II SA/Łd 1038/10

Dnia 4 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] Nr [...] a także decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 104 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej w dalszej części K.p.a.), art. 54 ust. 1, 2, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2009 roku, Nr 175, poz. 1362 ze zm., zwanej dalej u.p.s.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 roku w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. Nr 82 z 2000 roku, poz. 929), skierował I. K. do domu pomocy społecznej na pobyt w okresie od dnia 1 maja 2010 roku do 31 lipca 2010 roku. W dalszej kolejności Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] nr [...] w oparciu o art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 60 ust. 1 i2, art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. ustalił dla I. K. miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 70 % dochodu osoby skierowanej w kwocie 1355,82 zł. Ustalono także, że pozostałe koszty w wysokości różnicy pomiędzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej tj. 2785,38 zł, a opłatą wnoszoną przez I. K., będzie opłacać Gmina L. w kwocie 1429,56 zł. Następnie Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 104, art. 108 K.p.a. i art. 59 ust. 2 u.p.s. umieścił I. K. w Domu Pomocy Społecznej w P. na okres od dnia 1 maja 2010 roku do 31 lipca 2010 roku. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu 30 kwietnia 2010 roku zawarto umowę o wnoszenie dobrowolnej opłaty za pobyt I. K. w Domu Pomocy Społecznej w P. pomiędzy Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w L. a K. K. I. K. wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...], domagając się skierowania do Domu Pomocy Społecznej na czas nieokreślony, zgodnie z jej wolą. Potrzebę zapewnienia całodobowej opieki uzasadniła swoim podeszłym wiekiem oraz słabym stanem zdrowia. Podkreśliła, iż nie może pozostawać sama, a rodzina nie może jej zapewnić całodobowej opieki. Skarżąca wskazała też, że decyzja ustalająca odpłatność nie jest precyzyjna i nie wskazuje czy odpłatność uzupełniającą ma ponosić Gmina L. czy jej wnuk K. K. Po rozpoznaniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. ,art. 19, pkt 10, art. 54 ust. 1 i 2 , art. 56, art. 59 ust. 1, 2 u.p.s. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w sprawie skierowania I. K. do domu pomocy społecznej oraz decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. , art. 19, pkt 10, art. 54 ust. 1 i 2 , art. 56, art. 59 ust. 1, 2, art. 60 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w sprawie odpłatności za pobyt I. K. w domu pomocy społecznej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie dotyczące skierowania do domu pomocy społecznej na czas określony podniósł, iż z akt sprawy wynika, że I. K. złożyła wniosek o umieszczenie w domu pomocy społecznej, zaś organ I instancji zbadał sytuację zdrowotną i rodzinną skarżącej: I. K. ma dwóch synów, lecz opiekę nad nią sprawuje wnuk K. K. Organ zauważył też, że K. K. zadeklarował, iż będzie dobrowolnie pokrywał koszty pobytu babci w Domu Pomocy Społecznej w P. Dalej organ podkreślił, iż decyzja o umieszczeniu I. K. została wydana okres na 3 miesięcy, bowiem w tym czasie wnuk skarżącej miał podjąć decyzję czy zabrać babcię do siebie lub innego domu pomocy społecznej. Wobec powyższego zawarto umowę z wnukiem skarżącej o dobrowolnym ponoszeniu kosztów pobytu babci w DPS. Powyższe decyzje organu odwoławczego I. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ponawiając argumentację zawartą w poprzednich pismach. Skarżąca zaznaczyła, iż organ, kierując ją na pobyt 3-miesięczny do domu pomocy społecznej, odniósł się tylko w części do jej żądania, co dodatkowo stoi w sprzeczności z treścią § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 roku w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. Nr 217, poz. 1837). Skarżąca stwierdziła, iż składając wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej, nie wnosiła o to, by jej pobyt trwał przez jakiś określony czas. Nadto zauważyła, iż nie jest ubezwłasnowolniona i nie posiada przedstawiciela ustawowego, który mógłby w jej imieniu podejmować jakiekolwiek decyzje. Dlatego też, w ocenie skarżącej, oświadczenie jej wnuka dotyczące zabrania jej do innego domu nie stanowiłoby przesłanki do skierowania na czas określony, zwłaszcza, że wnuk skarżącej nie formułował takiego oświadczenia przed pracownikiem GOPS w L. Skarżąca kwestionowała również sposób ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W dniu 4 listopada 2010 roku na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi sąd ten stwierdził, iż z treści skargi wynika, że skarżąca skargą z dnia 20 sierpnia 2010 roku zaskarżyła zarówno decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej, jak również decyzję nr [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Wobec powyższego Sąd postanowił uznać przedmiotową sprawę o sygn. II SA/Łd 1038/10 jako skargę I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej oraz wyłączyć z niniejszej sprawy skargę I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, która będzie odrębnie rozpoznana. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Zaś na mocy art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy L. jak również decyzji Starosty [...] w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej tego rodzaju uchybień, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, a w szczególności art. 54 ust. 1 i 2, zgodnie z którym osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej, a osobę taką, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Stosownie do art. 59 ust. 1 i 2 u.p.s. dwie odrębne decyzje: decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej, zaś decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. Istotą sporu jest jednak nie samo skierowanie do domu pomocy społecznej, lecz okres pobytu skarżącej w tego typu placówce i z tego powodu warto podnieść, iż w myśl § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 roku w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. Nr 217, poz. 1837) osoba ubiegająca się jest kierowana do domu na czas nieokreślony, chyba że wystąpi ona lub jej przedstawiciel ustawowy z wnioskiem o skierowanie do domu na czas określony. Mając na uwadze powyższe rozważania należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie skarżąca I. K. pismem z dnia 25 lutego 2010 roku wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej, a treść tego wniosku nie wskazywała, iż skarżąca prosiła o skierowanie do domu na czas określony. Jednocześnie wymaga zaakcentowania, iż oświadczenie wnuka skarżącej w kwestii rozważenia zabrania skarżącej do innego domu (abstrahując od tego, czy faktycznie było złożone czy nie) nie pochodzi ani od strony ani od jej przedstawiciela ustawowego, tak jak ujęto to w przepisie § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 roku w sprawie domów pomocy społecznej. Podkreślić trzeba, iż wnuk skarżącej został przez nią umocowany do załatwiania w jej imieniu wszelkich spraw związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej dopiero w sierpniu 2010r., a więc wcześniej nie działał jako pełnomocnik I. K. W tej sytuacji zatem nie zaistniała przesłanka do skierowania oraz umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej na czas określony. Na marginesie warto dodać, że treść decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...] została oparta o przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 roku w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. Nr 82 z 2000 roku, poz. 929). W tym miejscu jednak wypada zaakcentować, iż wskazane rozporządzenie utraciło moc z dniem 15 listopada 2005 roku (art. 159 i art. 160 u.p.s.), zatem organy nie były uprawnione do rozstrzygania w sprawie w oparciu o te przepisy, bowiem – zgodnie z zasadą legalności (art. 6 K.p.a.) – organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Konkludując, organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Stało się to przyczyną wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie niezbędnym dla prawidłowego, końcowego załatwienia sprawy stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego w oparciu o art. 135 p.p.s.a. również decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] rozstrzygającej o umieszczeniu skarżącej na czas określony w konkretnie wskazanej placówce, jako konsekwencji uchylonych decyzji dotyczących skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej na czas określony. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ winien uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi, a w szczególności uwzględnić treść § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 roku w sprawie domów pomocy społecznej (Dz.U. Nr 217, poz. 1837). Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 p.p.s.a. j.m.