II SA/Łd 1026/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), del. Sędziowie NSA : Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek, Protokolant staż.ref. Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. przy udziale - na rozprawie sprawy ze skargi M.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie rekultywacji gruntów p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. M.O. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], Nr [...], uchylające postanowienie Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania o ustalenie kierunku rekultywacji dla byłej kopalni kruszywa naturalnego: piasku i piasku ze żwirem dla celów drogowych A w S., do czasu rozstrzygnięcia skargi złożonej przez M.O. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano (między innymi) że postanowieniem znak: [...] z dnia [...] Starosta [...], działając z urzędu, zawiesił postępowanie wszczęte wnioskiem Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Zachodni w P. Biuro w Ł. o ustalenie kierunku rekultywacji dla byłej kopalni kruszywa naturalnego - piasku i piasku ze żwirem dla celów drogowych A w miejscowości S. Jako podstawę prawną zawieszenia postępowania powołano art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że toczące się postępowanie należało zawiesić do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi M.O. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...], stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] Nr [...] w części dotyczącej zobowiązania Wojewódzkiego Zarządu Dróg Publicznych w Ł. do uporządkowania terenu położonego we wsi M. i przywrócenia do stanu używalności na cele produkcji rolnej. Na to postanowienie M.O. złożył zażalenie, nie zgadzając się z jego uzasadnieniem, poddającym w wątpliwość prawomocność decyzji Prezydium PRN w S. i Prezydium WRN w Ł. z [...] oraz pomijającym treść wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z 17 maja 1995 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organ administracji publicznej może zawiesić prowadzone postępowanie administracyjne tylko w sytuacjach określonych w art. 97 § 1 lub w art. 98 § 1 Kpa. Art. 97 § 1 Kpa wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. W razie wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie prawnym podstaw, organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. M.in. postępowanie zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 Kpa). Na tę podstawę powołał się Starosta [...] w swoim postanowieniu, na które złożone zostało zażalenie. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: a) postępowanie administracyjne jest w toku; b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 Kpa organ administracji zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Przez "zagadnienie wstępne" rozumie się zagadnienie, które nie było przedtem prawomocnie przesądzone przez inny właściwy organ lub sąd na właściwej drodze. Jego zaś treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innej jeszcze okoliczności mającej znaczenie prawne. Rozpatrzenie skargi M.O. na powołaną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, w ocenie Kolegium, nie jest rozstrzygnięciem "zagadnienia wstępnego" w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, bez którego niemożliwe jest wydanie decyzji w sprawie ustalenia kierunku rekultywacji dla byłej kopalni kruszywa naturalnego A, na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Postępowanie w tej sprawie Starosta [...] powinien prowadzić tak, jakby skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie było, co oczywiście wiąże się z pewnym ryzykiem, jak wskazało Kolegium. Z zawieszeniem postępowania zaskarżonym postanowieniem nie ma nic wspólnego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z 17 maja 1995 r. Orzeczenie zawarte w tym wyroku, zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn.zm.), wiąże w rozstrzygniętej sprawie tylko ten Sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. W związku ze stwierdzeniem naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kpa, postanowiło zaskarżone postanowienie uchylić w całości. W skardze, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na wymienione postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., M.O. zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia, powołując się na wskazany wyrok Sądu administracyjnego z roku 1995 oraz na decyzje z [...], ustalające rolny kierunek rekultywacji. Skarżący wyjaśnił, że nie wyraża zgody na zmianę kierunku rekultywacji, ponieważ nie chce mieć dołu pożwirowego o głębokości 12 metrów i "dzikiego wysypiska śmieci koło" jego zabudowań. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie oraz podniósł, że po zapoznaniu się ze skargą M.O., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie stwierdziło podstaw do jej uwzględnienia w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zmianami). Jednocześnie Kolegium podtrzymało wszystkie argumenty, podane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na potwierdzenie słuszności uchylenia postanowienia Starosty [...] w sprawie zawieszenia postępowania. Kolegium wskazało, że wywody skarżącego, zawarte w uzasadnieniu skargi, dotyczą innych postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych, a nie "mają one żadnego istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia". Wyrokiem z dnia 1 lutego 2002 roku, sygn. akt I SA 1653/00, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.O. na powołaną wcześniej decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano (między innymi), że powoływany przez stronę skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 17 maja 1995 r., sygn.akt SA-Ł 2330/2331,2696/2700/94, w żaden sposób nie odnosi się do zagadnień prawidłowości rozstrzygnięć zawartych w decyzji z dnia [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. (zezwalającej na wydobywanie żwiru oraz zobowiązującej Wojewódzki Zarząd Dróg Publicznych w Ł. do uporządkowania wyeksploatowanego terenu, przywrócenia go do stanu używalności na cele produkcji rolnej i przekazania w tym stanie współwłaścicielom). Odnosząc się do oceny legalności decyzji wywłaszczeniowej, której nieważność stwierdzono zaskarżoną decyzją (w części dotyczącej uporządkowania terenu położonego we wsi M. i przywrócenia do stanu używalności na cele produkcji rolnej), Sąd stwierdził, że wskazane, zawarte w kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej, zobowiązanie (m.inn. do przywrócenia do stanu używalności na cele produkcji rolnej), nie było przewidziane w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.), której przepisy stanowiły podstawę prawną wydania wskazanej decyzji z [...]. Sąd stwierdził, że w tej części, decyzja z [...] była wydana bez podstawy prawnej, gdyż "przez brak podstawy prawnej rozumie się między innymi wydanie decyzji poza sferą regulacji prawnej". Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 26 lutego 2004 roku, skarżący M.O. wyjaśnił, że postępowanie ze skargi na wymienione postanowienie SKO, jest bezprzedmiotowe, ponieważ został wydany wyrok przez NSA w Warszawie, a także wydano kolejne decyzje administracyjne, dotyczące kierunku rekultywacji gruntów pokopalnianych. Decyzja ostateczna została zaś zaskarżona przez M.O., do Sądu administracyjnego (sygn.akt II SA/Łd 409/03). Skarżący poparł wniesioną skargę. Pełnomocnik organu orzekającego wniósł o umorzenie postępowania sądowego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wyjaśnił, że już po wydaniu wyroku przez NSA w Warszawie, zostały wydane decyzje merytoryczne, dotyczące ustalenia kierunku rekultywacji spornych gruntów. Decyzja ostateczna, wydana w tym przedmiocie, została zaskarżona do Sądu administracyjnego przez stronę skarżącą w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli (między innymi) skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1) oraz gdy "postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe" (pkt 3). Tego rodzaju sytuacja bezprzedmiotowości postępowania sądowego, wystąpiła w sprawie niniejszej. Należy przy tym wyjaśnić, że wobec użycia w powołanym przepisie art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy, określenia "stało się", bezspornie chodzi o przyczyny, które w chwili złożenia skargi w danej sprawie, nie istniały, a wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy, jak w sprawie niniejszej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przed rozpoznaniem skargi w sprawie niniejszej na wymienione postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wydał już wyrok, po rozpatrzeniu skargi M.O. na powołaną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...], Nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Wobec wydania tego wyroku, bezprzedmiotowe stało się zatem postępowanie w sprawie niniejszej, w której do zakresu właściwości Sądu administracyjnego należało jedynie dokonanie oceny legalności zaskarżonego postanowienia, wbrew żądaniom wyrażonym przez stronę skarżącą. Trzeba bowiem podnieść, że zarówno zaskarżone postanowienie, organu drugiej instancji, jak i uchylone tym postanowieniem, postanowienie pierwszoinstancyjne, dotyczyło w istocie oceny prawnej w kwestii, czy rozpatrzenie skargi M.O. na powołaną wcześniej decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, byłoby rozstrzygnięciem "zagadnienia wstępnego", w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, bez którego niemożliwe jest wydanie decyzji w sprawie ustalenia kierunku rekultywacji dla byłej kopalni kruszywa naturalnego A, na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dokonanie tego rodzaju oceny prawnej przez Sąd administracyjny, uprawniony do kontroli orzeczeń administracyjnych pod względem zgodności z prawem, już po rozpatrzeniu skargi M.O. na wskazaną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, stało się bezprzedmiotowe. Dodatkowo trzeba wskazać, że po wydaniu wskazanego wyroku przez NSA w Warszawie, orzeczono merytorycznie o ustaleniu kierunku rekultywacji spornych terenów, a ocena legalności decyzji wydanych w tym zakresie zostanie dokonana w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych. Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 160 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w postanowieniu. ls/