II SA/Łd 1037/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, czy też powinien był uchylić decyzję Starosty w całości i orzec co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadnieniem dla takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że decyzja organu I instancji została wydana bez wyczerpującego wyjaśnienia obszaru oddziaływania inwestycji na środowisko, nie uwzględniono wszystkich działek znajdujących się w osiach głównych wiązek promieniowania w odległości 200 metrów, co jest istotne dla określenia stron postępowania. Ponadto, organ I instancji nie zbadał wystarczająco warunków środowiskowych, w tym sumarycznego oddziaływania anten sektorowych oraz rozbieżności w oznakowaniu anten.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Po zatwierdzeniu projektu przez Starostę, Wojewoda uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Starosta ponownie wydał decyzję zatwierdzającą projekt, jednak Wojewoda ponownie uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Strony wniosły sprzeciwy od decyzji Wojewody, kwestionując prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciwy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 roku sprawy ze sprzeciwów M. P., A. P., M. P. i A Sp. z o.o. w Ł. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - oddala sprzeciwy. a.bł.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci A nr [...], wieży kratowej o łącznej wysokości 61,95 m, płyty fundamentowej pod wieżę, wiz energii elektrycznej od złącza kablowo - pomiarowego na terenie działki o nr ewid. 49/1 w obrębie [...], gmina Z..
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołań M. P. oraz B Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. uchylił w całości powyższą decyzję Starosty [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując zawarte w niej uchybienia.
Starosta [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci A nr [...], wieży kratowej o łącznej wysokości 61,95 m, budowę płyty fundamentowej pod wieżę, budowę wiz energii elektrycznej od złącza kablowo - pomiarowego, na działce o nr ewid. 49/1, obręb [...], gm. Z..
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: M. P., A. P. i M. P., działający przez pełnomocnika adwokata W. O. oraz B Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., działająca przez pełnomocnika radcę prawnego K. M.-P.. Odwołujący się zarzucili kwestionowanej decyzji naruszenie norm art. 7, art.8, art.11, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 141 ust. 2 k.p.a. oraz art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska , dalej jako p.o.ś., naruszenie § 1 pkt 1 lit b w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (dalej jako rozporządzenie MŚ w sprawie dopuszczalnych norm...) w zw. z art. 121 pkt 1 i 2 p.o.ś
- - art. 8, art. 9, art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. przez wadliwe określenie obszaru oddziaływania a w konsekwencji stron postępowania, co jest następstwem niezsumowania pól elektromagnetycznych. Z uwagi na fakt, iż superpozycja (tj. zsumowanie pól elektromagnetycznych) będzie oddziaływać na dużo szerszy obszar, niż dotychczas ustalił to organ w zaskarżonej decyzji, o toczącym się postępowaniu powinno ostać poinformowane szersze grono uczestników, którzy ze względu na konieczność obrony swoich praw powinni mieć możliwość odniesienia swoich interesów do udzielenia przez organ pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
Wobec powyższego odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji wraz z wytycznymi co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy.
W związku z ujawnionymi przez organ odwoławczy rozbieżnościami między nazwami anten używanymi w projekcie budowlanym i w kwalifikacji instalacji a nazwami, jakimi posłużono się w postanowieniu Wójta Gminy Z. z dnia [...] r., pełnomocnik inwestora w dniu 24 lipca 2018 r. wyjaśnił, że anteny oznaczone jako Huawei [...] oraz Katherin [...] są tożsame tj. posiadają te same parametry techniczne w kontekście Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 71 ze zm., dalej jako rozporządzenie RM w sprawie przesięwzięć...) oraz rozporządzenia MŚ w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Pełnomocnik inwestora poinformował również, że Wójt Gminy Z. użył nazwy producenta Huawei oraz numeru oznaczenia [...], natomiast w projekcie budowlanym i w opracowaniu pt. "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko" użyto nazwy typu anteny Katherin (której producentem jest Huawei) i numeru oznaczenia [...].
Pełnomocnik strony B Sp. z o.o., w dniu 19 lipca 2018 r. wniósł o zawieszenie postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., na czas zakończenia postępowania wszczętego z wniosku B Sp. z o.o. i toczącego się przed Wójtem Gminy Z. w przedmiocie wznowienia postępowania celem uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] wydanej przez Wójta Gminy Z. w dniu [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Do akt załączono kopię postanowienia Wójta Gminy Z. nr [...] o wznowieniu postępowania lokalizacyjnego.
Następnie po tak uzupełnionym postępowaniu Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] roku uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzające ją postanowienie nr [...] z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ II instancji uznał, że prowadzone przez Wójta Gminy Z. postępowanie nadzwyczajne wobec decyzji Wójta Gminy Z. z dnia nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji nie stanowi zagadnienia wstępnego.
Wojewoda ustalił, że działkę o nr ewid. 49/1, zgodnie z decyzją lokalizacyjną nr [...] przeznacza się pod stację bazową telefonii komórkowej. Jak wynika z opisu do projektu zagospodarowania terenu, na terenie inwestycji projektuje się stalową wieżę kratową typu BOT-E2/60, której łączna wysokość nad poziom terenu wynosi 61,95 m, co wypełnia ustalenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ponadto, obsługa komunikacyjna przedmiotowej inwestycji będzie odbywać się istniejącym zjazdem z drogi krajowej nr 71, co również jest zgodne z w/w decyzją. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji załączył także zaświadczenie z dnia 17 lutego 2017 r., iż działka nr ewid. 49/1 nie podlega procedurze wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, uzgodnienie lokalizacji przedmiotowej inwestycji z Szefostwem Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 stycznia 2015 r., pismo z Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. z dnia 22 lutego 2017 r., informujące, że na terenie przedmiotowej działki o nr ewid.: 49/1 urządzenia melioracyjne (w tym sieć drenarska) nie występują, uzgodnienie z dnia 25 stycznia 2017 r. z C sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w Ł. projektu rozwiązania kolizji kabla elektroenergetycznego do projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] z gazociągiem wysokiego ciśnienia DN 300 MOP 5,5 MPa relacji UZU D. SG Ł. ul. A.
Projekt budowlany został uzupełniony w zakresie wskazania minimalnych i maksymalnych pochyleń wiązek (tilt) (strona 88 projektu) oraz wskazano, iż metoda montażu anten sektorowych pokazana na rysunku [...] uniemożliwia jej mechaniczne pochylenie oraz uniemożliwia mechaniczną oraz elektryczną zmianę azymutu (strona 20-21 projektu).
Organ odwoławczy ustalił również, że nadal występują rozbieżności w oznakowaniu anten (strony 87, 88 projektu budowanego) gdzie w tabeli na stronie 87, wskazuje się anteny: U21, U22, U23, G1/U91, G2/U92, G3/U93, D1/L1, D2/L2, D3/L3, natomiast na stronie 88 wskazano, anteny sektorowe G1, G2, G3, U91, U92, U93, D1, D2, D3, L1, L2, L3. Powyższe różnice powodują również wątpliwości, co do faktycznej liczby anten w badanej inwestycji. Kwestia liczby i oznaczeń anten powinna być jednolicie określona w każdej części projektu budowlanego.
Wojewoda podkreślił, że ważną kwestią w przedmiotowej sprawie jest ewentualne zakwalifikowanie planowanej inwestycji do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu RM w sprawie przedsięwzięć.. Ze złożonej do akt sprawy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko wynika, że dla zaprojektowanej konfiguracji anten sektorowych rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych. Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne, polega na budowie wieży stalowej o łącznej wysokości wynoszącej 61,95 m n.p.t., na której zamontowanych zostanie 9 anten sektorowych skierowanych na azymuty: 20°, 120°, 270°. Wysokości zawieszenia środków anten wynosi odpowiednio 59,40 m n.p.t. oraz 59,10 m n.p.t. W przypadku omawianej stacji bazowej, źródłem zagrożenia dla środowiska jest emisja pola elektromagnetycznego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia 9 listopada 2010r , parametrami, na podstawie których dokonuje się kwalifikacji stacji bazowej telefonii komórkowej, czyli budowa instalacji radiokomunikacyjnej emitującej pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300 000 MHz, są: równoważna moc promieniowania izotropowo EIRP wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego anteny w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Według art. 124 p.o.ś przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Z przedstawionej kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, że wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anten zawieszonych na wysokości 59,40 m n.p.t. oraz 59,10 m n.p.t. w odległości 150 m oraz 200 m w azymutach 20°, 120°, 270° nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Zgodnie z załącznikiem nr 1 (tabela 2) rozporządzenia MŚ w sprawie dopuszczalnychnorm.., w przypadku, gdy częstotliwość pola magnetycznego mieści się w przedziale od 300 MHz do 300 GHz, gęstość pola w miejscu dostępnym dla ludności jest dopuszczalna na poziomie nie przekraczającym 0,1 W/m2. Określony w przedmiotowej kwalifikacji, na podstawie obliczeń i analizy przewidywanych rozkładów pól elektromagnetycznych, zasięg obszaru, dla którego poziom elektromagnetycznego promieniowania jest większy niż 0,1 W/m2, pozwolił stwierdzić autorowi, że wystąpi on tylko i wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludności. Tym samym, wg. autora opracowania, planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto, jak wynika z opracowania pt. "Graficzny model obszaru oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko" będącego uzupełnieniem kwalifikacji środowiskowej, uwzględniono zasięg sumaryczny oddziaływania w/w przedsięwzięcia. Osie głównych wiązek promieniowania w odległości do 150 i 200 metrów od środka elektrycznego anten sektorowych przedstawiono na rysunku nr 1 (strona 92 projektu).
Organ II instancji podkreślił, że jak wynika z projektu zagospodarowania terenu (strona 14 projektu) oraz opisu do projektu zagospodarowania terenu (strona 11, pkt 9.3) nie uwzględniono wszystkich działek znajdujących się w osiach głównych wiązek promieniowania w odległościach 200 m. W niniejszej sprawie zachodzi zatem wątpliwość, co do prawidłowości ustalenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a w związku z tym, kręgu stron postępowania, biorąc pod uwagę zasięg promieniowania elektromagnetycznego w osiach głównych wiązek. Analizując stan zagospodarowania terenów w otoczeniu przedmiotowej stacji bazowej (na podstawie znajdującej się w aktach sprawy mapy do celów projektowych), stwierdzić należy, iż są to grunty rolne (klasy RV, RIVb, RVI). Mając na uwadze, iż tereny te są lub mogą być zabudowane koniecznym jest bezsprzeczne ustalenie występowania miejsc dostępnych dla ludności w osiach głównych wiązek promieniowania elektromagnetycznego oraz zapewnienie właścicielom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania udziału w sprawie.
Organ podkreślił, że przyjęcie, iż inwestycja nie oddziałuje znacząco na środowisko i że zasięg zagrożeń powodowanych przez emisję fal elektromagnetycznych nie będzie na środowisko oddziaływał negatywnie, nie oznacza, że zagrożenia takie w ogóle nie występują. Obszar oddziaływania obiektu to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. O obszarze oddziaływania obiektu za każdym razem będą decydowały indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi jedynie o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz także o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym. Organ winien zatem samodzielnie ustalić, nie tylko w jakich odległościach od planowanej inwestycji znajdują się miejsca dostępne dla ludzi, ale również powinien uwzględnić przyszłą zabudowę mieszkaniową, a następnie ocenić, czy może być ona objęta negatywnym oddziaływaniem inwestycji.
Wojewoda zaznaczył, że wprawdzie inwestor przedsięwziął kroki w celu uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia i złożył do akt ostateczne postanowienie o odmowie wszczęcia postepowania w tej sprawie, z uzasadnienia którego wynika, iż Wójt uznał, że jest to inwestycja nie oddzlaująca negatywnie na środowisko. Jednakże brak szczegółowej analizy w przedmiocie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, występowania miejsc dostępnych dla ludności w osiach głównych wiązek promieniowania, a także nadał występujące rozbieżności w oznakowaniu anten w opracowaniu pt.:"Kwalifikacja przedsięwzięcia (...)" nie pozwalają na jednoznaczne zakwalifikowanie przedsięwzięcia pod kątem znaczącego oddziaływania na środowisko.
W opinii Wojewody organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę winien zatem dokonać szczegółowej analizy pod kątem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, ustalić bezspornie występowanie miejsc dostępnych dla ludzi oraz zweryfikować krąg stron postępowania, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji powinien uzupełnić materiał dowodowy o dokumentację dotyczącą analizy występowania miejsc dostępnych dla ludności w osiach głównych wiązek promieniowania, sporządzoną na aktualnym podkładzie mapowym uwzględniającym odpowiednią odległość od środka elektrycznego anten sektorowych, pozwalającą organowi na dokonanie samodzielnej analizy spełnienia wymagań dotyczących ochrony środowiska, ustalić właściwie krąg stron, mając na uwadze zarówno przewidywane obszary pól elektromagnetycznych, ale również osie głównych wiązek promieniowania elektromagnetycznego. Zdaniem Wojewody wobec stwierdzonych błędów w dokumentacji projektowej niezbędne jest wydanie nowego postanowienia. Zdaniem organu nie wszystkie okoliczności istotne dla sprawy, mające wpływ na jej rozstrzygnięcie, zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, a przeprowadzenie postępowania jedynie przez organ II instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 K.p.a.
Sprzeciwy o identycznej treści od powyższej decyzji złożyli M. P., A. P. i M. P. oraz B Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., działający przez swoich pełnomocników. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do orzeczeń wyeliminowanych zaskarżoną decyzją i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności niniejszej sprawy prowadziłaby do przyjęcia, że spełnione są przesłanki z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości i odmową zatwierdzenia projektu budowlanego oraz nieudzieleniem pozwolenia na budowę Inwestorowi D sp. z o.o. z siedzibą w W.;
2. naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i w związku z art. 123 k.p.a. poprzez niezasadne i przedwczesne rozstrzygnięcie w sytuacji gdy organ nie rozpoznał złożonego przez B Sp. z o.o. wniosku o zawieszenie postępowania.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazano, że Inwestor D sp. z o.o. w zakreślonym przez organ terminie nie uczynił zadość obowiązkom nałożonym na mocy postanowienia Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. Ta okoliczność została wprost wskazana w treści decyzji objętej niniejszym sprzeciwem. Inwestor nie wyjaśnił bowiem rozbieżności w oznakowaniu anten. Występujące w tym zakresie w projekcie budowlanym rozbieżności powodują w istocie, że przedmiotowy projekt budowlany nie określa w sposób jednolity ani kwestii ilości ani kwestii oznaczeń anten. Co więcej, z projektu zagospodarowania terenu oraz opisu do projektu zagospodarowania terenu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały uwzględnione wszystkie działki, jakie znajdują się w osiach głównych wiązek promieniowania w odległościach 200 m. Tym samym w niniejszej sprawie od samego początku nie doszło do prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Nieprawidłowość ta nie została również przez inwestora usunięta w odpowiedzi na postanowienie Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. w zakreślonym w tym postanowieniu terminie. Ta kwestia, zdaniem strony skarżącej, w sposób bezpośredni przekłada się również na kwestię złożenia przez Inwestora D sp. z o.o. do akt niniejszej sprawy postanowienia Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Tymczasem postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. wydane jest również w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, jego złożenie nie jest zatem usunięciem nieprawidłowości wskazanych przez Starostę.
W konsekwencji w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała sytuacja odpowiadająca dyspozycji przepisu art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Organ był tym samym zobowiązany do uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. i orzeczenia co do istoty sprawy tj. wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Przepis ten nakłada na organ obowiązek, a nie przyznaje organowi jedynie możliwość określonego działania. Nadto, podniesiono, że w niniejszej sprawie B sp. z o.o. złożył na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wniosek o zawieszenie postępowania, który nie został rozpoznany. Tymczasem, zdaniem strony, rozstrzygniecie, jakie zostanie wydane w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym wobec decyzji Wójta Gminy Z. nr [...] z dnia [...] r. stanowi zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie. W ocenie skarżących brak wyczerpującego zbadania sprawy z punktu widzenia wystąpienia przesłanek do zawieszenia postępowania skutkowało przedwczesnością wydania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na sprzeciwy Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 roku sąd postanowił zarządzić połączenie obydwu spraw celem ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia w trybie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli sądu poddana został decyzja wydana przez Wojewodę [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Stosownie do art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 151a p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 1), w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (§ 2).
Instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wniesienie sprzeciwu powoduje zatem wszczęcie postępowania o ograniczonym zakresie, obejmującym kontrolę decyzji administracyjnej z uwzględnieniem tylko kryteriów formalnych (por. A. Kabat, p.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2018, t. 3 do art. 64a). Ocena sądowa decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd nie bada w tym względzie kwestii związanych z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu.
W myśl art. 138 § 2 k.p.a. rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Obie zdefiniowane w art. 138 § 2 k.p.a. przesłanki muszą wystąpić łącznie. Naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym przyjęcie, iż wystąpiła pierwsza przesłanka, zachodzi również, gdy organ I instancji nie ustalił istotnych okoliczności faktycznych, niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za prawidłowe. Trafna jest bowiem konkluzja Wojewody [...], że decyzja organu I instancji została wydana bez wyczerpującego wyjaśnienia obszaru oddziaływania inwestycji na środowisko, nie uwzględniono bowiem wszystkich działek, znajdujących się w osiach głównych wiązek promieniowania w odległości 200 metrów. Jest to okoliczność nader istotna, stanowi bowiem podstawę dla określenia stron postępowania. Trafnie też organ odwoławczy zwraca uwagę, że nie można badania obszaru oddziaływania ograniczyć jedynie do obszaru oddziaływania ponadnormatywnego, a takie ograniczenie zastosowano w toku postępowania przed organem I instancji.
Ustalenie obszaru oddziaływania jest elementem badania warunków środowiskowych i ma z kolei fundamentalne znaczenie dla określenia stron postępowania.
Powyższe uchybienie jest efektem działania, czy też zaniechania organu I instancji, a nie wnioskodawcy. Wbrew zarzutom podnoszonym w sprzeciwach, to nie niewystarczające wyjaśnienia inwestora co do rozbieżności liczby anten sektorowych, a więc skali przedsięwzięcia stało się podstawą uchylenia decyzji Starosty [...]. Choć takie dane również będą miały wpływ na określenie warunków środowiskowych. Wojewoda wyraźnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, jakie wady postępowania zdecydowały o wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji Starosty [...].
Organ architektoniczno - budowlany w toku postępowania o pozwolenie na budowę, z mocy art. 35 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zobowiązany jest zbadać między innymi zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Z zacytowanego przepisu wynika, że decyzja środowiskowa jest jednym ze sposobów określenia wymagań środowiskowych, jej brak zaś nie tylko nie zwalnia organu architektoniczno - budowlanego z badania warunków środowiskowych, ale wręcz do tego obliguje. Oznacza to, że w sytuacjach gdy nie wydano decyzji środowiskowej, a istnieją wątpliwości co do zachowania kryteriów środowiskowych organ architektoniczno – budowlany winien podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu ich wyjaśnienia.
Słusznie podkreślił też organ odwoławczy, że istotny z punktu widzenia warunków środowiskowych jest zasięg sumaryczny oddziaływania przedsięwzięcia. Analiza winna wskazywać na sumaryczne oddziaływane anten sektorowych. W tym miejscu sąd zwrócić musi uwagę na niespójność dokumentu pt "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko..." na kartach 82 i nast. projektu budowalnego, w części pisemnej analizy, m.in. na kartach 85, 87 jej autorka wyraźnie wskazuje, że oblicza się i ocenia jako oddziaływanie moc pojedynczych anten sektorowych, a jedynie na rysunku na karcie 101 tego dokumentu widnieje linia pt sumaryczne oddziaływanie anten. Taka rozbieżność również wymaga wyjaśnienia. Na marginesie należy wskazać, że dokument pt projekt budowlany nie został oznaczony jako załącznik do decyzji.
Wszystkie wykazane przez organ odwoławczy uchybienia postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ I instancji uzasadniają uchylenie decyzji Starosty [...]. Prawidłowe ustalenie zakresu oddziaływania spornej inwestycji, a tym samym określenie jej charakteru, jak i ustalenie kręgu stron postępowania należą do okoliczności mających wpływ na jego wynik. Nie jest możliwe ich uzupełnienie w trybie art. 136 k.p.a. nie doszło zatem do przekroczenia granic art. 138 § 2 k.p.a.. Należy zresztą zauważyć, że organ II instancji prowadził postępowanie uzupełniające, trafnie jednak ocenił, że nie może wydać decyzji merytorycznej na tym etapie procedowania bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy zawarł również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z wymogami art. 138 § 2 k.p.a.. Zarzuty zawarte w sprzeciwach są więc nieuzasadnione. Raz jeszcze zauważyć należy, że podstawą orzeczenia kasacyjnego są błędy organu a nie zaniechania inwestora.
Uprawniony jest zatem wniosek o konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji w znacznej części, co czyni, wbrew zarzutom strony, prawidłowym stanowisko Wojewody [...], wywiedzione w kwestionowanym rozstrzygnięciu.
Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie uchybia normie art. 138 § 2 k.p.a., na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu sprzeciwów jako bezzasadnych.
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło