II SA/Łd 1040/09

Dnia 20 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 k.p.a., art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 20 ust. 2, art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.), Zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie upoważnienia pracowników Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej - przyznał C.B. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 30 września 2009 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. W odwołaniu od tej decyzji C.B. wniósł o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od kwietnia 2009 r. do czerwca 2009 r. w kwocie po 500 zł miesięcznie, argumentując, że nie wiedział, iż po ukończeniu 18 roku życia, w sytuacji, gdy nadal pobiera naukę w szkole średniej, winien zwrócić się do organu I instancji celem złożenia wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Odwołujący dodał przy tym, że pieniądze z funduszu alimentacyjnego są jego jedynym źródłem utrzymania, przeznacza je na książki i sprzęt uczniowski. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 15 i 18 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. nr 192, poz. 1378 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu Kolegium podniosło, że C.B. z wnioskiem o przyznanie spornego świadczenia zwrócił się do organu I instancji w dniu 23 lipca 2009 r. i wobec tego Prezydent prawidłowo - począwszy od lipca 2009 r. - przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. przyznał H.Z. – B. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko C.B. na okres od dnia 1 października 2008 r. do dnia 31 marca 2009 r. w kwocie po 500 zł miesięcznie. Jednocześnie w motywach wspomnianej decyzji organ trafnie pouczył stronę o zasadach i trybie ubiegania się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego po osiągnięciu przez osobę uprawnioną pełnoletniości, wskazując, że osoba uprawniona powinna złożyć we własnym imieniu wniosek o przyznanie świadczenia, załączając niezbędne dokumenty. W tym stanie rzeczy niezrozumiałe są - według Kolegium - powody, dla których skarżący wraz z matką oczekiwał wypłaty świadczeń po tym terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi C.B. powtórzył zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji i wniósł o ponowne pozytywne rozpatrzenie jego sprawy. Jego zdaniem, organy administracyjne winny kierować się dobrem człowieka, a nie paragrafami. Skarżący czuje się pokrzywdzony tym, że żaden pracownik organu nie poinformował go o konieczności złożenia wniosku o przyznanie świadczenia po ukończeniu przez niego 18 roku życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę, jako niezasadną należało oddalić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powołanych przepisów do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy Prezydent Miasta Ł. prawidłowo przyznał C. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 30 września 2009 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. Aby odpowiedzieć na tak postawione pytanie trzeba w pierwszej kolejności wyjaśnić, że problematyka świadczeń z funduszu alimentacyjnego unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 i 2 wspomnianej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł (art. 10 ust. 1). Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 15 ust. 1). Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu (art. 18 ust. 1). Pod pojęciem "okresu świadczeniowego" należy rozumieć okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 2 pkt 8). Z przytoczonych wyżej przepisów, których wykładnia - w ocenie Sądu - nie nasuwa wątpliwości wynika, że wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest możliwa tylko i wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu. Rzeczony wniosek wszczyna postępowanie administracyjne, w trakcie którego organ winien zbadać, czy do wniosku załączono wymagane przepisami prawa dokumenty, tak jak stanowi o tym art. 15 ust. 4 ustawy, a nadto, czy wnioskodawca spełnia przesłanki ustawowe do przyznania świadczenia. Pozytywna ocena tych okoliczności obliguje organ administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej, ustalającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zasadą jest, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek do właściwego organu, nie wcześniej jednak niż od początku okresu świadczeniowego, czyli od dnia 1 października do końca tego okresu, a więc do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Co istotne, organ administracyjny nie może z urzędu, czyli bez uprzedniego wniosku strony, przyznać omawianego świadczenia, nawet jeśli podmiot, któremu takie świadczenie miałoby zostać przyznane, spełnia ustawowe kryteria. Sąd, badając zgromadzoną w niniejszej sprawie dokumentację w kontekście poczynionych wyżej uwag i obowiązujących przepisów prawa, stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania C.B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego, wobec czego brak jest jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. Okolicznością niekwestionowaną między stronami postępowania jest fakt, iż C.B. w dniu 23 lipca 2009 r. złożył w Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oceniając rzeczony wniosek Prezydent Miasta Ł. prawidłowo stwierdził, że miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wnioskodawcy w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725 zł, co uzasadniało przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 lipca 2009 r., czyli od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek skarżącego do dnia 30 września 2009 r., a więc do końca okresu rozliczeniowego. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że organ I instancji nie miał żadnych podstaw prawnych do przyznania stronie przedmiotowego świadczenia, za okres od kwietnia 2009 r. do czerwca 2009 r., skoro C.B. nie złożył w tym przedmiocie stosownego wniosku. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. przyznał matce skarżącego – H.Z.-B. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko C.B. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2008 r. do dnia 31 marca 2009 r. W uzasadnieniu wspomnianego rozstrzygnięcia Prezydent wytłuszczonym drukiem pouczył matkę skarżącego o warunkach, jakie muszą być spełnione, aby C. B. po ukończeniu 18 roku życia mógł w dalszym ciągu pobierać świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ wskazał bowiem, że "Kontynuacja wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla pełnoletniego dziecka nastąpi po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z wymaganą dokumentacją przez C.B. do Wydziału Świadczeń Socjalnych Urzędu Miasta Ł. ul. A. 45, [...] Ł." W tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego, że ani on, ani też jego matka nie zostali poinformowani przez organ o konieczności złożenia wniosku przez C.B., po uzyskaniu przez niego pełnoletniości, Sąd ocenił jako błędne. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy administracyjne obowiązku telefonowania do podmiotów korzystających ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego i informowania ich o upływie okresu, na jaki uprzednio zostało przyznane świadczenie oraz konieczności złożenia nowego wniosku, celem zapewnienia ciągłości w wypłacie przedmiotowych świadczeń. Jak zostało to już zaakcentowane na wstępie rozważań postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu, a ten - jak słusznie wskazało Kolegium, został złożony dopiero w dniu 23 lipca 2009 r. W rezultacie wiec organ I instancji nie mógł przyznać skarżącemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego za miesiące poprzedzające złożenie wniosku (kwiecień, maj i czerwiec 2009 r.), nawet jeżeli jego sytuacja osobista i majątkowa była wyjątkowo trudna. Podsumowując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu odpowiadają przepisom obowiązującego prawa i nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki do usunięcia ich z obrotu prawnego. Brak jest nadto jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Z tych wszystkich powodów Sąd zobligowany był oddalić skargę C.B. O powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. B.C.