II SA/Łd 1040/07
WyrokWSA w Łodzi2008-04-22
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Anna Stępień, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych może zostać wydana, jeśli istnieją wątpliwości co do jej zgodności z przepisami o ochronie środowiska i obszarach chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana zgodnie z prawem. Podkreślono, że postępowanie w sprawie warunków zabudowy jest etapem wstępnym, a kwestie środowiskowe i pozwolenie na budowę są rozpatrywane w odrębnych postępowaniach. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że inwestycja nie narusza przepisów o obszarze chronionego krajobrazu, a pojęcie "instalacja przemysłowa" jest prawnie zdefiniowane.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Zwykłe A zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o ustaleniu warunków zabudowy dla instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów o ochronie środowiska, zakazów dotyczących zakładów stwarzających zagrożenie dla zdrowia, niezgodność z przepisami o obszarze chronionego krajobrazu oraz brak wymaganych ustaleń w decyzji. Inne odwołania również podnosiły zarzuty dotyczące zagrożenia dla środowiska i zdrowia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy - oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta S. po rozpatrzeniu wniosku J.K., właściciela firmy "A" ul. A w S., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na montażu instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych o wydajności 160 t/h, przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. 37/15 przy ul. A w S., określając m.in. ustalenia dotyczące ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu oraz zdrowia ludzi, a także ustalenia wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich.
Od powyższej decyzji odwołali się: M.R., W.R., B.K., E.G., Spółka A w S. - i Stowarzyszenie Zwykłe A, M.R., W.R., B.K., E.J. oraz Spółka B w S. złożyli jednobrzmiące odwołania.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, odwołujący się zarzucili, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, gdyż zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia oraz wystąpienia poważnych awarii, a przecież niepodważalny jest fakt, że produkcja masy asfaltowej stanowi zagrożenie dla środowiska i zdrowia ludzi. Zaskarżona decyzja także nie respektuje zakazów wymienionych w § 2 pkt 1 projektu rozporządzenia Wojewody Ł. w sprawie "Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu" (zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko).
Ponadto decyzja ta nie została wydana w uzgodnieniu z wojewodą. Inwestor wykonał już prace ziemne, które zniekształciły rzeźbę terenu. Jednocześnie decyzja nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy, gdyż nie jest zgodna z przepisami odrębnymi, jakimi są: Prawo ochrony środowiska i uchwała Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] w sprawie uzgodnienia projektu rozporządzenia Wojewody Ł. w sprawie "Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu". Oznacza to zatem, że analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wykazała, że wszystkie przesłanki wymienione w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 zostały spełnione, jest nieprawdziwe.
Z kolei Stowarzyszenie Zwykłe A sformułowało odwołanie odmiennie od wcześniej opisanych, przy czym także wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. Według skarżącego Stowarzyszenia decyzja została wydana z naruszeniem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), gdyż powinna zawierać ustalenia co do wielkości powierzchni zabudowy, gabarytów i linii zabudowy, a czego w przeznaczonym do tego pkt. III decyzji nie uczyniono. Ponadto wyszczególnione w decyzji załączniki graficzne nr 1 i 2 zostały doręczone tylko inwestorowi J. K.. Brak tych załączników czyni dla strony skarżącej decyzję niepełną, bowiem we wniosku o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji WMB 160Mg/h zostały podane dane niepełne i fałszywe, dotyczące zajmowanej powierzchni pod inwestycję, budynków kubaturowych i wpływu inwestycji na środowisko. Również w pkt. II decyzji, przeznaczonym na ustalenia dotyczące funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu, nie określono sposobu użytkowania obiektów budowlanych i sposobu zagospodarowania terenu. Wpisane w tym punkcie decyzji określenia "instalacja przemysłowa" nie może wyczerpywać ustalenia funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu. Wytwórnia mas bitumicznych nie jest "instalacją przemysłową" i pojęcie "instalacja przemysłowa" nie występuje w przepisach.
Ponadto brak ustaleń w pkt. III decyzji stanowi także naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589).
Mając na uwadze powyższe Stowarzyszenie podniosło, że zaskarżona decyzja nie spełnia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie jest zgodna z przepisami odrębnymi. Stowarzyszenie zarzuciło także, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy odrębne zawarte w dziale VII ustawy - Prawo ochrony środowiska, odnoszące się do ochrony środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji. Zgodnie bowiem z zasadą wyrażoną w art. 72 i 73 ustawy tej ustawy, w granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a w szczególności wystąpienia poważnych awarii, a bezdyskusyjnym jest, że wytwórnia mas bitumicznych o wydajności 160 t/h stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.
Stowarzyszenie, odnosząc się do stwierdzeń zawartych w pkt IV, V i VII zaskarżonej decyzji, podniosło także, iż należy je ocenić jako "pustosłowia", bowiem nie wskazano kto, kiedy i w jaki sposób może zweryfikować podane w nich zakazy i nakazy. Sformułowania zawarte w wymienionych punktach decyzji mają za zadanie spowodować określone wrażenie na osobach niezorientowanych w problematyce i ukryć zakaz budowy przedmiotowej wytwórni, wynikający z art. 73 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zaskarżona decyzja, w ocenie skarżącego, została wydana z bezprawnym pominięciem ustaleń zawartych w "Nadwarciańskim Obszarze Chronionego Krajobrazu", a twierdzenie zawarte w decyzji, że inwestycja leży poza granicami tego obszaru chronionego, jest fałszywe.
W konsekwencji, przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem
art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Po rozpoznaniu odwołań, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że po otrzymaniu odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie A przekazano skarżącemu brakujące załączniki graficzne do decyzji i określono dodatkowy termin do wypowiedzenia się w przedmiocie zaskarżonej decyzji, także w oparciu o te dodatkowe dokumenty.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że do dnia 27 lipca 2005 r. wydanie decyzji o warunkach zabudowy wiązało się z jednoczesną oceną oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowiło część postępowania zmierzającego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ustawa z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954), która weszła w życie 27 lipca 2005 r., powyższą sytuację prawną diametralnie zmieniła i ocenę, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia jest możliwa na wskazanym terenie ze względu na ograniczenia wynikające z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) przeniosła do odrębnego postępowania, kończącego się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub decyzją o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na jego realizację.
Organ podniósł także, iż gdyby wytwórnia mas bitumicznych (WMB 160 t/h) stanowiła realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi - jak twierdzą skarżący - to niewątpliwie nie mogłaby zostać wprowadzona do obrotu handlowego (uzyskać atest - homologację). Przepis art. 73 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska dotyczy bowiem zakazu budowy zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia, a w szczególności zagrożenia wystąpienia awarii, należy, przy braku zdefiniowania w obowiązujących przepisach wymienionych wyżej pojęć, interpretować łącznie z ustępem 3a tego artykułu, który wyłącza ów zakaz na obszarach określonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jako tereny przeznaczone do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania, jeżeli plany te nie zawierają ograniczeń dotyczących zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. W obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. planie zagospodarowania przestrzennego teren inwestycji J. K. położony był w granicach terenu przeznaczonego dla działalności przemysłowej i składowania.
Organ odwoławczy dodał przy tym, że w sytuacji, gdy pełna ocena oddziaływania inwestycji na środowisko przeniesiona jest na inny, odrębny od ustaleń warunków zabudowy etap postępowania, oczywiście niezasadny jest zarzut "pustosłowia" pod adresem ustaleń zawartych w punktach IV, V i VII zaskarżonej decyzji. Ustalenia zawarte w punktach IV i VII zaskarżonej decyzji muszą być bowiem respektowane w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji i w sprawie pozwolenia na budowę, a ustalenia zawarte w punkcie V przewidują dodatkowe uzgodnienia projektu budowlanego z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że ocena treści warunków zawartych w wymienionych wyżej punktach zaskarżonej decyzji, dokonana przez skarżącego, jest wyrazem nieuwzględnienia charakteru prawnego decyzji o warunkach zabudowy i jednocześnie przeceniania możliwości organu właściwego w sprawach warunków zabudowy w uznaniowym rozstrzyganiu wniosków o ustalenie takich warunków. Decyzja o warunkach zabudowy nie jest bowiem decyzją uznaniową. Wnioskujący musi ją otrzymać, gdy tylko jest zgodna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W dalszych motywach decyzji, podnosząc za organem I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że ustalenia decyzji o warunkach zabudowy sprowadzają się do określenia wzajemnych relacji miejsca lokalizacji inwestycji względem otoczenia oraz zdefiniowania ograniczeń z tej lokalizacji wynikających. Z tego względu zawarte w decyzji ustalenia warunków dotyczących ochrony środowiska, zdrowia ludzi, ochrony interesów osób trzecich i ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej są prawidłowe i nie wymagają uzupełnienia.
Organ II instancji podkreślił także, iż zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy - stosownie do wymogu art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzję taką można wydać po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 ust. 2 cyt. ustawy. Projekt takiej decyzji przygotować może tylko osoba wpisana na listę samorządu zawodowego urbanistów lub architektów. Natomiast podstawą takiego projektu jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, której wyniki muszą być zgodne ze szczegółowymi warunkami określenia cech nowej zabudowy, uregulowanymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Ponadto przed wydaniem decyzji jej projekt podlega uzgodnieniom, o którym mowa w art. 53 ust. 4 powołanej ustawy, w takim zakresie przedmiotowym, jaki nakazują ustalenia faktyczne sprawy.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie te wymagania zostały spełnione w sprawie i Prezydent Miasta S. nie mógł odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy, jako określenie zamierzeń inwestycyjnych, jest tylko wstępną fazą procesu inwestycyjnego. Podjęcie robót budowlanych (montażowych) może nastąpić dopiero po spełnieniu wymagań określonych ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę, inwestor musi przedstawić decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. W tym postępowaniu starosta będzie między innymi sprawdzał, czy projekt budowlany (uzgodniony wcześniej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków ze względu na pobliskość cmentarza) pozostaje w zgodzie z ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy. Stronami postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, jeżeli z takim wnioskiem wystąpi J.K., będą skarżący.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że zarzutu naruszenia art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można uznać za trafny. Aktualny przebieg granic Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wynika z nadal jeszcze obowiązującego rozporządzenia Wojewody Sieradzkiego z dnia 31 lipca 1998 r. (Dz.Urz. Woj. [...] z dnia 9 września 1998 r. Nr 20, poz. 115). Projektowane rozporządzenie Wojewody Ł. w sprawie Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu określa granice tego obszaru w dotychczasowym ich przebiegu. Terenu objętego inwestycją J.K. obszar chronionego krajobrazu, określony w cyt. rozporządzeniu Wojewody S. i w projekcie rozporządzenia Wojewody Ł., nie obejmuje.
Organ II instancji podkreślił jednocześnie, że skarżący, argumentując naruszenie przepisu art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przede wszystkim powoływał się na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] w sprawie uzgodnienia projektu rozporządzenia Wojewody [...] w sprawie "Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu". Uzasadnienie stanowiska Rady Miejskiej, stanowiące załącznik nr 2 do przedmiotowej uchwały, ma stanowić - wg skarżącego - dowód na to, że pominięcie w zaskarżonej decyzji ustaleń w nim zawartych jest bezprawne. W rzeczywistości analiza treści tej uchwały wskazuje na to, iż Rada Miejska ostatecznie nie zaproponowała żadnych zmian w projektowanym rozporządzeniu, które mogłyby odnosić się do osiedla Męka. Uchwała ta stanowi, że uzgadnia się projekt rozporządzenia wojewody pod warunkiem wprowadzenia zmian wynikających z zapisu pkt 2 i 3 uzasadnienia uchwały, a wymienione punkty w ogóle nie dotyczą osiedla M.
Mając na powyższe uwagi, organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko skarżącego Stowarzyszenia, iż inwestycja J.K. leży w granicach Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu jest niezasadne. Podkreślił przy tym, że inni skarżący nie przeczą, że granica obszaru chronionego przebiega ulicą A. Uznają jednak za absurdalne rozumowanie, iż po jednej stronie granicy (w tym przypadku stanowiącej ulicę) obowiązują zakazy, a po drugiej jej stronie już nie. Wbrew poglądowi skarżących takie rozumowanie jest jednak oczywiście racjonalne, skoro według definicji słownikowej słowo "granica" m.in. oznacza "linię zamykającą lub oddzielającą pewien określony obszar".
Jednocześnie organ ten wskazał, że teren objęty inwestycją znajduje się na obszarach położonych po wschodniej stronie ulicy A. Natomiast granica "Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu" biegnie wzdłuż zachodniego skraju drogi stanowiącej ulicę A. Tym samym oznacza to, że brak jest podstaw prawnych do uznania, iż zaskarżona decyzja wymagała uzgodnienia wojewody w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.
Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że wymienione w art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym (art. 3 ust. 1). Pojęcie to obejmuje również budowlę, którą według tej ustawy są m.in. "wolno stojące instalacje przemysłowe" lub urządzenia techniczne, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia. Nie można zatem zasadnie twierdzić, iż pojęcie "instalacja przemysłowa" nie występuje w przepisach.
Organ II instancji podniósł także, iż planowana wytwórnia masy bitumicznej ma być położona na terenie przeznaczonym w nieobowiązującym już planie zagospodarowania przestrzennego pod funkcję produkcyjną. Stąd też - zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - na takim obszarze nie jest wymagane spełnienie warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi, zabudowana jest w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech, wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
W konkluzji organ odwoławczy wywiódł, iż skoro organ I instancji został zwolniony - na mocy art. 61 ust. 2 powołanej wyżej ustawy - z obowiązku ustalenia spełnienia przesłanek wymienionych w punkcie 1 tegoż artykułu, to zarzut naruszenia (zignorowania) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które odnosi się w przeważającej części do sposobu badania przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie znajduje potwierdzenia w ustaleniach faktycznych, jak i w samej zaskarżonej decyzji.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Stowarzyszenie Zwykłe A w S. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzji tej zarzuciło rażące naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 8 k.p.a. Wskazało przy tym na brak przekonującej argumentacji w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji w kwestii zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi związanego z wytwórnią mas bitumicznych, a także na brak dokumentacji techniczno-rozruchowej. Podkreśliło przy tym, że w aktualnym stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S., przyjętym w październiku 2006 roku, teren inwestycji oznaczony jest symbolem 1P-U - tereny o funkcji produkcyjno-usługowej. Dodało jednocześnie, że niezachowanie wymogów wynikających z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. stanowi rażące naruszenie prawa. Podobnie rażącym naruszeniem prawa jest także uchybienie zakazowi zawartemu w art. 73 ust. 3 ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Stowarzyszenie wskazało ponadto, że w przypadku braku planu zagospodarowania sposób ustalenia decyzji o warunkach zabudowy określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Uznało przy tym za błędne stanowisko organów w kwestii zagadnień dotyczących Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia poparł skargę.
Do skargi przyłączył się uczestnik postępowania – B.K., który jednocześnie wyjaśnił, że prowadzone jest postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych inwestycji, a rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w tej sprawie zostało uchylone przez organ II instancji. Ponadto do skargi przyłączył się przedstawiciel uczestnika postępowania - Stowarzyszenia B – w osobie prezesa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tym niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W przypadku zaś braku występowania powyższych naruszeń prawa oraz przepisów postępowania Sąd, stosownie do art. 151 p.p.s.a, nie uwzględniwszy skargi – oddala ją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w oparciu o wskazane w wyżej przywołanym art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawy prawne.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na montażu instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych.
Sąd w pełni podziela argumentację zaprezentowaną przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując niniejszą skargę należy zwrócić uwagę na to, że zapoczątkowany przez J.K. przedmiotowym wnioskiem proces inwestycyjny związany z montażem instalacji przemysłowej, jest kilkuetapowy i nim ewentualnie dojdzie do realizacji przedsięwzięcia, inwestor będzie zobowiązany do uzyskania niezbędnych decyzji wydawanych w odrębnych postępowaniach, od których służą środki odwoławcze.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) - dalej jako: "u.p.z.p".
Zgodnie z art. 59 tej ustawy, zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Stosownie zaś do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające do zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Przy czym wskazanego powyżej ust. 1 pkt 1 art. 61 u.p.z.p. nie stosuje się do inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z.p. (art. 61 ust. 2 u.p.z.p.).
Podkreślić przy tym należy, że projekt takiej decyzji przygotować może tylko osoba wpisana na listę samorządu zawodowego urbanistów lub architektów. Z kolei podstawą takiego projektu jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, której wyniki muszą być zgodne ze szczegółowymi warunkami określenia cech nowej zabudowy, uregulowanymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Ponadto przed wydaniem decyzji jej projekt podlega uzgodnieniom, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., w takim zakresie przedmiotowym, jaki nakazują ustalenia faktyczne sprawy.
Z akt sprawy wynika, że zostały spełnione wszystkie powyższe wymagania.
Z tego względu Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że Prezydent Miasta S. nie mógł odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Dodać przy tym trzeba, na co słusznie uwagę zwrócił organ odwoławczy, że ustalenie warunków zabudowy, jako określenie zamierzeń inwestycyjnych, jest tylko wstępną fazą procesu inwestycyjnego. Podjęcie robót budowlanych (montażowych) może nastąpić dopiero po spełnieniu wymagań określonych ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor musi przedstawić decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. To właśnie przede wszystkim w tym postępowaniu organ będzie zobligowany do zajęcia się kwestią wpływu inwestycji na środowisko.
