II SA/Łd 1065/11

Dnia 7 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 roku sprawy ze skargi V. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w części dotyczącej okresu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu odwołania V. L., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. [...] roku, Nr [...]. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpoznaniu wniosku V. L., przyznał jej zasiłek rodzinny na dziecko – D. L. w wysokości 91 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2010 roku do dnia 31 października 2011 roku oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012 w wysokości 150 zł w miesiącu wrześniu 2011 roku. Decyzją z dnia [...] roku organ zmienił własną wcześniejszą decyzję z dnia [...] roku w części dotyczącej okresu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w ten sposób, iż orzekł o przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko – D. L. na okres od dnia 1 listopada 2010 roku do dnia 31 lipca 2011 roku i orzekł o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2011/2012. W pozostałym zakresie decyzja z dnia [...] roku pozostała bez zmian. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 21 lipca 2011 roku uzyskał informację, że zgodnie z postanowieniem sądu dziecko – D. L. w dniu 18 lipca 2011 roku zostało umieszczone w Pogotowiu Opiekuńczo – Wychowawczym Nr [...] w Ł. Fakt umieszczenia dziecka w pogotowiu opiekuńczym jest przesłanką uzasadniającą wzruszenie decyzji ostatecznej i dokonanie jej zmiany w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm.). Po rozpoznaniu odwołania V. L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I instancji. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że zgodnie z treścią art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej. W rozpatrywanym przypadku bezspornym jest, iż syn odwołującej się, na którego strona otrzymała świadczenie rodzinne, został w miesiącu lipcu 2011 roku umieszczony w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jaki jest pogotowie opiekuńcze (zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W dalszej kolejności organ wskazał, iż do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (art. 8 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Niemniej jednak, dodatki do zasiłku rodzinnego nie są świadczeniami samodzielnymi, ale są wypłacane łącznie z zasiłkiem rodzinnym. Dodatki do zasiłku rodzinnego uwarunkowane są zatem istnieniem prawa do zasiłku rodzinnego. Innymi słowy, gdy strona nie ma prawa do zasiłku rodzinnego nie ma także prawa do dodatku do tego zasiłku. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zatem uznał, iż strona utraciła prawo do przyznanych jej świadczeń z chwilą umieszczenia jej syna w pogotowiu opiekuńczym, czego konsekwencją było wzruszenie ostatecznej decyzji przyznającej stronie świadczenia w części dotyczącej okresu przyznania świadczeń. Przewidziana w regulacji art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzja weryfikująca jest aktem administracyjnym, którego cechą jest to, że wywołuje skutek prawny od momentu wydania lub od momentu wskazanego w jego rozstrzygnięciu (jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku), co do uzyskanego przez stronę prawa do świadczenia rodzinnego. Skargę do sądu administracyjnego wniosła V. L. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. Na wstępie wskazać należy, iż w skarżąca na mocy decyzji organu I instancji uzyskała prawo do zasiłku rodzinnego na syna w okresie do dnia 1 listopada 2010 roku do dnia 31 października 2011 roku wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Okolicznością niesporną w sprawie jest także to, iż syn skarżącej w dniu 18 lipca 2011 roku został umieszczony w pogotowiu opiekuńczym. Po uzyskaniu takiej informacji, organ I instancji zmienił własną wcześniejszą decyzję w taki sposób, że skrócił okres przyznania zasiłku rodzinnego do ostatniego dnia miesiąca, w którym syn skarżącej został umieszczony w placówce opiekuńczo – wychowawczej. W konsekwencji tego, organ zmienił własną decyzję także w odniesieniu do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego w ten sposób, że odmówił jego przyznania. Rozstrzygnięcie to zostało, po rozpoznaniu odwołania, utrzymane w mocy przez organ II instancji. Tytułem wstępu wskazać należy, iż zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm.). Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, bądź osobie uczącej się (art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kryterium dochodowego (art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W tym miejscu zwrócić uwagę należy na treść art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wprost stanowi, iż zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej. Przy czym, pod pojęciem instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie należy rozumieć dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo – wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo – leczniczy, zakład pielęgnacyjno – opiekuńczy, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie (art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W stanie faktycznym sprawy, co wskazywano wcześniej, syn skarżącej w dniu 18 lipca 2011 roku został umieszczony w Pogotowiu Opiekuńczym Nr 2 w Ł., które jest całodobową placówką opiekuńczo – wychowawczą typu interwencyjnego (§ 1 ust. 2 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] roku w sprawie nadania statutu Pogotowiu Opiekuńczemu Nr [...] w Ł., Dz. Urzęd. Woj. Łódzkiego Nr 269, poz. 2101 ze zm.). Odnosząc powyższą okoliczność do treści art. 7 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy niewątpliwie stwierdzić, iż z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym syn skarżącej został umieszczony w placówce, skarżąca utraciła prawo do pobierania na niego zasiłku rodzinnego. Okoliczność ta obligowała organ I instancji do dokonania stosowanej zmiany własnej decyzji na mocy art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rzeczony przepis stanowi bowiem, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki, w tym m. in. z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (art. 8 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Konstrukcja zacytowanego przepisu oznacza, że objęte nim dodatki nie są świadczeniami samodzielnymi, ale są wypłacane łącznie z zasiłkiem rodzinnym. Innymi słowy – dodatki do zasiłku rodzinnego uwarunkowane są istnieniem prawa do zasiłku rodzinnego, a zatem w razie braku prawa do zasiłku rodzinnego nie może być mowy o prawie do dodatku. Z racji tego, że skarżąca z końcem miesiąca, w którym jej syn został umieszczony w placówce opiekuńczo – wychowawczej, utraciła prawo do zasiłku rodzinnego, nie mogła uzyskać prawa do dodatku do tego zasiłku w postaci dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. k.o.