II SA/Łd 1070/04

Dnia 26 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA: Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi S.G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm. ) oraz art. 22 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich S.G.. W sprawie ustalono, że S.G. w dniu 2 grudnia 2003 roku złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby na rzecz Batalionów Chłopskich w okresie II Wojny Światowej. Na potwierdzenie przedstawionej we wniosku działalności załączył oświadczenia W.L., T.S. oraz J.Ł. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił mu przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że S.G. nie przedstawił dowodów wskazujących na pełnienie służby w organizacji Bataliony Chłopskie w rozumieniu powołanej ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł S.G.. W uzasadnieniu opisał swoją działalność na rzecz w/w organizacji oraz okoliczności wysiedlenia w 1940 roku. W szczególności skarżący wyjaśnił, ze w okresie przystąpienia do Batalionów Chłopskich rozprowadzał "bibułę" oraz podejmował działania dywersyjne. Decyzją z dnia [...], cytowaną wyżej, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ orzekający stwierdził, że przepis art. 1 ust 2 pkt 3 powołanej ustawy kombatanckiej wymaga pełnienia służby w polskich formacjach i organizacjach. W ocenie organu przynależność do określonej formacji ściśle wiąże się z oficjalną przynależnością, co połączone jest z zaprzysiężeniem, podległością służbową itp. Zdaniem organu administracji skarżący jedynie współpracował z Batalionami Chłopskimi, co nie wystarcza do uzyskania uprawnień kombatanckich. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że powołani przez skarżącego świadkowie nie podali żadnych szczegółów dotyczących przynależności S.G. do Batalionów Chłopskich. Podkreślił, iż świadkowie L. i S. nie pełnili służby w Batalionach Chłopskich, a oświadczenie J.Ł. nie dotyczyło wnioskującego lecz S.G. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S.G.. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że organ administracji wydając decyzję nie uwzględnił całokształtu jego konspiracyjnej działalności . W ocenie skarżącego okoliczności oficjalnego zaprzysiężenia, posiadania pseudonimu i oznaczonego przydziału organizacyjnego nie mogą decydować o przynależności do organizacji. Skarżący podkreślił, że wielokrotnie brał udział w działaniach na rzecz ludności przesiedlonej do Generalnej Guberni, był także jednym z organizatorów sabotażu dotyczącego dostawy rzepaku dla wojsk niemieckich. Zdaniem skarżącego sam fakt braku oficjalnego przyjęcia do organizacji Batalionów Chłopskich nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 25 kwietnia 2005 roku S.G. złożył do akt sprawy pismo, w którym ponownie przedstawił okoliczności swojej współpracy z organizacją Bataliony Chłopskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kognicja Sądu ograniczona jest więc do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, Sąd stwierdza, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego. Działalnością kombatancką, stanowiącą tytuł do uprawnień kombatanckich, jest między innymi pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 (art. 1 ust.2 pkt. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Dz. U. z 2002 roku Nr 42, poz. 371 ze zm.) Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnienie służby w oddziale partyzanckim mogło polegać bądź na bezpośrednim uczestnictwie w działaniach zbrojnych tych formacji i organizacji, bądź też na pełnieniu wyłącznie czynności usługowych (zaopatrzeniowych, leczniczych, itp.), zawsze jednak uzależnione był od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się w podporządkowaniu służbowym, wyznaczeniu służbowego stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności. Pełnienie służby wojskowej w oddziale partyzanckim wiązało się również ze złożeniem przysięgi wojskowej oraz otrzymaniem konkretnego przydziału organizacyjnego ( por. wyrok NSA z dnia 12.08.1993 r. sygn. akt. SA/WR 243/93, wyrok NSA z dnia 12.04.2002 roku sygn. akt VSA1408/01) Istotą niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie, czy wskazana przez skarżącego działalność spełnia kryteria "pełnienia służby" w rozumieniu przepisu art. 1 ust 2 pkt. 3 powołanej ustawy kombatanckiej. Z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych oraz z treści skargi wynika, że S.G. nie został wprowadzony oficjalnie w struktury Batalionów Chłopskich. Oświadczenia zaś powołanych przez skarżącego świadków nie wskazują na jego udział jako żołnierza w ruchu oporu. Skarżący ogólnikowo podaje okoliczności swojej współpracy z tą formacją, ograniczając się w zasadzie do stwierdzenia, że polegała ona na prowadzeniu działań sabotażu i rozprowadzaniu "bibuły". Ocena organu administracji w kwestii braku konkretów działalności w ruchu oporu jest więc trafna. Brak jest w materiale dowodowym szczegółów dotyczących udziału skarżącego w akcjach Batalionów Chłopskich oraz jego pozycji służbowej w strukturach tej organizacji. Wprawdzie odległość czasowa wojennych wydarzeń utrudnia zebranie materiału dowodowego. Jednakże wszczęcie postępowania w sprawach kombatanckich zależy od inicjatywy ubiegającego się o uprawnienia, zatem to on musi ponosić konsekwencje upływu czasu. Natomiast okoliczności dotyczące wysiedlenia S.G. oraz fakt wystawienia listu gończego przez Gestapo nie mają znaczenia dla sprawy. Reasumując, organ administracji prawidłowo zakwalifikował działalność skarżącego jako współpracę z formacją Bataliony Chłopskie, a nie jako służbę w jej szeregach. Udzielanie zaś pomocy przez ludność cywilną oddziałom partyzanckim nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy kombatanckiej (por. wyrok NSA z dnia 12.04.2002 r. VSA1408/01 lex nr 121896, wyrok NSA z dnia 18.12.2001 r. VSA807/01 lex nr 84344 ). Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.