Do dnia 26 lipca 2005r. - zgodnie z treścią art. 46 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. nr 62, poz. 627 ze zm. ) wydanie decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które stanowiło część postępowania zmierzającego do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Tryb ten uległ zmianie na skutek ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. nr 113, poz. 954 ), która weszła w życie w dniu 27 lipca 2005r. Od tego dnia ocena, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia jest możliwa na wskazanym terenie ze względu na ograniczenia wynikające z ustawy z dnia 27 kwietnia – Prawo ochrony środowiska ( t.j. Dz.U. nr 129 z 2006r., poz. 902 ze zm. ), a więc z tytułu ograniczeń podnoszonych przez skarżącego, przeniesiona została do odrębnego postępowania, kończącego się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub decyzją o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na jego realizację.
Ponadto w postępowaniu o pozwolenie na budowę organ architektoniczno-budowlany będzie między innymi sprawdzał, czy projekt budowlany ( uzgodniony wcześniej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków ze względu na pobliskość cmentarza ) pozostaje w zgodzie z ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy, w tym - odnoszącymi się do wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich.
Stronami postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, jeżeli z takim wnioskiem wystąpi J.K., będą skarżący.
Podzielić należy przy tym stanowisko organu II instancji w kwestii nietrafności zarzutu naruszenia art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p.
Aktualny przebieg granic Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wynika bowiem z nadal jeszcze obowiązującego rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z dnia 9 września 1998 r. Nr 20, poz. 115). Projektowane rozporządzenie Wojewody [...] w sprawie Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu określa granice tego obszaru w dotychczasowym ich przebiegu. Terenu objętego inwestycją J.K. obszar chronionego krajobrazu, określony w powołanym rozporządzeniu Wojewody [...] i w projekcie rozporządzenia Wojewody [...], z całą pewnością nie obejmuje.
Jednocześnie zgodzić się należy z organem odwoławczym, że stanowisko skarżącego Stowarzyszenia, wedle którego inwestycja J.K. leży w granicach Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, jest niezasadne. Zważyć w tym miejscu bowiem trzeba, że inni skarżący nie przeczą, że granica obszaru chronionego przebiega ulicą A. Uznają jednak za absurdalne rozumowanie, iż po jednej stronie granicy (w tym przypadku stanowiącej ulicę) obowiązują zakazy, a po drugiej jej stronie już nie. Wbrew poglądowi skarżącego takie rozumowanie jest jednak oczywiście racjonalne. Słowo "granica", m.in. oznacza "linię zamykającą lub oddzielającą pewien określony obszar".
Ponadto teren objęty inwestycją znajduje się na obszarach położonych po wschodniej stronie ulicy A. Natomiast granica "Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu" biegnie wzdłuż zachodniego skraju drogi stanowiącej ulicę A. W tym stanie rzeczy, zasadnie organy orzekające przyjęły, że brak jest podstaw prawnych do uznania, iż zaskarżona decyzja wymagała uzgodnienia wojewody w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.
Podkreślić przy tym należy, że wymienione w art. 59 ust. 1 u.p.z.p. pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118). Pojęcie to obejmuje również budowlę, którą według tej ustawy są m.in. "wolno stojące instalacje przemysłowe" lub urządzenia techniczne, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia ( art. 3 pkt 3 ). Nie można zatem zasadnie twierdzić, na co słusznie uwagę zwrócił organ odwoławczy, iż pojęcie "instalacja przemysłowa" nie występuje w przepisach ustawy.
Ponadto podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że w sytuacji gdy planowana wytwórnia masy bitumicznej ma być położona na terenie przeznaczonym w nieobowiązującym już planie zagospodarowania przestrzennego pod funkcję produkcyjną, to na takim obszarze - zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.z.p. - nie jest wymagane spełnienie warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, iż co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi, zabudowana jest w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech, wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przyjął, że zarzut naruszenia (zignorowania) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które odnosi się w przeważającej części do sposobu badania przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., nie znajduje potwierdzenia w ustaleniach faktycznych, jak i w samej zaskarżonej decyzji.
Ponadto zaskarżona decyzja nie budzi zastrzeżeń natury formalnoprawnej. Jako jej podstawę organ przyjął art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "k.p.a.". Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Podkreślić przy tym należy, że powołany przepis uprawnia organ odwoławczy do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy, a taka sytuacja stanowi przedmiot rozważań w niniejszej sprawie, jedynie w sytuacji, gdy zaskarżona odwołaniem decyzja wydana została zgodnie z prawem (por. W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 178).
W ocenie Sądu rozpoznającego wniesioną skargę, okoliczności niniejszej sprawy bezspornie uprawniały organ odwoławczy do wydania decyzji w oparciu o powołany
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na montażu instalacji przemysłowej do produkcji mas bitumicznych wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami, po spełnieniu przez inwestora niezbędnych warunków poprzedzających jej wydanie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie
art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło