II SA/Łd 1067/01
WyrokWSA w Łodzi2004-02-12
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Anna Stępień, Ewa Markiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli od zakończenia jego budowy upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Organ administracji budowlanej nie może nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli od zakończenia jego budowy upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji właściciel jest zobowiązany jedynie do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Organy obu instancji naruszyły prawo materialne, stosując art. 48 Prawa budowlanego bez uwzględnienia przesłanek z art. 49.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywanej przez WSA w Łodzi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego, użytkowanej jako kotłownia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Skarżąca A.P. podniosła zarzut, że od zakończenia budowy upłynęło ponad 5 lat, co wyłącza zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Sądu uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., zasądził zwrot kosztów sądowych i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, del. Sędziowie NSA : Anna Stępień (spr.), Ewa Markiewicz, Protokolant ref.staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]; 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A.P. kwotę 10 złotych (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3) stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), w wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego na wniosek L.G., nakazał A. i S.P. rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego, użytkowanej jako kotłownia na paliwo stałe ze składem opału, znajdującej się na terenie nieruchomości położonej w S. przy ul. A 25.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ podał, iż na wniosek L.G. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanej kotłowni na paliwo stałe, znajdującej się na terenie nieruchomości położonej w S. przy ul. A 25.
W dniu 27 listopada 2000r. w celu ustalenia stanu faktycznego została przeprowadzona wizja lokalna na terenie tejże nieruchomości. W jej wyniku stwierdzono, że do istniejącego budynku mieszkalnego, przy granicy z działką nr ewid. 211 stanowiącą własność L.G., dobudowana została murowana przybudówka o wymiarach rzutu 3,56 m x 4,56 m, w której mieści się: przedsionek i kotłownia z piecem na paliwo stałe ( miał węglowy) wraz ze składem opału. Istniejący w kotłowni komin o wysokości około 5 m wykonany z cegły ceramicznej pełnej, usytuowany jest w granicy z działką nr ewid. 211. Ściany przybudówki wykonane są z cegły, a stropodach na stropie "Teriwa" z betonową warstwą wyrównawczą, pokryty jest papą na lepiku.
Uczestniczący w wizji S.P. oświadczył, że dobudowa ta została wykonana jesienią 1995r. bez pozwolenia na budowę, natomiast kotłownia funkcjonuje od sezonu zimowego 1997 – 98.
Od decyzji tej odwołała się A.P. podając, iż przedmiotowy budynek został kupiony w 1995r. w stanie kompletnej ruiny, a fundamenty pod przybudówkę były już wykonane. Na tych fundamentach postawili przybudówkę, żeby wejście do budynku mieszkalnego było chronione od zewnętrznych warunków atmosferycznych. Ze względu na to, że budynek ten miał tylko ogrzewanie węglowe w okresie opałowym 1997/98, przeznaczono ją na kotłownię, by móc go w całości ogrzewać.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 k.pa. w zw. z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), utrzymał ją w mocy w części nakazania rozbiórki w stosunku do A.P. i umorzył postępowanie w sprawie nałożonego obowiązku rozbiórki w stosunku do S.P.
W jej uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art. 28 wskazanej wyżej ustawy – roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
W przepisach tych enumeratywnie wyliczono obiekty i roboty budowlane o określonych parametrach technicznych i uwarunkowaniach lokalizacyjnych, które zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, bądź które wymagają zgłoszenia do właściwego organu.
W świetle tych wyliczeń, w ocenie organu, bezspornym pozostaje fakt, że na budowę przedmiotowego obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę.
Ponieważ skarżąca go nie uzyskała, właściwy organ był zobowiązany do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ustawy – Prawo budowlane, co też uczynił. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że umorzył postępowanie administracyjne w stosunku do S.P., gdyż z momentem jego śmierci, co nastąpiło w dniu [...], nałożony wobec niego decyzją organu I instancji obowiązek stał się bezprzedmiotowy.
A.P. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia. Wskazała, iż od daty wykonania oraz zakończenia budowy przedmiotowej przybudówki upłynęło ponad 5 lat, w związku z czym nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane, a powyższa decyzja jest dotknięta wadą prawną i postępowanie należy umorzyć.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 28 stycznia 2004r. L.G. zgłosiła swój udział w postępowaniu przed Sądem na prawach strony, domagając się oddalenia skargi. Podała, że w latach pięćdziesiątych miał miejsce pożar spowodowany iskrą kominową z tejże nieruchomości, w wyniku czego zniszczeniu uległ jej dobytek. W związku z powyższym pozostał jej uraz. Komin, który spowodował to zdarzenie, był usytuowany pośrodku tego budynku mieszkalnego. Obecnie zaś sytuacja jest jeszcze gorsza, gdyż komin ten nie jest wykorzystywany, a nowy komin usytuowany w przybudówce znajduje się w odległości około 4 m od jej domu. Wiatry wiejące z zachodu, spychające dym na jej nieruchomość, powodują, że dostaje się on do pomieszczeń mieszkalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że decyzje w niniejszej sprawie zostały wydane przez organy obu instancji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej unormowania skutkuje uchyleniem zaskarżonych aktów.
Podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm. ).
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt powstał jesienią 1995r.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż skarżąca wraz ze swym mężem dopuściła się niewątpliwie samowoli budowlanej, realizując bez pozwolenia na budowę, inwestycję w postaci przybudówki do budynku mieszkalnego o wskazanych w decyzji parametrach.
Niewątpliwie obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wynikał z treści art. 28 wskazanej wyżej ustawy, gdyż obiekt nie mieści się w katalogu wyłączeń, o których mowa w art. 29 i 30 ustawy – Prawo budowlane.
Stosownie do treści art. 48 ustawy – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Zastosowanie wskazanego przepisu byłoby zasadne, gdyby nie regulacja przewidziana w art. 49 ustawy – Prawo budowlane.
Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu – nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie, jak to wyżej wskazano, budowa przedmiotowego obiektu została zakończona jesienią 1995r., natomiast organ I instancji decyzję podjął w dniu 27 lutego 2001r., a zatem niewątpliwie po upływie 5 lat, o których mowa w art. 49 ustawy.
W tej sytuacji, aby móc zastosować sankcję przewidzianą art. 48, należy poczynić ustalenia, czy obiekt budowlany nie narusza przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czego w przedmiotowej sprawie nie uczyniono.
Z tych względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 97 § 2 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) – Dz.U. nr 153, poz. 1271 w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm. ).
Jednocześnie w trybie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) Sąd orzekł o tym, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło