II SA/Łd 1068/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat R. N.–W., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, która zawiera należny podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu. LS T. i Z. Z. w dniu 6 lipca 2009 roku dokonali zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w B. zamiaru budowy wiaty o powierzchni 24,84 m2 w J. przy ul. A. 14, na działce nr ew. 1504. Pismem z dnia 4 sierpnia 2009 roku Starosta [...] poinformował wnioskodawców o przyjęciu w/w zgłoszenia i nie zgłosił zastrzeżeń. Następnie, w wyniku interwencji L.G. z dnia 7 sierpnia 2009 roku, współwłaścicielki działki nr ew. 1504, Starosta [...] w drodze decyzji z dnia [...] roku, nr [...] na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zgłosił sprzeciw w sprawie budowy wiaty na działce nr ew. 1504. Od powyższej decyzji odwołali się w terminie ustawowym T. i Z. Z.. Podnieśli oni między innymi, że sprzeciw wydano z przekroczeniem 30-dniowego terminu określonego w art. 30 ust.2 Prawa budowlanego. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]roku nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu. Organ odwoławczy wskazał, iż skoro zgłoszenia dokonano w dnu 6 lipca 2009 roku to Starosta [...] powinien był załatwić sprawę do dnia 5 sierpnia 2009 roku. Wojewoda dostrzegł tymczasem, iż nie dość, że w sprawie zapadły dwa sprzeczne rozstrzygnięcia, to oba zostały doręczone T. i Z. Z. w dniu 22 sierpnia 2009 roku, a więc z uchybieniem 30-dniowego terminu, przewidzianego dla tego typu czynności. Powyższą decyzję w terminie przewidzianym ustawą L.G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając organom pominięcie jej w postępowaniu poprzez nie zawiadomienie jej o zgłoszeniu dokonanym przez T. i Z. Z.. Wskazała, iż planowana budowa wiaty ingeruje w jej prawo własności, a organ nie dokonał kontroli uprawnień T. i Z. Z. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane bez zgody jej jako współwłaścicielki. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji Wojewody [...]oraz oddalenie odwołania . T. i Z. Z.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonej decyzji Wojewody [...]z dnia [...]roku, która organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w całości oraz stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu. Podstawę prawną w rozpoznawanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Zasadą jest, iż zgodnie z art. 28 ust. 1, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31, a więc ustawodawca nie dla każdej inwestycji wymaga uzyskania od właściwego organu administracji pozwolenia na budowę. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zawiera katalog obiektów, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, wśród których w punkcie 2 przewidziano wolno stojące parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy do 25 m2., przy spełnieniu warunku, że łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Brak konieczności uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza wszak, iż na inwestorze nie ciążą żadne obowiązki wynikające z ustawy Prawo budowlane, gdyż ustawa w art. 30 przewiduje instytucję tzw. zgłoszenia. Warto wskazać, iż postępowanie wywołane zgłoszeniem zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, z procesowego punktu widzenia, różni się od postępowania wszczynanego na wniosek strony. Składając zgłoszenie, strona nie żąda bowiem działania organu i wydania decyzji administracyjnej, przeciwnie, oczekuje, że organ administracyjny nie podejmie w stosunku do zgłoszenia żadnych działań, a sam przewidziany przez przepisy upływ czasu i brak władczej reakcji organu określi prawną sytuację zgłaszającego. Organ, do którego zgłoszenie wpłynęło, dokonując weryfikacji zgłoszenia, może uznać, iż zamierzenie budowlane jest zgodne z prawem bądź gdy zamierzenie inwestora nie odpowiada prawu – wnieść sprzeciw. Wniesienie sprzeciwu przez organ administracji – po myśli z art. 30 ust. 5 Prawa budowlane - jest możliwe w ciągu 30 dni, licząc od dnia doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi. Zatem inwestor może przystąpić do rozpoczęcia robót budowlanych dopiero, jeżeli organ nie wniesie sprzeciwu w ustawowym terminie. Należy jednak podkreślić, iż aby sprzeciw został uznany za skutecznie wniesiony, decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane musi zostać doręczona wnioskodawcy przed upływem zakreślonego przez ustawodawcę 30 – dniowego terminu. Powyższe stwierdzenie ma swe oparcie w utrwalonym poglądzie, iż każde orzeczenie administracyjne, jest aktem zewnętrznym, zawierającym władcze rozstrzygnięcie organu administracji w konkretnej sprawie konkretnej osoby. Dopiero ujawnienie tego oświadczenia na zewnątrz organu i umożliwienie adresatowi zapoznania się z jego treścią kończy określony proces administracyjny. Orzeczenie, którego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego należy uznać za wydane (a więc i sprzeciw za zgłoszony) z dniem doręczenia go stronie. Należy podkreślić, iż po upływie analizowanego 30-dniowego terminu organ nie ma prawnego umocowania do działania. Oznacza to dla organu brak możliwości wydania postanowienia o którym mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, a także decyzji o sprzeciwie, bowiem organ z chwilą wyekspirowania terminu materialnego traci kompetencje do kształtowania uprawnienia lub obowiązku podmiotu dokonującego zgłoszenia. Jeżeli zatem zgłoszenia dokonano bezspornie w dniu 6 lipca 2009 roku to doręczenie przez Starostę T. i Z. Z. w dniu 22 sierpnia 2009 decyzji o sprzeciwie ( i równocześnie pisma z dnia 4 sierpnia 2009 roku - nota bene sprzecznego z decyzją – informującego o nie zgłoszeniu zastrzeżeń ) nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem analizowanego terminu, to znaczy wtedy, gdy Starosta nie był już uprawniony do działania na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd zauważa, iż wskutek uchybienia terminowi materialnemu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zaistniała sytuacja, w której nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego, a wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda winien był uchylić decyzję Starosty z [...] oraz umorzyć postępowanie. Zatem rozstrzygnięcie Wojewody uchylające decyzję o sprzeciwie w całości oraz stwierdzające brak podstaw do wniesienia sprzeciwu stanowi naruszenie analizowanych przepisów, lecz Sąd uznał wskazane naruszenie jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy, a to z powodu niepodważalnego uchybienia przez Starostę materialnemu terminowi określonemu w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Odnośnie zarzutu skarżącej w kwestii pominięcia jej w postępowaniu administracyjnym – należy zauważyć, iż kontrolowane postępowanie wszczęte zostało dopiero wraz z wydaniem przez Starostę decyzji z [...]roku, bowiem zgłoszenie zamiaru budowy nie skutkuje wszczęciem postępowania, a więc do instytucji zgłoszenia nie mają zastosowania przepisy K.p.a. (por. wcześniejsze uwagi o szczególnym charakterze postępowania). Jeżeli zatem wolą ustawodawcy było odmienne unormowanie postępowania będącego konsekwencją zgłoszenia budowy od postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę to zasadne jest uznać, iż instytucja zgłoszenia nie powinna być zrównana z wnioskiem o pozwolenie na budowę i dlatego też nie można przyjmować, że w sprawie zgłoszenia mogą brać udział także inne podmioty poza inwestorem dokonującym zgłoszenia (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 roku, sygn. akt II OSK 307/08, LEX nr 530044). W konsekwencji, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. m.ch.