II SA/Łd 1075/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie lokalu oddala skargę. II SA/Łd 1075/05 UZASADNIENIE Postanowieniem ([...]) z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nałożył na A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania lokalu handlowego przy ul. A w P.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu 1 lipca 2005r. wpłynął wniosek Spółki o udzielenie pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowego. Natomiast w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 13 lipca 2005r. ustalono, iż lokal ten jest już użytkowany a świadczył o tym chociażby fakt, iż w lokalu przebywały dwie pracownice, z których jedna obsługiwała piec do pieczenia pizzy, pomieszczenia były umeblowane, na budynku zamieszczona została reklama zaś wewnątrz rozłożone ulotki reklamowe z ofertą ważną w dniach 2-3 lipca oraz 9-10 lipca. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął przedmiotowe rozstrzygniecie. Odpis powyższego postanowienia strona odebrała w dniu 26 lipca 2005r. Zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia Spółka A złożyła w dniu 9 sierpnia 2005r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu strona wyjaśniła, iż uchybienie terminu nastąpiło z uwagi na kumulację dwóch niesprzyjających okoliczności. Po pierwsze koordynator i kierownik jednoosobowego działu prawnego Spółki w dniach 21 – 26 lipca 2005r. przebywał na urlopie wypoczynkowym, następnie w okresie od 29 lipca do 4 sierpnia 2005r. na zwolnieniu lekarskim. Na urlopie przebywała również kierowniczka sekretariatu i w dniach od 25 do 29 lipca 2005r. jej obowiązki wykonywane były przez pracowniczkę działu księgowości. Ponadto w okresie, w którym upływał termin do złożenia zażalenia na urlopie przebywał również Prezes Spółki. Reasumując w okresie, w którym, upływał termin do złożenia zażalenia w Spółce nie przebywała żadna z osób, które mogłyby nadać bieg ewentualnemu dalszemu postępowaniu administracyjnemu a dodatkowo postanowienie o nałożeniu kary zostało wydane w okresie urlopowym. Zdaniem strony okoliczności te w pełni uzasadniają przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia. Postanowieniem ([...]) z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił Spółce A przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podkreślił, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie gdy uchybienie nastąpiło w skutek przyczyny, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Następnie przytoczył treść art. 58 § 1 i § 2 kpa określającego przesłanki, których jedynie łączne spełnienie umożliwia przywrócenie terminu i wskazał, że nie została spełniona pierwsza z przesłanek tj. strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ wyjaśnił, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności a o braku winy możemy mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie określonego obowiązku, stało się niemożliwe nawet przy dołożeniu, obiektywnie ocenianej, należytej staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. W ocenie organu Spółka nieuprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wskazane we wniosku przyczyny uchybienia, nie mogą świadczyć o szczególnej staranności i dbałości o własne interesy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2005r. skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie wykonania kary pieniężnej nałożonej postanowieniem z dnia [...]oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu, dodatkowo zamieszczając szerokie rozważania dotyczące "uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu" oraz "winy działającego w imieniu strony pełnomocnika". Strona podkreśliła, iż wyrazem staranności w dbaniu o własne interesy było m.in. utworzenie jednoosobowego działu prawnego, natomiast okoliczność, iż kierownik tego działu był nieobecny w Spółce nie świadczy o niedbalstwie i nie wyłącza możliwości przywrócenia terminu, jest jedynie kumulacją niekorzystnych dla strony zdarzeń losowych. Pełnomocnik Spółki podniósł również, iż choroba jest zdarzeniem losowym niezależnym od winy strony, nie istniała natomiast możliwość wyręczenia się inną osobą, innym pracownikiem ponieważ jedynie kierownik działu prawnego posiada wiedzę merytoryczną, która jest wymagana przy podejmowaniu czynności dotyczących interesów Spółki a w szczególności wiedzy koniecznej do sformułowania pisma wywołującego dla strony określone skutki prawne. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielając zarzutów skargi wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając wskazał, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wyczerpujące omówienie okoliczności, które przyjęte zostało za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia zaś argumentacja strony zawarta w skardze nie ma wpływu na zmianę dotychczasowego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 w/w ustawy). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu prawa, które skutkowałoby uwzględnieniem skargi. Zgodzić należy się z organem, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z przepisem art. 58 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany przywrócić termin do dokonania określonej czynności prawnej, gdy strona wypełni łącznie wszystkie przesłanki wymienione w powołanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie strona nie spełniła jednej z przesłanek a mianowicie nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Słusznie wskazywał organ, iż przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy możemy zatem mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku, nie mogła także skorzystać z pomocy innej osoby. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy zwrócić należy przede wszystkim uwagę na argumenty wniosku o przywrócenie terminu. Czytamy w nim, iż uchybienie terminu spowodowane było kumulacją niezależnych od woli strony okoliczności, tj. urlopu kierownika jednoosobowego działu prawnego, a w okresie późniejszym jego choroby oraz urlopu kierownika sekretariatu i Prezesa Spółki. Zdaniem strony okoliczności te miały istotny wpływ na przepływ korespondencji w biurze a jednocześnie uniemożliwiły stronie wniesienie we wskazanym terminie przysługującego jej środka odwoławczego. Jak podkreśla strona w przedmiotowym okresie w Spółce nie przebywała osoba, która byłaby kompetentna do sporządzenia zażalenia tj. kierownik działu prawnego. Również w skardze argumentacja strony sprowadza się do wykazania, iż kierownik działu prawnego jest jedyną uprawnioną osobą, która w związku z tym nie mogła skorzystać z pomocy innego pracownika, zaś jej choroba była stanem niezawinionym. Reasumując powyższe wskazać należy, iż cała argumentacja strony opiera się na wykazaniu, iż Spółka nie może ponosić negatywnych konsekwencji kumulacji niesprzyjających okoliczności, w szczególności nieoczekiwanej i nieplanowanej nieobecności kierownika działu prawnego, działu który został powołany z myślą o właściwej obsłudze prawnej Spółki. Jednakże zauważyć i podkreślić należy, iż z akt sprawy nie wynika by kierownik jednoosobowego działu prawnego był podmiotem uprawnionym do reprezentacji Spółki w toku postępowania administracyjnego. Brak w aktach administracyjnych jakiegokolwiek dokumentu stwierdzającego uprawnienie kierownika do obsługi prawnej strony skarżącej w tym okresie ani w tym postępowaniu. O braku takiego umocowania świadczy dodatkowo fakt, iż postanowienie o nałożeniu kary zostało doręczone na adres Spółki, ze wskazaniem, iż adresatem przesyłki jest Spółka. Gdyby Spółka reprezentowana była przez pełnomocnika to wszelka korespondencja kierowana byłaby do tegoż pełnomocnika, nawet jeżeli na adres Spółki to ze wskazaniem, iż adresatem jest pełnomocnik Spółki. W tej materii nie dopuszcza się żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń w przypadku ustanowienia pełnomocnika temu pełnomocnikowi organ jest zobowiązany doręczać wszelką korespondencję, takie działanie ze strony organów nie niweczy skutków staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów – por. postanowienie SN z dnia 9 września 1993r., III ARN 45/93, OSNC 1994/5/112. W rozpoznawanej sprawie kierownik działu prawnego nie występował jako pełnomocnik Spółki, dlatego też argumentacja dotycząca jego niezawinionej nieobecności nie znajduje uzasadnienia a zarzuty oparte na tej argumentacji nie mają oparcia w materiale sprawy. Gdyby w postępowaniu administracyjnym złożony został wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby, iż kierownik tego działu jest uprawniony do reprezentacji Spółki, wówczas organ byłby zobligowany do przywrócenia terminu, taka sytuacja nie miała jednakże miejsca w niniejszej sprawie. W świetle powyżej ustalonego stanu faktycznego należy wskazać, iż wyłącznie Spółka ponosi odpowiedzialność za uchybienie terminu do złożenia zażalenia. Przy czym za jego przywróceniem nie może przemawiać okoliczność, iż w związku z urlopami wystąpiły problemy z przepływem korespondencji. To Spółka jest odpowiedzialna za zapewnienie właściwej obsługi interesantów i korespondencji w okresie nieobecności któregokolwiek z pracowników. Jeżeli Spółka nie zapewniła takiej obsługi to tym samym nie dołożyła należytej staranności w dbaniu o swoje interesy. Fakt, iż pracownicy w okresie wiosenno-letnim przebywają na urlopach wypoczynkowych nie może skutkować sytuacją, w której działalność spółki byłaby ograniczona lub wręcz zatrzymana na ten czas. Okresy urlopowe nie powinny paraliżować działalności podmiotów gospodarczych. Nadto strona dbająca o swoje interesy i przewidując taką sytuację mogła zawiadomić organ by w najbliższym okresie nie doręczał żadnych pism, ponieważ nie będzie obecna w tym czasie żadna osoba uprawniona do odbioru korespondencji a jednocześnie osoba byłaby w stanie nadać bieg ewentualnemu dalszemu postępowaniu administracyjnemu. Nie świadczą o braku winy zaniedbania pracowników zainteresowanej jednostki organizacyjnej oraz nieprawidłowości organizacyjne mające miejsce w tej jednostce, np. równoczesna nieobecność w pracy w ostatnim dniu terminu osób uprawnionych do dokonania wymaganej czynności w imieniu zainteresowanego podmiotu – postanowienie NSA z dnia 2.10.2002r., V SA 793/02, wyrok NSA OZ Gdańsk z dnia 9.03.2000. I SA/Gd 1288/99 – LEX 44331. Sytuacja taka świadczy jedynie o wadliwej organizacji pracy i braku staranności w dbaniu o interesy jednostki. Podsumowując należy wyraźnie podkreślić, iż argument strony, zgodnie z którym wyrazem staranności o interesy Spółki było powołanie jednoosobowego działu prawnego nie znajduje uzasadnienia. Jak zostało ustalone i wskazane powyżej kierownik tego działu nie był podmiotem umocowanym do reprezentowania interesów Spółki w postępowaniu administracyjnym, zarzuty oparte na tych argumentach są zatem nieuzasadnione. Reasumując Sąd stwierdził, iż niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.