II SA/Łd 1037/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w osobie: Sędziego NSA Zygmunta Zgierskiego po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...]; znak [...] w przedmiocie uchylenia w całości i umorzenia postępowania organu l instancji w sprawie zaniechania dalszych robót budowlanych postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi II SA/Łd 1037/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, uchylił w całości powyższą decyzję i umorzył postępowanie przed organem l instancji. Odpis przedmiotowej skargi wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego strona odebrała w dniu 5 września 2006 r. Pismem z dnia 25 października 2006 r. K. K. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], formułując jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu córka skarżącej wyjaśniła, iż z uwagi na konieczność wzmożonej opieki nad starszą matką, która - jak wyjaśniła - ma "okresy lepszego i gorszego samopoczucia" uchybiła 30-dniowemu terminowi. Dodała, iż na przełomie września i października, zatem w okresie, kiedy powinna była złożyć skargę do sądu, ciężka sytuacja życiowa uniemożliwiła dochowanie terminu. Przy piśmie z dnia 2 listopada 2006 r. Sąd przesłał przedmiotową skargę do właściwego organu administracji publicznej, przesyłkę nadano w dniu 3 listopada 2006r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż skarga została odebrana przez pracownika [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w dniu 7 listopada 2006 r. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca pismem z dnia 19 grudnia 2006 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie w nadesłanym urzędowym formularzu wniosku wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, z uwagi na sytuację materialno-bytową i zdrowotną skarżącej. Następnie zarządzeniem z dnia 16 marca 2007 r. zobowiązano skarżącą (wobec braku pełnomocnictwa dla wyznaczonego radcy prawnego) do wykazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi i uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu. W odpowiedzi skarżąca stwierdziła, że skargę na decyzję, którą otrzymała w dniu 6 września 2006 r. złożyła z uwagi na chorobę dopiero w dniu 19 października 2006 r. i przez pomyłkę w Sądzie Rejonowym w T. W dniu 30 marca 2006 r. do Sądu wpłynęło pełnomocnictwo udzielone wyznaczonemu radcy prawnemu przez skarżącą, w związku z czym Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do wykazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi oraz uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do jej złożenia. Pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że z pisma nadesłanego przez skarżącą wynika, że na skutek braku właściwego pouczenia błędnie skierowała skargę do Sądu Rejonowego w T., a ponadto skarżąca jest osobą starszą, schorowaną i niezdolną do samodzielnej egzystencji, co wskazuje brak winy w uchybieniu terminu. Do pisma tego pełnomocnik dołączyła pismo skarżącej z dnia 7 maja 2007 r., w którym skarżąca tłumaczy przyczynę uchybienia terminu oraz zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że K. K. jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja doręczona skarżącej w dniu 5 września 2006 r. zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie odwołania, tymczasem skarżąca wniosła skargę najpierw do Sądu Rejonowego w T., a następnie bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, co spowodowało, że skarga ostatecznie wpłynęła do organu w dniu 7 listopada 2006 r. W ocenie sądu, we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak winy w jego uchybieniu. Sąd podkreślił także, że nie może zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącej, że decyzja nie zawierała prawidłowego pouczenia. Ponadto skarżąca, chociaż wskazała na słaby stan zdrowia, oświadczyła jednocześnie, że opiekuje się nią córka. Zdaniem Sądu skarżąca miała więc możliwość wyręczenia się inną osobą. Zdaniem Sądu, z treści skargi i wniosku o przywrócenie terminu oraz dalszych pism wynika także, że faktyczną przyczyną uchybienia terminu była pomyłka, w wyniku której skarga została skierowana do niewłaściwego sądu, a następnie błędnie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na przedmiotowe rozstrzygniecie skarżąca złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia zarzucono Sądowi l instancji, że nie wziął pod uwagę faktu, iż skarżąca ma obecnie 83 lata i "nadal samodzielnie stara się prowadzić swoje sprawy". W szczególności, co podnosi się w zażaleniu, z oświadczenia skarżącej, znajdującego się aktach sprawy, nie wynika aby zwracała się ona do swoich najbliższych o pomoc w prowadzeniu sprawy. Ponadto, jak oświadczyła skarżąca, z uwagi na wiek i stan zdrowia nie zrozumiała pouczenia co do terminu i sposobu wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zażalenie uznał je za zasadne. Podniósł w szczególności, iż skarżąca przedstawiła zaświadczenie, z którego wynika, że jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Ocena lekarska przyjęta w zaświadczeniu wskazuje, że jest prawdopodobne, iż skarżąca mogła uchybić terminowi bez swojej winy. Skoro Sąd l instancji nie zakwestionował wiarygodności zaświadczenia, to nie było podstaw do odmowy przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednakże we wniosku strona winna uprawdopodobnić, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy, dopełnić czynności, której uchybił oraz wniosek ten złożyć w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. O braku winy w niedokonaniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w razie uprawdopodobnienia przez stronę, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia. Przy czym, art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy pozostawiona została w tym przypadku uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne Niewątpliwie brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia same w sobie nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej. W niniejszej sprawie istotne jest jednak, że skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie, z którego wynika wprost, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wskazana ocena lekarska przyjęta w zaświadczeniu wskazuje, że jest wysoce prawdopodobne, iż skarżąca mogła mieć problemy w samodzielnym podejmowaniu decyzji, w tym o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W orzecznictwie i doktrynie prawa przyjmuje się, że choroba strony działającej osobiście, jeżeli rzeczywiście uniemożliwiła stronie zachowanie terminu procesowego, z reguły stanowi okoliczność uzasadniającą przywrócenie uchybionego terminu. Wskazać w związku z tym należy, że na tym etapie postępowania skarżąca nie miała ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika, nie ustanowiła także nikogo bliskiego swoim pełnomocnikiem. Ponadto z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca jest osobą schorowaną i samotną. Tym samym za uzasadnione należy przyjąć, że strona uprawdopodobniła, że nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.