II SA/Łd 107/10
WyrokWSA w Łodzi2010-06-23
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Grzegorz Szkudlarek, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zmarł jeden ze współzobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie dwóch odrębnych tytułów wykonawczych (dla każdego ze współzobowiązanych), organ egzekucyjny jest uprawniony do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy wydano dwa odrębne tytuły wykonawcze dla każdego ze współzobowiązanych, organ egzekucyjny nie był uprawniony do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości. Postępowanie egzekucyjne powinno być kontynuowane wobec żyjącego zobowiązanego, dla którego istnieje ważny tytuł wykonawczy. Każdy tytuł wykonawczy jest realizowany w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki garażu. Organ I instancji zawiesił postępowanie z uwagi na śmierć jednego ze współzobowiązanych (C. P.). Organ II instancji uchylił to postanowienie, uznając, że w przypadku śmierci jednego ze współzobowiązanych, postępowanie egzekucyjne powinno toczyć się dalej wobec pozostałych. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu jako garażu oraz zarzucała wadliwość postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 roku przy udziale --- sprawy ze skargi S. P. na postanowienie [ ] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki garażu 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat E. Ś. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] lokal nr 5 kwotę 292,80 (dwieście osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej.
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 56 §1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz. 968) zawiesił postępowanie egzekucyjne w sprawie rozbiórki garażu na działce nr 254 w W.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu [...]r. wystawiony został tytuł wykonawczy, na mocy którego wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne przeciwko S. P. i C. P., zobowiązanych do rozbiórki garażu. W toku postępowania organ ustalił, iż C. P. zmarł, a okoliczność ta uzasadnia zawieszenie postępowania egzekucyjnego w celu ustalenia następców prawnych zmarłego C. P.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła S. P. wnosząc o całkowite umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając postawiony wniosek strona wyjaśniła, iż na działce nr 254 nie znajduje się żaden garaż, nie jest on uwzględniony także w żadnych planach geodezyjnych. Dalej, iż w zasadzie sporny obiekt to szopa, a nie garaż i zgodnie z art. 29 prawa lokalowego jest łącznym obiektem z budynkiem gospodarczym związanym z produkcja rolną uzupełniającą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki. Wyjaśniła, iż budynek gospodarczy i mieszkalny to zabudowa powstała w 1936 roku, która z uwagi na stan techniczny poddawana jest ciągłym remontom. Kończąc strona zwróciła uwagę, iż nie uprawomocniło się postanowienie organu II instancji nr [...], a już otrzymała kolejne rozstrzygnięcie organu I instancji, a takie działanie godzi w prawa obywatelskie.
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w oparciu o art. 138 §2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przypomniał, iż utrzymaną w mocy decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. na S. i C. małżonków P. został nałożony obowiązek rozebrania budynku garażu. Po pisemnym bezskutecznym upomnieniu zobowiązanych, w dniu [...]r. organ I instancji wystawił, zaopatrzone w klauzulę o skierowaniu do egzekucji, dwa tytuły wykonawcze, odrębnie dla S.P. i C. P. Następnie postanowieniem z dnia [...]r. nałożona została na zobowiązanych grzywna w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, jednakże z uwagi na śmierć C. P. organ II instancji uchylił to orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dalej, postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji na podstawie art. 56 §1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiesił postępowanie egzekucyjne oraz zobowiązał S. P. do złożenia w Sądzie Rejonowym w W. wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po C. P., postanowieniem z dnia [...]r. organ odwoławczy stwierdził nieważność tegoż rozstrzygnięcia. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji ponownie zawiesił postępowanie egzekucyjne, wskazując, iż zgodnie z art. 56 §1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie ulega zawieszeniu w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego. Od rozstrzygnięcia tego zażalenie wniosła S. P. i po jego analizie organ odwoławczy doszedł do przekonania, opierając się na wykształconym w tej materii orzecznictwie, iż w przypadku, gdy zmarły był tylko jednym z adresatów obowiązku, to wówczas postępowanie egzekucyjne winno toczyć się względem pozostałych zobowiązanych. W konsekwencji uzasadnione jest wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji. Wojewódzki Inspektor odnosząc się do zarzutów zażalenia wyjaśnił, iż postępowanie egzekucyjne można umorzyć wyłącznie, w przypadku zaistnienia jednej z podstaw wymienionych w art. 59 §1 i §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, żadnej z tych okoliczności strona nie wykazała. Nadto podał, iż organ egzekucyjny nie bada zasadności, poprawności decyzji, która stała się podstawą wydania tytułu wykonawczego, stąd na tym etapie nie jest możliwe i prawnie dopuszczalne kwestionowanie poczynionych ustaleń co do przedmiotu postępowania, czy jest nim garaż czy szopa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia celem utrzymania w obrocie prawnym postanowienia o zawieszeniu postępowania ewentualnie, aby Sąd doprowadził do korekty uzasadnienia zaskarżonego postanowienia poprzez wyeliminowanie z niego pouczenia, iż postępowanie egzekucyjne, pomimo śmierci jednego z zobowiązanych, powinno toczyć się nadal. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła za zażaleniem, iż organy wadliwe kwalifikują przedmiot egzekucji jako garaż, gdy w rzeczywistości jest to szopa. Nadto strona odniosła się do szeregu rozstrzygnięć zapadłych w ramach postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa, w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. Z uzasadnienia przedmiotowego aktu wynika, iż organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż nie ma podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 §1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, kiedy zmarły był tylko jednym z adresatów obowiązku. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego w części dotyczącej braku podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jednakże z innych niż przywołane przez organ względów. W niniejszej sprawie nie może bowiem umknąć uwadze, iż pomimo, że wydana została jedna decyzja nakazująca S. i C. małżonkom P. rozbiórkę budynku garażowego, to jednak w dniu [...]r. wydane zostały dwa odrębne tytuły wykonawcze dla każdego z małżonków z osobna. Nie ulega wątpliwości, iż w konsekwencji w obrocie prawnym zaistniały dwie podstawy umożliwiające prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że organ nie był uprawniony do zawieszenia postępowania w całości, niewątpliwie żyje skarżąca, która jest podmiotem zobowiązanym do wywiązania się z nałożonego obowiązku rozbiórki obiektu, w stosunku do której organ powinien dalej prowadzić postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawiony dla skarżącej tytuł wykonawczy.
Podkreślić należy, iż każdy tytuł wykonawczy realizowany jest w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym, skoro wystawione zostały dwa tytułu to nie jest uzasadnione rozstrzyganie o zawieszeniu całego postępowania egzekucyjnego, rozumianego jako postępowania prowadzonego łącznie dla S. i C. małżonków P.
Stosownie do art. 26 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Niewątpliwie taki wniosek, ale co istotne, tytuł wykonawczy wystawiony na skarżącą, która bezsprzecznie jest zobowiązaną w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, znajdują się w obrocie prawnym. Jak wynika z art. 56 §1 pkt 2 w/w ustawy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego. W niniejszej sprawie zarówno C. P. był podmiotem zobowiązanym, jak i S. P., każdy z zobowiązanych legitymował się tytułem wykonawczym stanowiącym punkt wyjścia do wszczęcia i dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Warto zauważyć również, iż decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją ostateczną, a jednocześnie z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby podjęte zostały jakiekolwiek kroki do wzruszenia tegoż rozstrzygnięcia w trybach nadzwyczajnych.
Mając na uwadze argumentację i wnioski skargi wyjaśnić należy, iż postępowanie egzekucyjne może zostać umorzone wyłącznie w ściśle określonych w ustawie przypadkach. Katalog taki, zawarty w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest wyczerpujący i jeżeli nie zachodzi inny przypadek przewidziany w ustawach odrębnych (art. 59 §1 pkt 10 w/w ustawy), nie ma podstaw do żadnego dowolnego rozstrzygania w tym zakresie. W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w przywołanej normie prawnej. Ustalenie w powyższym zakresie uzasadnia stanowisko organu o braku podstaw do umorzenia postępowania, w szczególności podstawy takiej nie może stanowić subiektywne przekonanie skarżącej. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają również zarzuty dotyczące błędnej kwalifikacji obiektu, którego rozbiórkę nakazano. Na tym etapie postępowania nie podlegają one analizie, organ egzekucyjny opiera się bowiem na danych zawartych w tytule wykonawczym, wystawionym na podstawie decyzji, w której został określony przedmiot, podmiot i rodzaj zobowiązania. Organ egzekucyjny nie może kwestionować wynikających z tych dokumentów danych, dopóki pozostają one w obrocie prawnym to stanowią wykładnię dla organów egzekucyjnych, niewątpliwie decyzja nakazująca skarżącej rozbiórkę nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Z uwagi na fakt, iż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w sprawie potencjalnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego, bez wpływu na jej wynik pozostają zarzuty skarżącej skierowane przeciwko postanowieniu o nałożeniu grzywny celem przymuszenia do wykonania obowiązku
W świetle powyższych okoliczności faktycznych, należy stwierdzić, iż postępowanie toczące się przed organami orzekającymi w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy rozpoznające sprawę wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Podnoszone natomiast w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
ar
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło