II SA/Łd 1068/03
WyrokWSA w Łodzi2004-08-26
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania dodatku mieszkaniowego może zostać wydana bez dokładnego ustalenia faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy i czy niedbale przeprowadzony wywiad środowiskowy może stanowić podstawę do stwierdzenia rażącej dysproporcji między dochodami a majątkiem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie ustaliły bowiem dokładnie faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy, w tym wyposażenia mieszkania, zakresu remontu ani kosztów jego wykonania, co uniemożliwiło prawidłowe stwierdzenie rażącej dysproporcji między deklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, stanowiącej podstawę do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który został odmówiony przez Burmistrza Miasta i Gminy W. z powodu rażącej dysproporcji między niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na posiadanie przez rodzinę samochodu i partycypowanie w kosztach remontu mieszkania. J. G. zaskarżył decyzję, podnosząc, że samochód służy do przewozu schorowanych rodziców, którzy pokrywają jego koszty, i że nie zachodzi rażąca dysproporcja.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2004 roku na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...], znak [...].
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] znak: [...] odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734) - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu [...] J. G. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego, z uwagi na rażącą dysproporcję między dochodami wykazanymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym.
W odwołaniu J. G. zarzucił, że remont jego mieszkania przeprowadzało Przedsiębiorstwo Komunalne w W. , ponadto wskazał, iż posiadany samochód jest wart 800 zł; potwierdził również, że utrzymuje się z pomocy rodziny.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, iż J. G. wraz z żoną i dwojgiem dorosłych dzieci zajmuje mieszkanie o powierzchni 49,97 m kwadratowych na podstawie umowy najmu. Członkowie rodziny są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. bez prawa do zasiłku.
Ujawnionym źródłem utrzymania rodziny za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku jest pomoc finansowa od matki w kwocie 900 złotych. Przy tych dochodach średni dochód na 1 członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy wyniósł 225 złotych, a miesięczny 75 złotych.
Łączna kwota wydatków na utrzymanie mieszkania za ostatni miesiąc wyniosła 328,17 złotych. Rodzina jest właścicielem i posiadaczem samochodu marki Polonez - rok produkcji 1990. Rodzina korzystała już z dodatku mieszkaniowego do 31 stycznia 2003 r..
Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje.
W myśl art. 7 ust. 3 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) właściwy organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na dodatek mieszkaniowy.
Za rażącą dysproporcję należy uznać taki stan, kiedy z porównania wykazanych w deklaracji dochodów i faktycznie posiadanego majątku wynika, że majątek ten nie znajduje pokrycia w uzyskiwanych dochodach, a ponadto wnioskodawca wykorzystując posiadane składniki majątkowe mógłby uiścić wydatki związane z utrzymaniem zajmowanego lokalu.
Organ uznał, iż skarżącego stać było na pokrywanie kosztów utrzymania samochodu, partycypowanie w kosztach remontu mieszkania.
Wydatki na utrzymanie mieszkania należy zaliczyć do potrzeb pierwszego rzędu, które winny być zaspokajane w pierwszej kolejności. Nie do pogodzenia z socjalnym charakterem dodatku mieszkaniowego jest przyznanie go rodzinie, która przyjmuje na siebie obciążenia z tytułu utrzymania samochodu, a nie może wywiązać się z ciążących na niej płatności na utrzymanie mieszkania.
Powyższą decyzję J. G. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu podniósł argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto podniósł, że samochód służy tylko i wyłącznie do przewozu jego schorowanych rodziców i że to oni pokrywają koszty utrzymania samochodu. Wskazał, iż w jego przypadku nie występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna .
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W myśl art.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Nie jest sporne pomiędzy stronami, iż skarżący do 31 stycznia 2003 r otrzymywał dodatek mieszkaniowy. Powodem odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego był fakt, iż zdaniem organu występuje w przypadku skarżącego rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami złożonymi w deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 3 cyt. wyżej ustawy - organ, o którym mowa w ust. 1, może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe.
Faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy ustalony zostaje na podstawie wywiadu środowiskowego ( § 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu. ( Dz.U nr 156 poz. 1828 ).
W przedmiotowej sprawie - jak przyznał organ odwoławczy - wywiad środowiskowy został przeprowadzony niedbale , skrótowo i lakonicznie.
Jednak w oparciu o taki właśnie wywiad środowiskowy została podjęta decyzja przez organ I instancji , utrzymana następnie w mocy przez organ odwoławczy.
Zdaniem Sądu w tym składzie z wywiadu środowiskowego nie wynika, aby pracownik przeprowadzający wywiad ustalił faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy.
Nie ustalono dokładnie wyposażenia mieszkania, nie opisano zakresu remontu, nie zbadano także na czyj koszt wykonywany jest remont.
W takiej sytuacji stwierdzić należy, iż odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego nie była poprzedzona ustaleniem faktycznego stanu majątkowego wnioskodawcy, a zatem nie można było stwierdzić rażącej dysproporcji pomiędzy dochodem deklarowanym a faktycznym stanem majątkowym. Przesłanki zatem wymienione w art. 7 ust. 3 cyt ustawy nie zostały dokładnie zbadane przez organy obu instancji.
Zarzuty skarżącego należy uznać za zasadne. Samo przypuszczenie organów, iż za kwotę 300 zł miesięcznie czteroosobowa rodzina nie jest w stanie się utrzymać, nie wystarczy do uznania, iż wykazane niskie dochody rodziny nie są prawdziwe i zachodzi rażąca dysproporcja pomiędzy dochodem deklarowanym a faktycznym stanem majątkowym. Również fakt posiadania przez skarżącego samochodu z roku 1990, bez ustalenia okoliczności jego kupna i wartości, a także jego kosztów utrzymania nie może być podstawą do wykazania tej dysproporcji.
Organ administracji winien zatem dokładnie zbadać stan faktyczny w sprawie i ocenić czy skarżący spełnia wymogi ustawowe do otrzymania dodatku mieszkaniowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło