynku gospodarczego. Z pisma działającego z upoważnienia Wójta Gminy B. Sekretarza Gminy z dnia 3 marca 2016r. wynikało, że nie ma dokumentów potwierdzających uzyskanie w latach 1974-1990 pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego.
Organ I instancji wykazał również, że z udostępnionych przez Urząd Gminy w Nowej B. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, tj. miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N.- uchwalonego Uchwałą Gminnej Rady w N. z dnia [...] Nr [...], miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N.- uchwalonego Uchwałą Rady Narodowej w N. Nr [...] z dnia [...] i uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N.- wprowadzonego zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Powiatu w P. z dnia [...] nie wynikało, że budowa budynków gospodarczych między innymi na terenie działki nr ew. 434/5 w latach 1973-1990 była zabroniona.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że powiatowy organ nadzoru budowlanego zasadnie wdrożył postępowanie legalizacyjne, wydając w dniu [...] postanowienie nr [...], którym nałożył na współwłaścicieli: H. i K. R. obowiązek przedłożenia w terminie do 29 kwietnia 2016r. dokumentów celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego z robotami budowlanymi zakończonymi w roku 2004, o wym. zew. 6,16 m x 16,00 m, wysokości do 6,07 m, konstrukcji ścian murowanych z pustaków żużlobetonowych, ze stropem ceglanym typu Kleina, dachem dwuspadowym drewnianym, pokrytym papą, z lokalizacją na działce nr ew. 434/5, położonej w miejscowości D., gm. N., tj.: - zaświadczenia wójta gminy o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, samowolnie zrealizowanego ww. budynku gospodarczego; - 4 egzemplarzy projektu architektoniczno-budowlanego samowolnie zrealizowanego wskazanego powyżej budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem do wykonywania funkcji technicznych w budownictwie osoby wykonującej projekt i sprawdzającej (posiadającej stosowne uprawnienia budowlane oraz wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę izbę); - oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania wskazaną wyżej nieruchomością na cele budowlane.
Wobec nieprzedłożenia przez inwestorów wymaganych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...], Nr [...].
Organ II instancji stwierdził, że budynek gospodarczy, będący przedmiotem postępowania w pierwotnym kształcie zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej w latach 50-60 tych ubiegłego wieku, jednak co istotne w roku 2004 inwestor prowadził roboty budowlane, polegające na nadbudowaniu ścian oraz wymianie konstrukcji dachu wraz z jego przykryciem. W wyniku prowadzonych robót budowlanych zmianie uległy gabaryty rzeczonego obiektu, tj. zmianie uległa wysokość poddasza na skutek nadbudowy ścian o trzy pustaki oraz wykonania nowej więźby dachowej. Zdaniem organu odwoławczego, bezsprzecznie ww. roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, tym samym ocena samowoli budowlanej, której dopuścili się małżonkowie H. i K. R. i jej skutków musi następować według zasad obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 290 ze zm.) – zwanej dalej: "Prawem budowlanym". Za powyższym stanowiskiem przemawia również fakt, iż w dacie jego budowy (lata 50-te i 60-te ubiegłego wieku) budowa budynku gospodarczego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym w swych ustaleniach organ I instancji właściwie oparł się na przepisach zawartych w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939r., Nr 34, poz. 216 z późn. zm.) - obowiązującym do 13 sierpnia 1961r. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla obiektu budowlanego, którego dotyczy postępowanie wynikał z art. 332 w zw. z art. 333 i 334 rozporządzenia, zatem w sytuacji stwierdzenia prowadzenia przez inwestora robót budowlanych przy tym budynku w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994r., jak ma to miejsce w omawianej sprawie organ stopnia podstawowego zobligowany był do wydania decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 29 Prawa budowlanego zawiera enumeratywne wyliczenie obiektów budowlanych i robót budowlanych, dla których rozpoczęcia i prowadzenia ustawodawca nie wprowadził obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji budowy budynku gospodarczego o wymiarach 6,16 m x 16,00 m (powierzchnia zabudowy wynosi 98,56 m2) ustawodawca przewidział bezwzględny obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Tym samym wykonanie powyższych robót bez wymaganego pozwolenia na budowę wypełnia dyspozycję przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo prowadził postępowanie zgodnie z regulacją prawną, określoną w art. 48 Prawa budowlanego. Działając w tym trybie organ I instancji umożliwił H. i K. R. legalizację rzeczonego budynku gospodarczego, wydając w dniu [...] postanowienie Nr [...], nakładające na inwestorów określone obowiązki. Ponadto organ stopnia podstawowego zgodnie z zasadami procedury legalizacyjnej stosownie do treści art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego przed wydaniem ww. postanowienia wyjaśnił kwestię zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi.
Ponieważ odwołujący nie wywiązali się w z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...], Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał w dniu [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, decyzję Nr [...], która stanowi konsekwencję prawną nieprzedłożenia przez inwestorów w terminie wskazanym w ww. postanowieniu określonych, kompletnych dokumentów celem doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu II instancji, w zaistniałym stanie faktycznym, treść rozstrzygnięcia - nakaz rozbiórki - ma swoją podstawę w przepisach art. 48 ustawy Prawo budowlane. Decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, iż organ zobowiązany był ją wydać, gdyż samowola budowlana wyczerpuje dyspozycję art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ II instancji stwierdził również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w decyzji z dnia [...], Nr [...], wskazał w sposób precyzyjny zakres rozbiórki, przy czym wynika on wprost z badanej decyzji. Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) sformułowane zostało w sposób jasny i precyzyjny, co ma fundamentalne znaczenie w sytuacji, gdy organ nakłada obowiązki na adresata decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania, roboty budowlane wykonane przez inwestorów znacznie wykraczają poza prace remontowe. Zmieniono bowiem wysokość budynku, a więc doszło do jego nadbudowy, co jednoznacznie wynika z dokumentacji fotograficznej, znajdującej się w aktach sprawy. W świetle powyższego, wykonanych robót budowlanych nie sposób zakwalifikować jako remontu, na wykonanie którego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Za remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane nie można uznać częściowej wymiany ścian, wymiany więźby dachowej i zmiany wysokości budynku. W takiej sytuacji roboty budowlane zasadnie wymagały uruchomienia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyli H. i K. małżonkowie R., kwestionując ustalenia, dokonane przez organy obu instancji.
Skarżący podnieśli, że w stosunku do obiektów, których budowę zakończono przed 1 stycznia 1995r., stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) Jeżeli zatem obiekty budowlane znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę tego rodzaju, a ponadto nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i nie powodują niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia, to w ocenie skarżących, aby zalegalizować taką samowolę, właściciele powinni zwrócić się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Do wniosku należy dołączyć inwentaryzację powykonawczą i ekspertyzę techniczną.
Skarżący oświadczyli, że posesję kupili w roku 2001 i nie wiedzą kiedy sporny budynek został wybudowany, a podany przez nich okres budowy to jedynie przypuszczenia. Zdaniem skarżących, nie powinni być oni obarczani negatywnymi skutkami samowoli za budowę całego budyniu gospodarczego, a jedynie za jego nadbudowę. Skarżący ponownie zakwestionowali ustalenia organu w zakresie wysokości dokonanej nadbudowy, wskazując, że inspektorzy nie byli na poddaszu budynku podczas kontroli. Opisali nadto genezę sporu z małżonkami K., podnosząc, że denuncjacja do organu nadzoru budowalnego jest odwetem na czynione przez skarżących starania, zmierzające do odzyskania części zawłaszczonej przez sąsiadów działki. Podnieśli również, że organy nadzoru budowlanego odmiennie traktują naruszenia prawa sąsiadów, wznoszących budynki na cudzym gruncie, umarzając prowadzone postępowania, odmiennie zaś ich sprawę, nakazując rozbiórkę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
Zaskarżoną decyzją, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nakazujące H. i K. małżonkom R. rozbiórkę wybudowanego samowolnie budynku gospodarczego, położonego na działce o numerze ewidencyjnym 434/5 w miejscowości D..
Rozstrzygniecie swoje organ odwoławczy oparł na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie, a mającą kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia było ustalenie czasu zrealizowania samowoli budowlanej, bowiem zgromadzony materiał dowodowy wskazywał na brak jakiejkolwiek dokumentacji, związanej z budową spornego obiektu. Stosownych dokumentów, pomimo poszukiwań, nie odnaleziono ani w archiwach ani w organach, właściwych w sprawie pozwoleń budowlanych. Nie dysponowali nimi także skarżący ani ich poprzednicy prawni, co przyznali podczas zbywania nieruchomości. Poza sporem pozostaje jedynie okoliczność, że w 2004r. skarżący przeprowadzili w obiekcie roboty budowlane, które polegały na zdjęciu dotychczasowej pokrywy dachowej, podwyższeniu obiektu o co najmniej 60 cm (wg .organów o około 1 m), zrealizowaniu nowej konstrukcji dachu wraz z pokryciem oraz wstawieniu stolarki okiennej. Roboty te niewątpliwie wykraczały poza zakres remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, który definiowany jest jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Za remont nie można zatem uznać podwyższenia ścian, wymiany więźby dachowej i pokrycia dachowego, skutkującej zmianą wysokości budynku, niezależnie od tego czy owa zmiana obejmuje 0,6 m czy 1,00 m. W takiej sytuacji roboty budowlane, polegają na nadbudowie obiektu (traktowanej jak budowa zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 ustawy) i w myśl art. 28 ustawy wymagają pozwolenia na budowę. Jeśli przeto przyjąć, że obiekt zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej (a taka konkluzja wynika z braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt jego legalnego wzniesienia), istotna jest nie tyle data rozpoczęcia budowy ale jej zakończenia. Przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przewiduje bowiem, że art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich bowiem obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Jeżeli jednak obiekt budowlany, wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed datą 1 stycznia 1995r. zostanie następnie nadbudowany lub przebudowany po tej dacie, także bez wymaganego pozwolenia na budowę, to nie ma do niego zastosowania przepis art. 103 ust. 2 ustawy, gdyż nie ma tożsamości obiektów budowlanych. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2007r., sygn. akt II OSK 782/06 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych we Wrocławiu z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt II SA/Wr 20/13 w Lublinie z dnia 18 maja 2010r., sygn. akt II SA/Lu 467/10, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Legalizacja wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej obiektu winna być zatem dokonywana w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, Nie ma już bowiem obiektu, którego budowa została zakończona przed 1 stycznia 1995r. Przedmiotem postępowania jest natomiast obiekt nadbudowany po tej dacie, na którego wzniesienie oraz nadbudowę nie uzyskano pozwolenia na budowę. Nie można zatem odmówić słuszności argumentacji organu co do zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazany przepis stanowi, że organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego m.in. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast stosownie do uregulowania zawartego w ust. 2 cytowanego przepisu, do legalizacji obiektu można przystąpić o ile budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Legalizacja jest wszakże uprawnieniem a nie obowiązkiem inwestora. Niewykonanie obowiązków, nałożonych postanowieniem, wydanym na podstawi art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane będzie wiązało się jednak z nieuniknionym orzeczeniem nakazu rozbiórki budynku, stosownie do treści art. 48 ust. 1 i 4 ustawy. (por. np. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2016r., sygn. akt II OSK 2215/14 oraz z dnia 23 lutego 2011r., sygn. akt II OSK 348/10 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
Skoro zatem skarżący, na których postanowieniem organu I instancji z dnia 4 marca 2016r. nałożone zostały obowiązki przedłożenia dokumentów, umożliwiających legalizację wzniesionego obiektu, powinności tychże nie wykonali, oświadczając, iż wraz z opłatą legalizacyjną przekraczają one wartość obiektu, organ nadzoru budowlanego obligowany był do wydania decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Reasumując powyższe, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się takich uchybień przepisom prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż kwestie związane z intencjami osób, inicjujących postępowanie administracyjne (prowadzone zresztą przez organ z urzędu), jak również prawidłowość prowadzonych przez organy innych postępowań pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Ewentualne wady tychże postępowań mogą natomiast stanowić podstawę do wszczęcia stosownych procedur weryfikacyjnych w przewidzianych prawem trybach.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.
JK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło