II SA/Łd 1043/01

Dnia 25 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant referent stażysta Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi T.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz T.K. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych z tytułu kosztów postępowania. Sygn. akt: II SA / Łd 1043 / 01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na skutek wniosku T.K. o przyznanie uprawnień kombatanckich. Jako przyczynę umorzenia postępowania organ administracji wskazał to, iż T.K. wniosek o przyznanie uprawnień złożył po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich mogą być kierowane przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, po ich uprzednim zarekomendowaniu przez stowarzyszenie właściwe dla określonego rodzaju prowadzonej działalności kombatanckiej lub doznawanych represji do dnia 31 grudnia 1998 roku, zaś przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski do dnia 31 grudnia 1999 roku. Termin ten ma charakter terminu materialnego i w odniesieniu do niego nie stosuje się instytucji jego przywrócenia. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. W dniu 24 października 2000 roku T.K. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu odwołania podał, iż wyrokiem z dnia 19 grudnia 1997 roku Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji wniesionej na jego korzyść przez Prokuratora Generalnego, zmienił wyroki Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 29 listopada 1954 roku w sprawie IV K 76/54 i Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 1955 roku w sprawie II K 1312/54 i uniewinnił go od dokonania zarzucanych czynów. O wyroku Sądu Najwyższego dowiedział się dopiero na początku 1998 roku i jako osoba niezorientowana nie wiedział o tak krótkim terminie do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Decyzję o umorzeniu postępowania uznał za krzywdzącą. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako organ II instancji decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący nie przedstawił dowodów, iż wniosek został złożony w ustawowym terminie, to jest do dnia 31 grudnia 1998 roku. W dniu 25 maja 2001 roku, na powyższą decyzję T.K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi podnosząc, iż został aresztowany i skazany na karę pozbawienia wolności ze względów religijnych. Karę tą odbywał w okresie od 10 lipca 1953 roku do 30 listopada 1954 roku. W więzieniu panowały ciężkie warunki, a skarżący był źle traktowany przez pracowników Urzędu Bezpieczeństwa. W czasie pobytu w więzieniu nabawił się przewlekłej choroby serca, płuc, wrzodów i szkorbutu. W tym czasie jego żona pozostawiona była bez środków do życia. Po wyjściu z więzienia nie chciano go przyjąć ponownie do pracy z uwagi na karalność. Obecnie odczuwa utratę zdrowia spowodowaną pobytem w więzieniu. Od wielu lat skarżący starał się "o kasację wyroku" i przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznany został za osobę represjonowaną. Organ ten odmówi uwzględnienia wniosku tylko dlatego, że wniosek taki został złożony po terminie. Jako osoba niezorientowana skarżący nie wiedział o tak krótkim terminie do złożenia stosownych dokumentów. Decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich skarżący uznaje za krzywdzącą. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie wskazując, iż będąc związany treścią art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 145 par. 1 ust.1 p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy; Po wydaniu zaskarżonej decyzji Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 roku, w sprawie SK 4/02 stwierdził, że art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 roku, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK – A 2003/4/31, Dz. U. Z dnia 23 kwietnia 2003 roku Nr 72, poz. 658) Zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazane powyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem jego ogłoszenia, a w konsekwencji art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku utracił moc. Osoba skarżąca nie jest zatem ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, który to termin przewidywał przepis prawa derogowany z systemu prawnego. W myśl art. 145 a par. 1 k.p.a. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 22 ust. 3 powołanej ustawy, na którym oparto zaskarżoną decyzję stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania. Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "b" p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zasądzeniu na rzecz skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji (odmowa przyznania uprawnienia) Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej powyżej ustawy za bezprzedmiotowe.