II SA/Łd 1047/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta R. postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. A.D. M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miejskiej w R. z dnia 30 września 2010r. w przedmiocie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta R. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 września 2011r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 300 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwojgiem dzieci. Zadeklarowała osiąganie dochodów z działalności gospodarczej w wysokości 3000 – 3500 zł brutto miesięcznie oraz kwotę 1200 zł otrzymywaną na dzieci. Oświadczyła także, iż stan majątkowy męża nie jest jej znany. Jako składniki majątku skarżąca wskazała 3 domy i udziały w jednym oraz udziały w nieruchomościach o powierzchni 1200 m i 800 m stanowiących "grunty pod naniesieniami". Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca stwierdziła, iż powinna zostać zwolniona z opłaty z uwagi na wysokość opłaty i niskie przychody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec skutecznego złożenia przez skarżącą sprzeciwu, zgodnie z powyższym przepisem postanowienie z dnia 21 grudnia 2011r. utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. Podstawę sformułowanego we wniosku skarżącej żądania przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego przyjmuje się, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, nawet gdyby miało to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz J. P. Tarno. Wydawnictwo Prawnicze. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 320). Przyznanie prawa pomocy bądź odmowa jego przyznania muszą się, więc opierać wyłącznie na kryteriach ustawowych określonych w art. 246 p.p.s.a. Ustawodawca uzależnił natomiast przyznanie prawa pomocy wyłącznie od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wnioskujący o przyznanie prawa pomocy musi zatem przedstawić sądowi stosowną argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do pokrycia jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Niewykazanie przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. obliguje sąd do odmowy uwzględnienia takiego wniosku. Przedstawione przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności nie pozwalają przyjąć, że jej sytuacja majątkowa i osobista uzasadnia jego uwzględnienie. Zdaniem sądu już sama deklarowana wysokość regularnie uzyskiwanych dochodów skarżącej oraz wysokość środków otrzymywanych na utrzymanie dwojga dzieci – 1200 zł nie pozwala na przypisanie jej cechy ubóstwa, które jest jedynym i zarazem koniecznym warunkiem przyznania prawa pomocy. Dochody te nie świadczą o bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżącej, o pozbawieniu środków do życia bądź ich ograniczeniu w takim stopniu, iż umożliwiają one zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych, a tym bardziej o tym, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania przed sądem stanowi wyłącznie wpis od skargi w wysokości 300 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącej jest też fakt, posiadania 3 domów i udziałów w jednym, a także udziałów w 2 nieruchomościach, na których znajdują się "naniesienia". W orzecznictwie sądowym w przyjmuje się bowiem, iż posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. Poza tym nieujawnienie dochodów męża skarżącej, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy, wobec niewykazania przez skarżącą spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie, należało orzec jak w postanowieniu z mocy art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. A.D.