II SA/Łd 1068/11

Dnia 22 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi K. N. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie przez Prezydenta Miasta P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2011 r. sygn. akt IISA/Łd 1387/10 w sprawie odmowy wydania żądanych kopii pisma dotyczącego pozwolenia na rozbiórkę budynku oddala skargę. W dniu 15 września 2011r. K. N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na "niewykonanie" przez Prezydenta Miasta P.wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2011r., wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1387/10 i wniósł o ukaranie Prezydenta Miasta P. grzywną. W uzasadnienie skargi wskazano, iż w dniu 31 stycznia 2011r. zapadł przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1387/10, który uprawomocnił się w dniu 3 maja 2011r.. Prezydent Miasta P. jako organ pierwszej instancji otrzymał zwrot akt wraz z wyrokiem w dniu 26 maja 2011r.. W dniu 15 czerwca 2011r. sporządzono notatkę służbową, która poddawała w wątpliwość tożsamość skarżącego, natomiast w dniu 16 sierpnia 2011r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku. W dniu 29 września 2011r. odpowiedź na powyższą skargę złożył Prezydent Miasta P. wyjaśniając, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem, jaki zapadł w dniu 31 stycznia 2011r. w sprawie ze skargi K. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie wydania kopii pisma, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...], Nr [...] (znak [...]). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy obu instancji nie dopełniły obowiązków nałożonych na nie mocą art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). W postępowaniu, o którym mowa, organ w szczególności nie pouczył K. N. o treści art. 73 § 2 K.p.a., nakładającego obowiązek wskazania ważnego interesu w udostępnieniu kopii dokumentów i nie wezwał do wykazania takiego interesu, a mimo to wydał postanowienie o odmowie udostępnienia wnioskowanych dokumentów. Tym samym uchybił podstawowej zasadzie postępowania administracyjnego. Dalej organ wyjaśnił, iż po przekazaniu w dniu 26 maja 2011 r., przez [...] Urząd Wojewódzki w Ł. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2011r. wraz z aktami sprawy, podjęto czynności zmierzające do wykonania wyroku. W tym celu pismem z dnia 2 czerwca 2011r. organ administracji budowlanej wezwał K. N., na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia żądania wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy poprzez wykazanie ważnego interesu strony w udostępnieniu uwierzytelnionych kopii spornych dokumentów, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Powyższe wezwanie zostało uznane za doręczone w formie zastępczej, w wyniku dwukrotniej awizacji przez pocztę przesyłki skierowanej do adresata. Po upływie terminu do uzupełnienia żądania, organ pismem z dnia 1 lipca 2011r. poinformował o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia, po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia braków polegających na niewykazaniu ważnego interesu strony w udostępnieniu uwierzytelnionych kopii spornych dokumentów. Powyższe pismo K. N. odebrał w dniu 21 lipca 2011r.. Organ podał następnie, że w dniu 28 lipca 2011r. K. N. złożył w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta P. zażalenie powołując się w nim na przesyłkę poleconą oznaczoną jako [...]. W związku z powyższym zażaleniem, organ pierwszej instancji pismem z dnia 11 sierpnia 2011r. ponownie poinformował K. N., że jego wniosek o wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy powinien wskazywać ważny interes strony w uzyskaniu dokumentów, co podkreślił w wyroku z dnia 31 stycznia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny. W związku z tym, iż złożony wniosek zawierał braki organ wezwał skarżącego do wykazania ważnego interesu, jednak po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w wezwaniu, wniosek pozostawiony został bez rozpatrzenia. Organ poinformował nadto, iż możliwość wniesienia zażalenia w takim przypadku nie przysługuje wnioskodawcy bowiem sprawa nie jest rozpatrywana w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Jednak taki stan rzeczy nie pozbawia strony prawa do ponownego złożenia wniosku, który będzie rozpatrywany jako nowa sprawa. Organ wskazał również, iż w dniu 12 sierpnia 2011r. K. N. będąc w siedzibie organu administracji architektoniczno – budowlanej zapoznał się z treścią powyższej odpowiedzi. Otrzymał również wówczas kserokopię tego pisma. Organ wyjaśniał także, iż przesyłkę zawierającą pismo z dnia 11 sierpnia 2011r. K. N. odebrał najprawdopodobniej w dniu 29 sierpnia 2011r.. Wątpliwość organu w tym zakresie wynikała z tego, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tegoż pisma przy podpisie adresata widnieje data "29 czerwiec 2011r.. Kolejna korespondencja w powyższej sprawie to pismo K. N. z dnia 16 sierpnia 2011r. adresowane do Prezydenta Miasta P. będące wezwaniem do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1387/10. W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia 14 września 2011r. organ, działając na podstawie art. 50 par. 1 K.p.a., wezwał K. N. do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, wyjaśnień czy wniosek złożony w dniu 16 sierpnia 2011r. należy traktować jak nowy wniosek o wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów. Jednocześnie organ poinformował o potrzebie wykazania ważnego interesu strony w udostępnieniu uwierzytelnionych kopii spornych dokumentów. Z treścią powyższego wezwania K. N. zapoznał się osobiście w organie administracji architektoniczno – budowlanej w dniu 20 września 2011r.. Odnosząc się samej skargi organ wskazał, iż dokładał wszelkich starań by wykonać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jednakże z uwagi na bezskuteczne wezwanie o uzupełnienie wniosku, nie był w stanie go rozpatrzyć. Ponadto dodał, iż treść dokumentów, o których poświadczone kopie wystąpił K. N. jest skarżącemu znana, gdyż od chwili przekazania do tutejszego organu akt sprawy wraz z kopią prawomocnego Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ma on zapewnioną możliwość przeglądania tych akt, jak również sporządzania z nich odpisów i notatek. Z możliwości tej skarżący skorzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, a więc nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to konieczne dla końcowego jej załatwienia. Przejawem stosowania przez sąd administracyjny owych środków jest możliwość wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania albo, który pozostaje w bezczynności lub przewlekłe prowadzi postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności (art. 154 p.p.s.a.). Warunkiem dopuszczalności wniosku o wymierzenie organowi grzywny z powyższych powodów jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Nie budzi wątpliwości, iż skarżący domagając się ukarania Prezydenta Miasta P. grzywną za niewykonanie wyroku tutejszego Sądu spełnił warunek dopuszczalności skargi i pisemne wezwał organ do wykonania tegoż wyroku. Przed przystąpieniem do dokonania oceny zasadności skargi należy jeszcze wskazać, iż przepis art. 154 p.p.s.a. przewiduje w istocie dwie sytuacje umożliwiające wymierzenie organowi grzywny. Pierwsza to tak, gdy organ nie wykonuje wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zaś druga ma miejsce wówczas gdy organ pozostaje w bezczynności lub przewlekłe prowadzi postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Mając na uwadze, iż skarżący domaga się wymierzenia organowi grzywny w związku z "niewykonaniem’ konkretnego wyroku, to należy wskazać, iż wyrokiem tym uchylono określony akt. Tym samym podstawę do wymierzenia organowi grzywny może stanowić jedynie pozostawanie organu w bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wydaniu wyroku, nie zaś samo niewykonanie wyroku. Oceniając zasadność wniesionej skargi należy wskazać, iż w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienia z wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku w sprawie, w której rozpoznawana była skarga K. N. na postanowienie Wojewody [...] utrzymujące w mocy Prezydenta Miasta P. Nr [...], z dnia [...] wydane w oparciu o przepis art. 74 § 2 K.p.a., w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w którym organ odmówił K. N. wydania kopii pisma Kierownika Referatu Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w P. wnioskującego o wydanie opinii prawnej oraz samej opinii prawnej sporządzonej w tej sprawie w dniu 28 maja 2010r., o które K. N. wystąpił jako strona postępowania w sprawie nakazania rozbiórki budynku usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. A. Rozpoznając powyższą sprawę tutejszy Sąd podkreślił, iż żądanie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów uzależnione jest od istnienia ważnego interesu strony (art. 73 § 2 K.p.a.). Ustalenie owego ważnego interesu należy do organu administracji publicznej prowadzącego daną sprawę, jednakże oświadczenie strony powinno mieć dla określenia interesu strony podstawowe znaczenie. Sąd wskazał także, iż strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony. Sąd wskazał także, że postępowanie, które zakończyło się wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć podlegało ogólnym zasadom postępowania administracyjnego, stąd też wymóg podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy tak, aby ustalić stan zgodny z rzeczywistością (art. 7, art. 77 K.p.a.). Podkreślono, iż na organie ciążył obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, a także czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 K.p.a.). W tym celu organy powinny udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dotyczących, tak przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Analizując sytuację zaistniałą w tej sprawie tutejszy Sąd zarzucił organom obu instancji niedopełnienie obowiązków nałożonych na nie mocą art. 9 K.p.a. przejawiające się nie pouczeniem skarżącego o treści art. 73 § 2 K.p.a. nakładającego obowiązek wykazania ważnego interesu w udostępnieniu uwierzytelnionych kopii spornych dokumentów i w konsekwencji nie wezwaniem do wykazania takiego interesu. Z wyjaśnień złożonych w tej sprawie przez organ, a przede wszystkim z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę wynika, iż organ zastosował się do wskazań zawartych w motywach wyroku tutejszego Sądu z dnia 31 stycznia 2011r.. Skoro głównym zarzutem Sądu wobec zaskarżonych wówczas rozstrzygnięć było nie pouczeniem skarżącego o treści art. 73 § 2 K.p.a. oraz nie wezwanie do wykazania ważnego interesu strony, to w pełni uprawnione było działanie organu pierwszej instancji zmierzające do umożliwienia skarżącemu wykazania owego ważnego interesu. W tym celu pismem z dnia 2 czerwca 2011r. organ wezwał K. N. – na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. – do uzupełnienia żądania wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy poprzez wykazanie ważnego interesu strony w udostępnieniu uwierzytelnionych kopii spornych dokumentów, w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem pozostawienie pisma bez rozpatrzenia. Powyższe działanie jest w pełni legalne i odpowiada prawu. Mając bowiem na uwadze, iż wniosek skarżącego inicjujący postępowanie w przedmiocie wydania z akt sporawy uwierzytelnionych kopii dokumentów pozbawiony był elementów, z których można byłoby ustalić istnienie po stronie wnioskodawcy ważnego interesu w wydaniu owych dokumentów, to uzupełnienie owego pisma mogło nastąpić wyłącznie w oparciu o przepis art. 64 § 2 K.p.a.. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym niż wskazane w § 1 wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało skarżącemu doręczone w sposób skuteczny w dniu 20 czerwca 2011r.. Zastępczy tryb doręczenia przewiduje przepis art. 44 K.p.a., a dokonane doręczenie pozostawało w zgodzie z treścią tegoż przepisu. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków pisma została dwukrotnie awizowana, a od pierwszej awizacji była przechowywana przez pocztę przez okres czternastu dni. Mając na uwadze, iż siedmiodniowy termin zakreślony skarżącemu dla uzupełnienia braków pisma upłynął bezskutecznie, to uzasadnione było pozostawienie bez rozpatrzenia pisma inicjującego postępowanie w przedmiocie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych kopii dokumentów. Pismo organu w tej kwestii z dnia 1 lipca 2011r. zamykało skarżącemu drogę do merytorycznego rozpatrzenia jego wniosku. W analizowanej sytuacji nie można mówić o tym, iż organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w sposób opieszały, z naruszeniem przepisów odnoszących się do szybkości i sprawności postępowania administracyjnego (art. 35 K.p.a.). Mając na uwadze termin otrzymania przez organ pierwszej instancji akt sprawy wraz z wyrokiem tutejszego Sądu, należy uznać, iż czynności organu podejmowane były bez zbędnej zwłoki, w sposób usprawiedliwiony okolicznościami sprawy. Działania te zmierzały bezpośrednio do urzeczywistnienia wytycznych zawartych w motywach wyroku Sądu. Mając na uwadze powyższe rozważania skargę jako bezzasadną należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.). j.m.