II SA/Łd 1051/06

Dnia 2 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant referent stażysta Nina Krzemieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2007 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami oddala skargę. - Decyzją z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1k. p. a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 5 ust. 1, art. 3 pkt 2, art. 8 pkt 6, art. 14 ust. 1 i 2 oraz art. 11 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia[...] , nr[...] , odmawiającą T. M. zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko Ł. M. w okresie zasiłkowym od dnia 1 września 2006 roku. Organ I instancji ocenił, iż skarżącej zasiłek rodzinny nie przysługuje, ponieważ przekroczyła kryterium dochodu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu z dnia 22 września 2006 roku T. M. podała, że powodem przekroczenia dochodu było jednorazowe świadczenie wyrównawcze w kwocie 1 110,25 złotych. Przedstawiła swą trudną sytuację majątkową i podkreśliła, że nie jest w stanie utrzymać się bez pomocy społecznej. Podniosła nadto, że syn osiąga dobre wyniki w nauce. Zasiłek umożliwiłby stronie zakup niezbędnych pomocy szkolnych dla syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. oceniło odwołanie T. M. za niezasadne z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Dochód skarżącej za 2005 roku został wyliczony na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych i skorygowany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku o składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od dochodu. Dochód wynosi rodzinie 14 381,79 złotych i jest wyższy od przyjętego w ustawie dochodu na osobę w rodzinie tj. 504 złote o 95,24 złote. W niniejszej sprawie kwota przekroczenia jest wyższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego i w związku z tym nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci począwszy od dnia 1 września 2006 roku. Dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. T. M. nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego. Nie przysługuje jej zatem również dodatek do tego zasiłku. T. M. w dniu 21 listopada 2006 roku wniosła na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniosła, że nie uwzględniła przy sporządzaniu wniosku o przyznanie zasiłku jednego członka swojej rodziny, a mianowicie córki – A. M., która podjęła pracę dopiero od dnia 12 maja 2005 roku. Do końca maja 2005 roku córka pozostawała na utrzymaniu skarżącej. Organ posiadał przy wydawaniu decyzji błędne dane. W odpowiedzi na skargę z dnia 11 grudnia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosło, że przyznanie zasiłku następuje na wniosek strony. Wniosek ten jest przygotowywany przez stronę i załącza się doń stosowne dokumenty. W odwołaniu strona nie wskazała, że nie uwzględniła pełnoletniej córki. Okoliczność ta nie wyklucza ubiegania się przez skarżącą o przyznanie świadczeń, jeżeli zostaną spełnione kryteria ustawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 135, poz. 1269) w związku z art. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl z art. 134 § 1 p. p. s. a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie zaś do art. 133 § 1 p. p. s. a. Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 992 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 złote. W słowniczku, w art. 3 pkt 2 ustawy sprecyzowano pojęcie dochodu rodziny, którym ustawa się posługuje. Zgodnie z tym przepisem dochód rodziny to przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W nowym okresie zasiłkowym od dnia 1 września 2006 roku do dnia 31 sierpnia 2007 roku prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na osobę w rodzinie w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w 2005 roku. Dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego konieczne jest zatem zbadanie wysokości dochodu wszystkich członków rodziny wnioskodawcy. Z powyższą konstatacją koresponduje regulacja art. 23 ust. 1 i 2 ustawy. W myśl tych przepisów osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku rodzinnego zobowiązana jest złożyć w odpowiednim urzędzie gminy wniosek o przyznanie świadczenia. Wymagania co do treści wniosku zawarte są w kolejnych ustępach art. 23 ustawy. W szczególności jednak należy zwrócić uwagę na art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy, który wprost stanowi o konieczności wskazania we wniosku wszystkich dzieci pozostających na utrzymaniu wnioskodawcy. Warto podkreślić, iż wniosek składa się na urzędowym formularzu, opracowanym w drodze rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 roku przez Ministra Polityki Społecznej (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) na podstawie delegacji ustawowej umieszczonej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Formularz zawiera szereg rubryk oraz szczegółowe wyjaśnienie co do sposobu wypełnienia. Każda część formularza jest wyodrębniona, zakres informacji, które należy we wniosku umieścić podany jest w sposób jasny, wytłuszczonym drukiem. Formularz wzbogacono o należyte pouczenie. Powyższe uwagi aktualne są w szczególności, gdy chodzi o dane dotyczące członków rodziny wnioskodawcy. Mianowicie w części I punkcie 3 formularza wskazano, że podać należy członków rodziny, w tym dzieci do ukończenia 25 lat oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia i legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Informację tę podano wytłuszczonym drukiem, używając większego z używanych w formularzu dwóch rozmiarów czcionki. Formularz jest czytelny, treść żądanych danych nie budzi wątpliwości. W niniejszej sprawie T. M. wypełniając wniosek niewątpliwie miała świadomość, iż winna jest wymienić wszystkich członków rodziny, w tym dzieci pozostających na jej utrzymaniu. Jako członków rodziny podała jedynie siebie oraz syna – Ł. M. W części VI wniosku strona podała swój dochód uzyskany w 2005 roku oraz wyliczyła miesięczny dochód na członka rodziny w kwocie 599 złotych. Również w tej części wniosku skarżąca nie uwzględniła żadnych innych członków rodziny prócz siebie i syna. Nie sposób uznać, by w jakikolwiek sposób forma wniosku mogła skarżącą wprowadzić w błąd. Wprost przeciwnie – formularz opracowany jest w sposób ułatwiający podanie organowi niezbędnych informacji. W oparciu o dane formularza organ wydał decyzję negatywną dla T. M., jako że dochód w jej rodzinie przekroczył kwotę uprawniającą do uzyskania świadczenia rodzinnego. Organ ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy, brak jest podstaw do zarzucenia organowi niedbałości w postępowaniu administracyjnym. Prawidłowo zanalizowano dane podane przez wnioskodawczynię, rzetelnie odczytano treść wniosku. W odwołaniu strona nie zakwestionowała ustaleń organu I instancji w zakresie ilości członków rodziny ani też uzyskanego w 2005 roku dochodu. Podnosiła jedynie argumenty dotyczące trudności materialnych, problemów z pokryciem bieżących wydatków. Dopiero w skardze T. M. zakwestionowała ustalenia co do ilości członków rodziny wskazując, że na utrzymaniu skarżącej w 2005 roku pozostawała także córka. Stwierdzenie to nie mogło jednak doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy administracji nie naruszyły bowiem prawa. Wydając decyzje oparły się na danych wskazanych przez stronę, nie zignorowały żadnej z podanych informacji. Postępowanie przeprowadzono zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 k. p. a. wszechstronnie zanalizowano stan faktyczny i prawny w sprawie. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k. p. a. Jest bogate w wyjaśnienie przyczyn faktycznych oraz podstawy prawnej zaskarżonego aktu. Podnieść należy, iż postępowanie w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej jest specyficzne o tyle, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek podania informacji rzutujących na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Strona zobowiązana jest do podania tych informacji zgodnie z prawdą, w sposób rzetelny. Formularz wniosku służy dostarczeniu organowi niezbędnych informacji o sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy dla wydania decyzji. Wraz z dodatkowymi dokumentami, jak np. zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodu, odpisami aktów stanu cywilnego formularz stanowi podstawę do ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy. Prawdziwość złożonych w formularzu danych strona potwierdza w dodatkowym oświadczeniu w części V formularza. Organ z urzędu nie jest wyposażony w wiedzę w zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej strony. Ku temu musiałby prowadzić dodatkowe czynności dowodowe. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na to, iż sporządzenie wniosku na formularzu i odebranie od strony w ten sposób niezbędnych informacji ułatwia i przyspiesza postępowanie, co ma doniosłe znaczenie w przypadku osób pozostających w niedostatku i pragnących jak najszybciej uzyskać pomoc finansową. Wnioskodawca w ten sposób wykazuje, jakie osiąga dochody oraz jak przedstawia się sytuacja materialna całej rodziny. Z drugiej strony - rezygnując z przedstawienia prawidłowych danych naraża się na uzyskanie niekorzystnego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji nie można skutecznie zarzucić organowi administracji, iż wydana decyzja zapadła z naruszeniem prawa, skoro strona własnym, świadomym działaniem uniemożliwiła uzyskanie pełnego obrazu własnej sytuacji majątkowej. T. M. zaniechała z podania informacji o utrzymywaniu córki w 2005 roku mając świadomość zakresu niezbędnej dla wydania decyzji informacji o członkach rodziny. Podpisała wniosek oraz oświadczenie o prawdziwości danych. Również w odwołaniu, znając argumentację organu I instancji (podtrzymaną następnie przez organ odwoławczy) strona powyższej okoliczności nie podnosiła. Po raz pierwszy o córce wspomniała w skardze. Skarżąca przyznała to podczas rozprawy przed Sądem w dniu 2 lutego 2007 roku, wyjaśniając, że był to jej błąd. W rozpoznawanej sprawie nie sposób ocenić postępowania prowadzonego przez organ za nieprawidłowe. Stan faktyczny został ustalony na podstawie informacji dostarczonych przez samą zainteresowaną. W odwołaniu nie kwestionowano powyższych ustaleń. Również na etapie subsumcji organy nie popełniły żadnych uchybień. Zasadnie zastosowano dyspozycję art. 5 ust. 1, art. 3 pkt 2, art. 8 pkt 6, art. 14 ust. 1 i 2 i art. 11 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.