II SA/Łd 1064/04

Dnia 31 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwiększenia wymiaru usług opiekuńczych oddala skargę. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika MOPS [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] odmawiającą A. G. zwiększenia pomocy w formie usług opiekuńczych do 7 godzin dziennie przez 7 dni w tygodniu we wrześniu 2004r. W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 50 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póź. zm.), wywodząc, iż pomoc społeczna w formie usług opiekuńczych przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, zaś pomoc ta obejmuje pomoc w zaspakajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Podkreślono, iż A. G. urodził się [...], jest rozwiedziony, ma troje dzieci, z którymi nie utrzymuje kontaktów, mieszka sam w kwaterunkowym mieszkaniu jednoizbowym z ogrzewaniem gazowym, ciepłą wodą, we, ponosi świadczenia mieszkaniowe w wysokości czynsz - 167 zł, energia elektryczna - 24 zł, gaz - 19 zł, które opłaca na bieżąco. A. G. utrzymuje się z renty inwalidzkiej wynoszącej 794,73 zł, choruje na schizofrenię, jest po przebytej operacji nogi i ręki, porusza się o kulach. Wymaga pomocy w utrzymaniu mieszkania w czystości, robieniu zakupów i załatwianiu spraw bieżących. Organ odwoławczy zauważył, iż odwołujący się jest osobą chodzącą, w ciągu dnia przebywa poza domem u znajomego i wraca do domu wieczorem na nocleg. A. G. zażądał usług opiekuńczych z PCK w wymiarze 7 godzin dziennie przez 7 dni w tygodniu jednocześnie ze zwolnieniem z odpłatności za te usługi, ale zasugerował też iż jest w stanie ponieść odpłatność za usługi w wysokości 1,01 zł za godzinę usługi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, iż korzystał on do 30 sierpnia 2004r. z usług opiekuńczych w wymiarze 3 godziny w dni robocze. Według tego Kolegium, wymiar usług jest wystarczający, a decyzja pierwszej instancji jest prawidłowa, A. G. jest bowiem zdolny do samodzielnego funkcjonowania i potrzebuje tylko ograniczonej pomocy w pracach domowych. Jest na tyle samodzielny, że opiekunka dysponując kluczem do mieszkania najczęściej nie zastaje go w domu. Organ odwoławczy dodał nadto, iż nie wszystkie wnioski mogą być realizowane w żądanym przez zainteresowanych wymiarze usług z uwagi na ograniczone środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną, a także na stale wzrastającą liczbę osób kwalifikujących się do korzystania z usług opiekuńczych. Podkreślił, iż zainteresowany opłacać będzie świadczenie w wysokości 1,01 zł, t j . 15 % kosztu jednej godziny, która wynosi 6,70 zł, resztę sfinansuje organ pomocowy. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie A. G. uznał je za niezgodne z zasadami współżycia społecznego i prawem. Podkreślił, iż swoją sytuację opisał w odwołaniach od decyzji MOPS [...]. Wniósł o uwzględnienie jego ostatnio pogarszającego się stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika MOPS [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...] odmawiającą A. G. zwiększenia pomocy w formie usług opiekuńczych do 7 godzin dziennie przez 7 dni w tygodniu we wrześniu 2004r. Podstawę prawną tej decyzji stanowią przepisy art. 50 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z Nr 64, poz. 593 ze zm.). Stosownie do ust. 1 art. 50 powołanej ustawy, osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, zgodnie zaś z ust. 3 powołanego przepisu usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwalniania od opłat, jak również tryb ich pobierania określa, zgodnie z ust. 6 powołanego przepisu, rada gminy. W analizowanej sprawie, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły zarówno stan faktyczny sprawy, jak i prawidłowo zastosowały powołane wyżej przepisy. Przede wszystkim podzielić należało wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd, wedle którego A. G.--spełnia określone w art. 50 ust. 1, ust. 3 i 6 przesłanki przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych, jednakże nie ma podstaw do przyznania mu tej pomocy w żądanej wysokości, jak bowiem wynika z wywiadu środowiskowego jest on osobą zdolną do samodzielnego funkcjonowania, może chodzić, większość czasu spędza poza domem, a opiekunka z PCK dysponuje własnym kluczem od jego mieszkania, które sprząta podczas jego nieobecności. Z uwagi jednak na inwalidztwo potrzebna jest mu pomoc w utrzymaniu mieszkania w czystości, robieniu zakupów i załatwianiu spraw bieżących. Z powyższych względów, zdaniem Sądu, wymiar usług opiekuńczych w wymiarze 3 godziny dziennie przez trzy dni w tygodniu jest wystarczający do zapewnienia wskazanych potrzeb skarżącego. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż wysokość odpłatności za usługi opiekuńcze również została ustalona prawidłowo, nie wykracza ona poza możliwości finansowe skarżącego ani nie powoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania określa uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia 19 maja 2004r. Nr XXX/481/04. Zgodnie z § 6 załącznika nr 1 do tejże uchwały wymiar i zakres przyznawanych usług opiekuńczych uzależniony jest od stanu zdrowia świadczeniobiorcy, jego sytuacji rodzinnej oraz sytuacji materialnej jego i jego rodziny, ustalonej przez pracownika socjalnego w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz posiadanych środków finansowych w budżecie miasta na ten cel. Stosownie zaś do § 1 załącznika nr 2 do tejże uchwały świadczenia w formie usług opiekuńczych są odpłatne. Cena za 1 godzinę usługi opiekuńczej jest corocznie negocjowana z realizatorami usług, z którymi zawarte zostały umowy na ich wykonanie, zgodnie zaś z § 2 wysokość odpłatności za usługi opiekuńcze uzależniona jest od sytuacji rodzinnej oraz dochodu osoby lub rodziny ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie z § 4 osoby samotne i samotnie gospodarujące, których dochód przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ponoszą odpłatność za usługi opiekuńcze w zależności od dochodu, w wysokości określonej w tabeli tegoż załącznika. Według tej tabeli jeśli wysokość dochodu w stosunku do kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynosi powyżej 150 % do 200%, to wysokość odpłatności za jedną godzinę usługi liczona od ceny usługi wynosi 15%. Jak wynika z akt administracyjnych cena jednej godziny usługi wynosi 6,70 zł, dochód skarżącego wynosi 794,73 zł., zaś kryterium dochodowe zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Z porównania wysokości kryterium dochodowego i rzeczywistego dochodu skarżącego wynika, iż organy zasadnie obciążyły A. G. odpłatnością za przyznane usługi opiekuńcze, bowiem dochód skarżącego wynosi 172,39 % kryterium dochodowego, a zatem mieści się on w przedziale do 150% do 200% kryterium dochodowego, a dla tego przedziału odpłatność za usługi wynosi 15 % ceny usługi. Skoro zatem cena jednej godziny usługi wynosi 6,70 zł to 15% tej ceny stanowi kwotę 1.01 zł za godzinę usługi. Zauważyć nadto należy, iż skarżący dopuszczał odpłatność za usługi opiekuńcze w wysokości 1,01 zł za godzinę, a kwestionuje tylko wymiar przyznanych usług. Nie bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest również okoliczność, iż wymiar usług opiekuńczych zależy nie tylko od sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy, ale także od posiadanych środków w budżecie miasta na ten cel (§ 6 załącznika do powołanej uchwały), możliwości gminy zaś są, co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ograniczone, a możliwości te pogarsza stale wzrastająca liczba osób kwalifikujących się do korzystania z usług opiekuńczych. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika MOPS [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] z dnia [...], są zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej i przepisami procesowymi oraz nie dostrzegając z urzędu uchybień mogących mieć czy też mających wpływ na rozstrzygnięcie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.