II SA/Łd 1046/14

Dnia 28 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. a.bł. Pełnomocnik T. P. zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie ze skargą złożono wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu, w ramach przyznanej skarżącej T. P. pomocy prawnej w postępowaniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w sprawie o sygn. akt II SO/Łd 9/14. W dniu 9 października 2014r. odebrał z Okręgowej Izby Radców Prawnych informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Natomiast zaskarżoną decyzję Kolegium otrzymał od skarżącej w dniu 10 października 2014r., a więc już po upływie terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącej uznał, że bez swej winy nie dokonał w terminie złożenia skargi, a co za tym idzie wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia jest zasadny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uznało, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest niezasadny. Kolegium wskazało, że ten sam pełnomocnik reprezentował skarżącą w postępowaniu administracyjnym, a zaskarżona decyzja została mu doręczona w dniu 23 czerwca 2014r., a więc nieprawdziwe jest twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że otrzymał on decyzję dopiero w dniu 10 października 2014r. Tym samym nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie: "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi musi spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Dodatkowo w przypadku uchybienia terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia należy złożyć za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Następnie należy wyjaśnić, iż przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II GZ 223/10 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej uzasadnił uchybienie terminu okolicznością ustanowienia go pełnomocnikiem z urzędu i doręczenia mu zaskarżonej decyzji już po upływie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Niestety wskazane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności uchybienia terminu nie uzasadniają jego przywrócenia. Podkreślić należy, iż przywrócenie terminu może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Tymczasem po pierwsze wskazać należy, że z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy i ewentualne wyznaczenie pełnomocnika z urzędu pozostaje bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z 7 października 2014r., sygn. akt I OSK 2400/14 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Jeżeli zatem stronie została doręczona decyzja, to zgodnie z treścią art. 53 § 1 P.p.s.a., od tego momentu należy liczyć bieg terminu do złożenia skargi, bez względu na to, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tego wniosek, że przeszkodą do zachowania terminu do wniesienia skargi nie może być również złożenie wniosku przyznanie prawa pomocy w trybie art. 63 P.p.s.a. W odróżnieniu od postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest obwarowane tzw. przymusem adwokackim, a zatem postępowanie w sprawie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie stanowi żadnej przeszkody do złożenia skargi do sądu administracyjnego z zachowaniem ustawowego terminu. W tym zakresie powołane przez pełnomocnika skarżącej orzecznictwo sądów administracyjnych jest nieadekwatne do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Po drugie jak wynika z akt sprawy radca prawny A. G. reprezentował skarżącą T. P. w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Nie ulega również wątpliwości, że zaskarżona decyzja została mu doręczona w dniu 23 czerwca 2014r. Z kolei z treści złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa wynikało, że T. P. upoważnia radcę prawnego A. G. m.in. do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi. To oznacza, że pełnomocnictwo obejmowało również wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Z tego wniosek, że pełnomocnik skarżącej miał świadomość, że od daty doręczenia mu zaskarżonej decyzji rozpoczął bieg trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi. Nie było zatem żadnych przeszkód, żeby taką skargę złożył z zachowaniem ustawowego terminu, zwłaszcza mając na uwadze to, że pełnomocnik skarżącej jest pełnomocnikiem profesjonalnym. W tym miejscu wskazać wypada, że w aktach administracyjnych nie ma żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że skarżąca cofnęła pełnomocnictwo, albo że zostało wypowiedziane przez pełnomocnika. Jednakże nawet gdyby to miało miejsce, to i tak, nie stanowiłoby to obiektywnej przeszkody do zachowania terminu do złożenia skargi, bowiem, jak zostało to już powiedziane, sam fakt wystąpienia do sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. Skarżąca mogła przecież sama złożyć skargę do sądu administracyjnego, a dopiero na etapie postępowania przed sądem złożyć wniosek o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego powinna zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, a także określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Skarga taka nie musi być zatem szczegółowo uzasadniona, a ponadto gdyby zawierała braki formalne, to sąd wezwałby skarżącą do ich usunięcia. Wystarczyłoby zatem sporządzenie krótkiego pisma, z którego wynikałoby, że T. P. nie jest zadowolona z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...]. Natomiast uzupełnienie skargi o jej szczegółowe uzasadnienie mogłoby nastąpić w terminie późniejszym, przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze sąd stwierdził, iż pełnomocnik skarżącej nie uwiarygodnił stosowną argumentacją faktu, iż przeszkoda uniemożliwiająca złożenie skargi w terminie była od niezależna zarówno od niego, jak i od samej skarżącej, a skoro tak, to należy również stwierdzić, że nie wykazali oni należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Ponoszą więc wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu do złożenia skargi. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie orzekł, jak w sentencji. a.bł.