II SA/Łd 1065/03

WyrokWSA w Łodzi2004-01-20

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Andrzej Kozerski, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba bliska zmarłego pacjenta ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej zmarłego pacjenta, jeśli nie została ona upoważniona przez pacjenta za życia do uzyskania tej dokumentacji?
Ratio decidendi
Krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania dostępu do dokumentacji medycznej jest określony wyczerpująco w art. 18 ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Osoba bliska zmarłego pacjenta, która nie została upoważniona przez pacjenta za życia, nie ma prawa do dostępu do dokumentacji medycznej. Udostępnienie dokumentacji medycznej podmiotom innym niż wskazane w ustawie narusza przepisy o ochronie danych zawartych w dokumentacji medycznej.
Stan faktyczny
Z. K. domagał się udostępnienia przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Kliniczny A w Ł. historii choroby jego zmarłego ojca J. K. Szpital konsekwentnie odmawiał udostępnienia dokumentacji, powołując się na brak uprawnień Z. K. wskazanych w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedzi zakładu podtrzymującej dotychczasowe stanowisko, Z. K. wniósł skargę do sądu, kwestionując brak regulacji ustawowej określającej uprawnienia osób trzecich w przypadku śmierci pacjenta oraz podnosząc zarzut przekroczenia delegacji ustawowej przez rozporządzenie Ministra Zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na czynność Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej Szpitala Klinicznego A w Ł. z dnia [...] Nr czynności [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej J. K. o d d a l a s k a r g ę 3 II SA/Łd 1065 / 03 U Z A S A D N I E N I E W piśmie z dnia 28 października 2002 r. Z. K. domagał się udostępnienia przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Kliniczny A w Ł. historii choroby jego zmarłego ojca J. K. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Kliniczny A w Ł. w kilku pismach kierowanych do Z. K. konsekwentnie odmawiał udostępnienia dokumentacji medycznej powołując się na to , że zainteresowany nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania dokumentacji wskazanym w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 91 , poz. 408 z późn. zm.) . Podniósł też , że takiego uprawnienia Z. K. nie może wywodzić również z treści przepisu § 53 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania ( D. U. Nr 88 , poz. 966 ) , gdyż nie został upoważniony przez pacjenta ( ojca ) do uzyskania dokumentacji na wypadek jego śmierci . W piśmie z dnia 23 maja 2003 r. pełnomocnik Z. K. wezwał zakład opieki zdrowotnej do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 z póżn. zm.) . W odpowiedzi na to wezwanie Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Kliniczny A w Ł. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko . Pismo to doręczono pełnomocnikowi Z. K. w dniu 6 czerwca 2003 r. W skardze z dnia 7 lipca 2003 roku Z. K. wniósł o uznanie jego uprawnienia do uzyskania dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego zmarłego ojca J. K. prowadzonej przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Kliniczny A w Ł. Zdaniem skarżącego brak regulacji ustawowej określającej uprawnienia osób trzecich w wypadku śmierci pacjenta pozwala na przyjęcie , że w takiej sytuacji winny być stosowane przepisy Kodeksu postępowania cywilnego . Osobom , które doznały krzywdy lub poniosły szkodę wskutek śmierci pacjenta służą roszczenia odszkodowawcze lub też roszczenia o zadośćuczynienie . Tym samym osoby te mają interes prawny w ustaleniu przyczyn śmierci pacjenta ( w tym prawo dostępu do dokumentacji medycznej ) i stają się stroną postępowania z mocy art. 28 k.p.a. Nadto skarżący zakwestionował powoływany przez zakład opieki zdrowotnej przepis § 53 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania ( D. U. Nr 88 , poz. 966 ) . Zdaniem skarżącego przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej . W odpowiedzi na skargę Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Kliniczny A w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty sformułowane we wcześniejszej korespondencji kierowanej do skarżącego . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Na wstępie należy podnieść , że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. Nr 153 , poz. 1271 ) sprawy , w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) . Nie oznacza to jednak , w cenie sądu , że dla oceny dopuszczalności skargi jak też zachowania terminu do jej złożenia winna być stosowana regulacja obowiązująca od 1 stycznia 2004 r. Kwestionowana czynność jak też wniesienie skargi miały miejsce w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r. i w świetle uprzednio obowiązujących przepisów ocenić należy dopuszczalność skargi jak tez zachowanie terminu do jej wniesienia . Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 z póżn. zm.) sąd ten sprawował wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznaczała sądową kontrolę zgodności z prawem ( legalności ) działalności administracji publicznej ( art. 21 ustawy o NSA). Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w sprawach skarg na : decyzje administracyjne ; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służyło zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty ; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służyło zażalenie i na inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa ( art. 16 ust.1 pkt 1- 4 ustawy o NSA). Rozważania co do dopuszczalności skargi rozpocząć należy od stwierdzenia , że zakład opieki zdrowotnej jest zakładem administracyjnym , który w określonym zakresie wykonuje funkcje z zakresu administracji publicznej . Przyjmując to założenie należy uznać , że co do zasady prowadzenie dokumentacji medycznej pacjenta oraz jej udostępnianie pacjentowi odbywa się w ramach stosunku administracyjnoprawnego , który powstaje z mocy prawa ( art. 18 ust. 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej ) . Udostępnianie dokumentacji medycznej następuje w drodze działania ( czynności ) zakładu . Jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uznania uprawnienia wynikającego z mocy prawa , o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA ( tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2003 r. w sprawie OSA 1 / 03 opubl. ) . Uznając zatem dopuszczalność skargi co do zasady rozważenia wymaga , czy osoba bliska zmarłego pacjenta może skutecznie domagać się udostępnienia jej dokumentacji medycznej zmarłego pacjenta . W ocenie składu orzekającego krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania dostępu do dokumentacji medycznej został określony wyczerpująco w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. Nr 91 , poz. 408 z późn. zm.) . Treść przepisu art. 18 ust. 2 tejże ustawy nie pozwala na przyjęcie , że krąg podmiotów wskazanych w art. 18 ust. 3 został określony jedynie przykładowo . Przepis art. 18 ust. 2 ustawy nakłada na zakład opieki zdrowotnej obowiązek zapewnienia ochrony danych zawartych w dokumentacji medycznej . Przyjęcie , że obowiązkiem zakładu jest ochrona dokumentacji medycznej pozwala na stwierdzenie , że odstąpienie od tej zasady ma charakter wyjątku i tym samym nie może być interpretowane rozszerzająco . Udostępnienie dokumentacji medycznej jakimkolwiek innym organom lub podmiotom , niż wskazanym w art. 18 ust. 3 narusza przepis art. 18 ust. 2 ustawy i może być podstawa roszczeń z art. 19 a ustawy . Nie można podzielić wywiedzionego w skardze poglądu , że regulacja zawarta w art. 18 ustawy nie jest pełna i tym samym odwołać należy się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego . Skład orzekający podziela w pełni pogląd wyrażony w uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego , że jest to sprawa , do której załatwienia nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma istotnego znaczenia , czy przepis § 53 ust. 3 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania ( D. U. Nr 88 , poz. 966 ) został wydany z przekroczeniem granic delegacji ustawowej . Z faktu tego skarżący nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło