II SA/Łd 1046/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie [...] w przedmiocie przekazania w/g właściwości Gminie R. pisma skarżącej 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. W., pismem z dnia 5 września 2006 roku, zażądała od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. ustawienia znaku drogowego - zakazu wjazdu samochodów ciężarowych - na drodze prowadzącej przed jej domem w R. 31. Wnioskodawczyni podniosła, że wzmożony ruch samochodów ciężarowych, spowodowany działalnością gospodarczą w postaci zlewni mleka, prowadzonej na nieruchomości w R. nr 27, zagraża jej bezpieczeństwu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] roku, przekazał oryginał pisma M. W. z dnia 5 września 2006 roku w sprawie ustawienia znaków drogowych przed posesją w R. nr 32 do Urzędu Gminy w R., jako organu kompetencyjnie właściwego. M. W. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., postanowieniem Nr [...] z dnia [...] roku, uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] roku i przekazał wniosek M. W. z dnia 5 września 2006 roku Gminie R., jako podmiotowi właściwemu merytorycznie w sprawach organizacji ruchu na drogach gminnych. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ administracji II instancji wskazał, że wniosek M. W. dotyczy zagadnienia związanego z utrzymaniem drogi gminnej, a zatem winien być przekazany do właściwego podmiotu, tj. zarządcy drogi gminnej, którym w rozpatrywanej sprawie jest Gmina R. Ustawodawca w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. – Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) określił jednoznacznie, iż gmina posiada osobowość prawną. Oznacza to, że gmina wyposażona została w zdolność do samodzielnego występowania w obrocie prawnym, jako podmiot praw i obowiązków. Jest natomiast niedopuszczalnym wskazywanie, jako podmiotu właściwego do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, Urzędu Gminy R., gdyż pod pojęciem "urzędu gminy" należy rozumieć wyodrębniony organizacyjnie zespół ludzi i środków, powołany do realizacji kompetencji organów samorządu terytorialnego. Urząd nie posiada zatem osobowości prawnej i nie może być adresatem praw i obowiązków. W skardze na powyższe postanowienie wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. W. zarzuciła, że Urząd Gminy R. nie chce jej pomóc w ustawieniu znaków drogowych i likwidacji zlewni mleka. W ocenie skarżącej wzmożony ruch samochodów ciężarowych, zmierzających do zlewni mleka, wywołuje wstrząsy, które mogą doprowadzić do zawalenia się jej domu. Skarżąca zarzuciła ponadto nieetyczne postępowanie swojemu sąsiadowi - właścicielowi zlewni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony jest wyłącznie do kontroli legalności aktów administracyjnych, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, Sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie administracyjnej, a jedynie bada zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./- zwanej dalej "p.p.s.a."). W rozpoznawanej sprawie M. W. w celu ograniczenia ruchu pojazdów ciężarowych na drodze prowadzącej do położonej w R. nr 27 zlewni mleka, wystąpiła do organu nadzoru budowlanego I instancji z wnioskiem o ustawienie znaku drogowego – zakazu wjazdu samochodów ciężarowych. Organy administracji publicznej wykonują część władzy państwowej (imperium) powierzonej im na mocy przepisów prawa (art. 6 k.p.a.). Działanie z przekroczeniem kompetencji określonych przepisami prawa stanowi naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zapadłej decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Z tego względu przed rozpatrzeniem sprawy organ administracji obowiązany jest ustalić, czy jest właściwy do jej rozpatrzenia, a w przypadku odpowiedzi negatywnej przekazać sprawę do organu właściwego (art. 65 § 1 k.p.a.). Prawidłowo przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej organ administracji I instancji poddał go wstępnej kontroli z punktu widzenia dopuszczalności wniosku, zachowania wymogów formalnych oraz sprawdził, czy jest właściwym do jego rozpatrzenia. Kompetencje organów nadzoru budowlanego, do których należą: powiatowy inspektor nadzoru budowlanego i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego zostały wskazane w ustawie z dnia 7 lipca 1984 roku – Prawo budowlane (t.j. - Dz.U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W art. 84 ust. 1 przedmiotowej ustawy zamieszczony został zamknięty katalog czynności należących do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Do czynności tych należą: kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej, badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych i współdziałanie z organami kontroli państwowej. Analiza powyższego przepisu nie pozwala przyjąć, iż w zakresie działania organów nadzoru budowlanego mieści się utrzymanie i umieszczanie znaków drogowych przy drogach publicznych. Zasadnie zatem przyjęto, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie ustawienia znaków drogowych. Nie można się jednak zgodzić ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., że organem właściwym w sprawie jest Gmina R.. Należy też zaznaczyć, iż organem tym nie jest z pewnością Urząd Gminy w R. Całkowicie chybione są również rozważania organu administracji II instancji dotyczące osobowości prawnej gminy. Rzeczywiście gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, posiada osobowość prawną, przez co może być podmiotem praw i obowiązków. Osobowość prawna w żaden jednak sposób nie wpływa na usytuowanie gminy w strukturze organów administracji publicznej. O tym, że określona jednostka organizacyjna jest organem administracji publicznej decyduje powierzenie jej przepisami ustawy kompetencji do władczego rozstrzygania w danej kategorii spraw administracyjnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż w myśl art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonego postanowienia (t.j. – Dz.U. z 2004 roku, Nr 204, poz. 2086 ze zm.) ruchem na drogach powiatowych i gminnych zarządza starosta. Jednocześnie w art. 10 ust. 12 przedmiotowej ustawy zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach. W wykonaniu powyższej delegacji Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz.U. Nr 177, poz. 1729). W § 11 przedmiotowego rozporządzenia postanowiono, że organizację ruchu, w szczególności zadania techniczne polegające na umieszczaniu i utrzymaniu znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej, urządzeń sygnalizacji dźwiękowej oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu realizuje na własny koszt zarząd drogi. Natomiast w myśl art. 19 ust. 1 ustawy o drogach publicznych zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Dla dróg gminnych zarządcą drogi jest wójt (art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi obowiązany był stwierdzić, iż pismo M. W. z dnia 5 września 2006 roku przekazano organowi, który nie jest właściwy w sprawie. Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wskazanej wyżej ustawy.