II SA/Łd 1041/05

Dnia 11 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 roku sprawy ze skargi C. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [....] Zastępca Kierownika Filii Ł.-P. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., przyznał C. K. zasiłek stały od miesiąca czerwca 2005 r. w kwocie po 408,18 zł, przy czym w miesiącu czerwcu zasiłek został ustalony na kwotę 307,18 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż sytuacja materialna C. K. odpowiada kryterium dochodowemu określonemu w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). W związku z tym, iż wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną należało przyznać mu prawo do zasiłku stałego począwszy od czerwca 2005 r. na stałe. Uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia organ I instancji wskazał, że zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł. W miesiącu czerwcu 2005 r. dochód wnioskodawcy stanowił zasiłek okresowy w wysokości 101 zł oraz 1/3 dopłaty do czynszu w postaci dodatku mieszkaniowego w wysokości 52,82 zł, co łącznie dało kwotę 153,82 zł i dlatego za miesiąc ten przyznano zasiłek stały w wysokości 307,18 zł. Natomiast od miesiąca lipca 2005 r. dochód wnioskodawcy wynosi jedynie 52,82 zł z tytułu 1/3 dodatku mieszkaniowego w związku z tym zasiłek stały od lipca 2005 r. ustalono w kwocie 408,18 zł odpowiadającej różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 461 zł a dochodem tej osoby. W dniu 27 lipca 2005 roku C. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. domagając się przyznania zasiłku stałego w kwocie 418 zł. W uzasadnieniu podniósł, iż dodatek mieszkaniowy został przyznany jego matce i stanowi on zmniejszenie czynszu, jest przelewany bezpośrednio na konto zarządcy nieruchomości i nie może zostać wykorzystany na dowolny cel. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. l pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 3 powołanej ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie zaś z treścią art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - do dochodu ustalonego w myśl ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Z powyższych zapisów wynika jednoznacznie, że kwota dodatku mieszkaniowego jest przychodem nie mieszczącym się w enumeratywnie wskazanych przypadkach pomniejszenia dochodu. Nie jest to również świadczenie niepodlegające wliczeniu do dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 37 ust. l pkt l ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z ust. 2 pkt l art. 37 powołanej ustawy, zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Z prawidłowo ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy wynika, iż C. K. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe jednak w spółdzielczym mieszkaniu lokatorskim zamieszkuje wspólnie z matką i siostrą i z tego względu ciąży na nim obowiązek partycypowania w kosztach czynszu za zajmowany lokal. Wprawdzie, tytuł prawny do lokalu, w którym zamieszkuje wnioskodawca przysługuje jedynie jego matce S. K., jednak z uwagi na fakt prowadzenia przez każdą z osób zajmujących lokal samodzielnego gospodarstwa domowego, na każdej z nich ciąży obowiązek opłacania 1/3 czynszu. Stąd też, organ I instancji prawidłowo zaliczył do dochodu C. K. kwotę 52,82 zł, odpowiadającą 1/3 części przyznanego dodatku mieszkaniowego i na tej podstawie właściwie określił wysokość należnego stronie zasiłku stałego z uwzględnieniem kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej w kwocie 461 zł. Różnica w wysokości przyznanego zasiłku stałego pomiędzy miesiącem czerwcem 2005 r., a następnymi miesiącami wynika stąd, iż w miesiącu tym do dochodu wnioskodawcy wliczeniu podlegała także kwota zasiłku okresowego w wysokości 101 zł. Na powyższą decyzję w dniu 5 października 2005 roku C. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w uzasadnieniu powtórzył zarzuty podnoszone uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dodatkowo wskazał, iż dodatek mieszkaniowy nie został wprawdzie wymieniony wprost w przepisach ustawy o pomocy społecznej jako podlegający odliczeniu od dochodu ubiegającego się o świadczenie jednak wyłączenie to wynika z istoty oraz celu ustawy o dodatkach mieszkaniowych, której przepisy organ administracji powinny uwzględnić wydając swoje rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko oraz argumentację podnoszoną w toku dotychczasowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270) zwanej dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli sądu w rozstrzyganej sprawie była ocena zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] w przedmiocie zasiłku stałego badając zaskarżoną decyzję pod względem jej legalności tj. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana Sąd nie dopatrzył się naruszenia przy jej wydaniu prawa przez organy administracji. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny między stronami. Istotą sporu jest natomiast to, czy organy administracji postąpiły prawidłowo zaliczając do dochodu skarżącego uwzględnianego przy ustalaniu wysokości przysługującego mu zasiłku stałego przypadającą na niego część dodatku mieszkaniowego na zajmowany lokal. Zagadnienia związane z prawem do otrzymania zasiłku stałego regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) stanowiącej materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia organów administracyjnych w przedmiotowej sprawie. Stosownie do przepisu art. 37 ustęp l pkt l powołanej ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z przepisem art. 37 ustęp 2 pkt l ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Pojęcie dochodu na potrzeby ustawy o pomocy społecznej zdefiniowane zostało w przepisie jej art. 8 ustęp 3, zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie zaś do przepisu art. 8 ustęp 4 do dochodu ustalonego w myśl ustępu 3 art.8 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Zawarta w przepisie art. 8 ustęp 3ustawy o pomocy społecznej definicja dochodu jest definicją ustawową, w ustawie także w sposób enumeratywny wskazane zostały tytuły dające podstawę do odliczenia wynikających z nich kwot od dochodu. Odliczenia te stanowią katalog zamknięty jako że ich wyliczenie nie zostało przez ustawodawcę poprzedzone zwrotem "w szczególności" lub podobnym pozwalającym na ich uzupełnienie w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej bądź innych ustaw z zakresu szeroko rozumianej ochrony socjalnej. Sąd administracyjny zobowiązany jest do stosowania litery prawa i nie jest uprawniony do odgadywania czy też ustalania intencji ustawodawcy. Odmiennie od stanowiska skarżącego reprezentowanego w skardze, w rozstrzyganej sprawie nie było podstaw do dokonania wykładni systemowej przepisu art. 8 ustęp 3 ustawy o pomocy społecznej z uwagi na nie budzącą wątpliwości treść przepisu prawa materialnego. Nie było zatem także potrzeby dokonywania wykładni przepisów ustawy o pomocy społecznej w kontekście przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a wręcz interpretacje taką w kontekście jednoznacznego brzmienia przepisu art. 8 ustęp 3 powołanej ustawy uznać należy za niedopuszczalną. Zaś prezentowane w sprawie stanowisko skarżącego może być traktowane jedynie jako postulat de lege ferenda skierowany do ustawodawcy. W katalogu odliczeń od dochodu w przepisie art. 8 ustęp 3 ustawy o pomocy społecznej nie został umieszczony dodatek mieszkaniowy, co oznacza, iż świadczenie to musi być uwzględniane przy ustalaniu wysokości dochodu dla potrzeb przyznania zasiłku stałego. Określając kwotę przysługującego skarżącemu zasiłku stałego organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarujące wynikającą z Obwieszczenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 kwietnia 2003 roku w sprawie wskaźnika waloryzacji, kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej oraz kwoty stanowiącej podstawę ustalania wysokości niektórych świadczeń pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2003 roku (M.P. Nr 21 poz. 326) na kwotę 461 zł. Prawidłowo także kwotę tę pomniejszyły stosownie do przepisu art.37 ustęp 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej o kwotę odpowiadającą przypadającej na skarżącego części dodatku mieszkaniowego. Kwota dodatku mieszkaniowego stanowiącego zmniejszenie czynszu za lokal zajmowany przez skarżącego, została prawidłowo podzielona proporcjonalnie do ilości osób zajmujących ten lokal zobowiązanych do partycypacji w kosztach jego utrzymania, a prowadzących, zgodnie z oświadczeniem skarżącego złożonym w toku postępowania administracyjnego samodzielne gospodarstwa domowe. Reasumując, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] wydane zostały w zgodzie z obowiązującym prawem i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.