II SA/Łd 104/05

Dnia 24 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Proptokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. S. przeciwko J. W. - Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filii Ł.-B. w Ł. w przedmiocie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. - Decyzją Nr [...] z dnia [...] Zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, Filii Ł.-B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., na podstawie art. 105 § 1 "KPA" oraz art. 106 ust. 1,3 i art.110 ust.7 – 8 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 2004r., poz. 593 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie przyznania K. S. zasiłku celowego specjalnego w miesiącu lipcu 2004r. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 21.lipca 2004r. pracownik socjalny nie zastał podopiecznej w domu, natomiast jej pełnomocnik J. I. odmówił wpuszczenia pracownika socjalnego do mieszkania i nie wyraził zgody na rozmowę. Bezskuteczne okazały się również próby umówienia się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w dniach 27. i 28. lipca 2004r., gdyż pomimo pisemnego uprzedzenia, również w tych dniach nie zastano podopiecznej w domu. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu I instancji, wobec braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, orzeczono o umorzeniu postępowania. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył pełnomocnik K. S.– J.I., uznając wydaną decyzję za "fałszywą". Podniósł, iż podopieczna nie została w sposób należyty zawiadomiona o wywiadzie środowiskowym, ponieważ nie wskazano, w jakiej sprawie przez kogo i "na jakie pismo datowane przez K. S." wspomniany wywiad środowiskowy miał być przeprowadzony. Zakwestionował fakt występowania przez odwołującą z jakimkolwiek wnioskiem o zasiłek specjalny, uznając informacje w tym przedmiocie za "oszustwo". W piśmie z dnia [...] odwołująca podniosła dodatkowo, iż obowiązkiem pracowników socjalnych jest należyte zawiadomienie strony "w jakim temacie, z jaka datą i do kogo" skierowane było pismo, stanowiące przedmiot postępowania. Ponieważ bowiem kieruje różne pisma do różnych instytucji, informacje te są jej niezbędne, celem ustalenia jakiej sprawy dotyczy wezwanie i podjęcia decyzji, czy na przeprowadzenie wywiadu się godzi czy też nie. Odwołująca wskazała także, iż o przyznanie zasiłku celowego specjalnego nigdy nie występowania. W konkluzji wniosła o uchylenie "fałszywej decyzji". Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.), art.102 ust. 1 i art. 106 ust.4 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. Nr 79,poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, iż pomimo błędnego uzasadnienia, decyzja ta odpowiada prawu. Faktem jest bowiem, że warunkiem przyznania zasiłku specjalnego jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. (art.106 ust.4 ustawy o pomocy społecznej). W rozpatrywanej sprawie ustalono, iż pracownik socjalny kilkakrotnie podejmował próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Nie oznacza to natomiast, w ocenie Kolegium, iż brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowi podstawę, do uznania toczącego się postępowania administracyjnego za bezprzedmiotowe. Ponieważ jednak w badanej sprawie, odwołująca stanowczo i konsekwentnie twierdzi, iż nie występowała z wnioskiem o przyznanie zasiłku specjalnego, może to stanowić podstawę do umorzenia postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art.102 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej świadczenia z pomocy społecznej, co do zasady są przyznawane na wniosek uprawnionego (jedynie wyjątkowo z urzędu). Skoro więc odwołująca nie występowała o przyznanie zasiłku specjalnego, zaś sprecyzowanie żądania należy ostatecznie do strony nie zaś do organów administracji, przeto decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania, pomimo wadliwego uzasadnienia, jest prawidłowa. Rozstrzygnięcie powyższe zostało doręczone odwołującej w dniu 12.października 200r. W dniu 10.listopada 2004r. K.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo opatrzone tytułem "pozew", wnosząc o zasądzenie od "Kierownika Filii MOPS-u p.J.W." odszkodowania w kwocie 2.000,00,-zł. z tytułu naruszenia jej godności na skutek wydania "fałszywej decyzji". Zażądała również wyciągnięcia konsekwencji służbowych w stosunku do "pozwanej" wobec jej oszukańczych praktyk. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej odrzucenie, podnosząc, iż rozpoznawanie "pozwów o odszkodowanie" wykracza poza kognicję sądów administracyjnych. W piśmie z dnia 8.marca 2005r., skarżąca, pouczona o właściwości sądów administracyjnych oraz wezwana do sprecyzowania skargi, oświadczyła, iż "pozew nie skargę" popiera, uznając ją za "aktualną", zaś "Kolegium, prócz swojej decyzji nie ma prawa ingerować w to, jak ma postępować Sąd". Postanowieniem z dnia 22.kwietnia 2005r. odmówiono dopuszczenia J.I. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącej. W pismach z dnia 26.lipca 2005r. oraz z dnia 19.sierpnia 2005r. K.S. podniosła, iż przedmiotem jej skargi nie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], z którą się zgadza i która jest "po (jej) stronie". Wniosła zatem o odroczenie rozprawy do odwołania, wskazując, iż wystąpiła ze skargą "do odpowiedniego organu urzędowego p-ko sądowi (...)" Na rozprawie w dniu 24.sierpnia 2005r. oddalono wniosek skarżącej o odroczenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art 3.§1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola wspomniana obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. (§ 2) Jak z powyższego wynika, sądy administracyjne nie są powołane do "wyciągania konsekwencji służbowych" w stosunku do pracowników administracji rządowej czy samorządowej. Do ich właściwości nie należy również orzekanie w sprawach o odszkodowania żądane od osób fizycznych czy prawnych z jakiegokolwiek tytułu, nawet jeżeli skarżący obowiązek odszkodowawczy wywodzi z faktu wydania wadliwego (czy, używając terminologii zawartej w skardze, "fałszywego") orzeczenia administracyjnego. Roszczenia w tym zakresie mają bowiem charakter cywilnoprawny i jako takie podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne (art. 2 § 1 ustawy z dnia 17.listopada 1064r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę sprecyzowane ostatecznie przez skarżącą w pismach z dnia 1.sierpnia i 19.sierpnia 2005r. stanowisko, uznano, iż brak jest materii, w przedmiocie której dopuszczalne byłoby merytoryczne rozstrzyganie sprawy przez sąd administracyjny. Skoro bowiem, intencją skarżącej nie było poddanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]Nr [...], a żadne spośród żądań zgłoszonych w skardze ("pozwie"), nie należy do kognicji sądów administracyjnych, przeto rozpoznanie sprawy w całym jej zakresie, nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o odrzuceniu skargi. Na podstawie art. 35 § 1 p.p.s.a. odmówiono natomiast dopuszczenia do udziału w sprawie J.I. w charakterze pełnomocnika skarżącej, ponieważ będąc jej dziadkiem oraz nie wykonując zawodu adwokata ani radcy prawnego, nie należy do kategorii osób uprawnionych do występowania przed sądem w tym charakterze (spośród wstępnych uprawnienie to zarezerwowane jest wyłącznie dla rodziców strony). Brak było również podstaw do odroczenia rozprawy w dniu 24.sierpnia 2005r., ponieważ zgodnie z brzmieniem art. 109 i 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia o jej terminie którejkolwiek ze stron, jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć albo też jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron. W przedmiotowej sprawie skarżąca została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy. Kwestionowanie oznaczenia (w zawiadomieniu o rozprawie) strony przeciwnej oraz powoływanie się na składane w tym zakresie skargi, nie stanowi podstawy do "bezterminowego odroczenia rozprawy". Nie znaleziono również podstaw do zawiadamiania o toczącym się postępowaniu Kierownika Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ ten (organ I instancji) nie posiada przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie posiada również interesu prawnego, który umożliwiałby mu zgłoszenie udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w trybie art. 32 § 2 p.p.s.a.