II SA/Łd 1083/06
PostanowienieWSA w Łodzi2008-04-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Posiada ona stałe źródła dochodów (emerytura, praktyka lekarska) oraz znaczące oszczędności, co wyklucza uznanie jej za osobę ubogą, której prawo pomocy powinno zostać przyznane.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o przekazaniu podania według właściwości. Skarżąca podała, że otrzymuje emeryturę, prowadzi praktykę lekarską, posiada dom i oszczędności. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji, a po ich otrzymaniu odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. – A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. N. – A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości podania w sprawie dokonania czynności z zakresu nadzoru budowlanego p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.
II SA/Łd 1083/06
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia 8 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. N. – A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o przekazaniu według właściwości podania w sprawie dokonania czynności z zakresu nadzoru budowlanego.
Składając natomiast zażalenie na zarządzenie z dnia 9 stycznia 2008 roku o pozostawieniu pisma skarżącej z dnia 29 września 2007 roku bez rozpoznania, strona wniosła o przyznanie prawa pomocy.
Jak wynika ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżąca otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.258,43 złotych, ponadto osiąga przychody w związku z prowadzeniem praktyki lekarskiej (1 godzina w tygodniu) w nieokreślonej kwocie. Skarżąca posiada dom drewniany o powierzchni 53 m kw., zadeklarowała również posiadanie oszczędności w wysokości 20.000 złotych, oświadczając jednocześnie, że celem ich gromadzenia jest pomnik męża oraz leczenie operacyjne oczu.
Korzystając z uprawnień wynikających z treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji pozwalających na ustalenie zdolności płatniczych i stanu majątkowego strony, tj. m. in. wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, a także określenia dochodu osiąganego z działalności.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedstawiła wyciągi bankowe, z których wynika, iż posiada lokatę o wartości ok. 20.000 złotych, a także środki w wysokości 9.000 – 10.000 złotych zgromadzone na rachunku bieżącym. Skarżąca przedstawiła zestawienie dochodów z prywatnego gabinetu lekarskiego za rok 2007, z którego wynika, iż dochód wyniósł 1246,64 złotych. Ponadto skarżąca wskazała, iż z rok 2007 otrzyma zwrot nadpłaconego podatku w wysokości 1.211 złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek postępowania.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż jak wynika ze złożonego oświadczenia oraz dodatkowych informacji, skarżąca posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytury oraz prywatnej praktyki lekarskiej w nieznacznych rozmiarach, a także posiada oszczędności w łącznej kwocie ok. 30.000 złotych zgromadzone na rachunkach bankowych (lokata i rachunek oszczędnościowo – rozliczeniowy).
Przesłanką przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem. W ocenie Sądu, skarżący zaistnienia tej przesłanki nie wykazał. Skoro zatem ze zgromadzonego materiału wynika, iż skarżący uzyskuje dochody oraz posiada nieruchomości rolne, nie sposób uznać go za osobę ubogą, której prawo pomocy powinno zostać przyznane. Wykazanie zaś istnienia tej przesłanki obligowało Sąd do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Na marginesie warto również zauważyć, iż w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż nie posiada wykształcenia prawniczego, nie jest w stanie bronić swoich praw z uwagi na stan zdrowia, a brak rozeznania skarżącego, nieprecyzyjne i niekompletne wyjaśnienia i brak zrozumienia oczekiwać Sądu może doprowadzić do uprawomocnienia stanu sprzecznego z interesem skarżącego. Z powyższego wywieść można wniosek, iż żądanie skarżącego nie opiera się na złej sytuacji materialnej, lecz na potrzebie uzyskania pomocy prawnej świadczonej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
A.T.-P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło