II SA/Łd 1066/09

Dnia 2 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A. na podstawie art. 7 ust. 1, 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku A. S. o przyznanie płatności na 2008 rok przyznał płatności w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości 6 558,86 zł w tym środki unijne 6 558,86 zł, środki krajowe 0,00 zł; uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2 178,80 zł w tym środki unijne 2 178,80 zł, środki krajowe 0,00 zł. Jednocześnie odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę , uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wobec uwzględnienia wniosku strony w zakresie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej stosownie do art. 107 § 4 K.p.a. odstąpił od uzasadnienia w tej części decyzji. Wskazując natomiast na zasadność odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę podał, iż we wniosku strona zadeklarowała powierzchnię 8 ha trwałych użytków zielonych. Po kontroli administracyjnej i na miejscu powierzchnia stwierdzona wyniosła 8 ha, jednakże na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych i w rejestrze koniowatych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00DJP. Jednocześnie na wezwanie organu strona wyjaśniła, iż w okresie referencyjnym nie posiadała zwierząt zarejestrowanych w rejestrze zwierząt oznakowanych. Stosownie natomiast do §5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. W konsekwencji stwierdzić należy, iż strona nie spełnia przesłanek do przyznania płatności w tym zakresie. W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji złożył A. S. podnosząc, iż nie zgadza się z taką interpretacją przepisów rozporządzenia, gdyż gospodarstwo rolne nabył w lipcu 2006 roku na mocy umowy darowizny od rodziców, którzy chcieli uzyskać rentę strukturalną. Jednakże jednym z warunków otrzymania tej renty było pozbycie się zwierząt gospodarskich. Zdaniem odwołującego się, z uwagi na występujące w sprawie następstwo prawne należy przyjąć fikcję prawną, że w tzw. okresie referencyjnym strona była posiadaczem zwierząt i w konsekwencji orzec o przyznania płatności z tego tytułu. Kończąc odwołujący zaznaczył, iż interpretacja organu prowadzi do wniosku, że nigdy nie otrzyma przedmiotowej płatności, ponieważ w okresie referencyjnym nie posiadał zwierząt, pomimo, iż prowadzi działalność rolną polegającą na produkcji mleka, dodał, iż niezwłocznie po podpisaniu umowy darowizny zwierzęta zostały przepisane na wnioskodawcę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] r. Podzielając stanowisko i argumentację organu I instancji, a jednocześnie odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor wskazał, iż przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.) odrębnie normują sytuacje rolnika, który nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, stosownie do §7 ust. 1 w/w rozporządzenia. Jednakże przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, gdyż z materiałów sprawy wynika, ze A. S. nabył własność gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa będących własnością rolnika, który nie występował z wnioskiem o płatność zwierzęcą, będąc właścicielem gospodarstwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.S. zarzucił naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm. ) poprzez niewłaściwą interpretację polegająca na błędnym przyjęciu, że skarżący nie spełnia wymienionych w tych przepisach warunków uzyskania płatności. Nadto art. 10 §1 K.p.a. i art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami, uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał, art. 80 i art. 107 §3 K.p.a. Uzasadniając skarżący wywodził jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Na wstępie należy stwierdzić, że błędne jest stanowisko skarżącego, iż nabywając gospodarstwo rolne od ojca w dniu 31 lipca 2006 r. nabył jednocześnie uprawnienie do otrzymania płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, czyli tzw. płatności zwierzęcej. Świadczenie to nie ma bowiem charakteru cywilnoprawnego i regulowane jest wyczerpująco przepisami powołanej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz przepisów wydanych w oparciu o delegację ustawową przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wskazana płatność, podobnie jak wszystkie pozostałe świadczenia w ramach wsparcia bezpośredniego ma charakter świadczenia publicznoprawnego, którego przyznanie można wiązać tylko z przesłankami zawartymi w cytowanych przepisach. Nie mają tu zatem zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym odnoszące się do umowy darowizny i związanej z nią ekspektatywy praw majątkowych. W konsekwencji, nie można również, jak sugerował to skarżący, przyjąć fikcji prawnej, iż w okresie referencyjnym, tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. był posiadaczem zwierząt. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie płatności na rok 2008 złożony został w dniu 3 kwietnia 2008 r., zaś postępowanie zakończone zostało decyzją ostateczną wydaną przez organ II instancji dopiero [...] r., a zatem po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326). Zgodnie jednak z § 18 tego rozporządzenia do postępowań w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie rozporządzenia ( 15 marca 2009 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm. ). Organ prawidłowo zatem zastosował przepisy tego rozporządzenia i w oparciu o nie analizował przesłanki przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Powołane rozporządzenie przewiduje możliwość przyznania rolnikowi płatności w kilku sytuacjach, w odniesieniu do określonych grup rolników. Pierwsza wymieniona została w § 5 ust. 1, zgodnie z którym płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Druga grupa wymieniona została § 6 ust. 1, który stanowi, że w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanej dalej "ustawą", płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Trzecią grupę rolników określa § 7 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym płatność zwierzęca przysługuje również rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, jeżeli: 1) nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie: a) § 5 ust. 1 albo § 6 ust. 1 lub b) § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), zwanego dalej "dotychczasowym rozporządzeniem"; 2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Analizując przytoczone przepisy organ trafnie wywiódł, iż skarżący nie zalicza się do grup rolników, o których mowa w § 5 i § 6. Niespornym jest bowiem, iż w okresie referencyjnym od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. nie był posiadaczem zwierząt (warunek z § 5). Nie ma również do jego przypadku zastosowania § 6, gdyż uprzednio, tj. 7 maja 2007 r. występował z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2007. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi również sytuacja przewidziana w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyż nie doszło do przekazania gospodarstwa rolnego w okresie pomiędzy złożeniem wniosku przez jego ojca a wydaniem decyzji, ojciec skarżącego wniosku o tego rodzaju dopłaty w ogóle nie składał. Przypadek rolnika, który nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej i nabył własność gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika, a więc także w wyniku przejęcia od rodziców, uregulowany został w § 7 rozporządzenia. Warunkiem jednak przyznania płatności rolnikowi jest przyznanie poprzedniemu właścicielowi gospodarstwa co najmniej raz płatności zwierzęcej na podstawie:§ 5 ust. 1 albo § 6 ust. 1 lub § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), a ponadto posiadanie zwierząt w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku. Poza sporem jest, że skarżący był posiadaczem stada w okresie od 15 września 2007 r. do 14 marca 2008 r. Gospodarstwo rolne przejął bowiem od ojca w lipcu 2006 r. i we wrześniu tego roku dokonał jego zarejestrowania w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Niespornym jest jednak, iż ojciec skarżącego nie występował o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta nie została mu co najmniej raz przyznana, a zatem nie został spełniony warunek, o którym stanowi § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W konsekwencji skarżący w oparciu o przepisy powołanego rozporządzenia płatności tej nie może otrzymać. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy stwierdzić, iż w odpowiedzi na skargę organ zasadnie podniósł, że w sprawach o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w zakresie ograniczonym przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. Z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), które m. innymi dotyczą art. 77 §1 i 10 § 1 K.p.a. Wynika to wprost z art. 3 ust.1 powołanej ustawy. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 tej ustawy organ zobowiązany jest udzielać stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a nadto zapewnia stronom, na ich żądanie czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jednocześnie przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Skarżący w toku postępowania takiego żądania nie zgłaszał, a zarzuty w tym zakresie podniósł dopiero w skardze. Należy również podkreślić, że naruszenie reguł postępowania administracyjnego może stanowić podstawę uchylenia decyzji organu tylko w przypadku, gdy uchybienie to miało wpływ na wynik postępowania. W niniejszej sprawie okoliczności podniesione w skardze, które A. S. zamierzał przedstawić w toku postępowania administracyjnego, nie miały w ocenie Sądu wpływu na wynik tego postępowania. Z przytoczonych względów skarga w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.