II SA/Łd 1084/07

Dnia 27 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego postanawia: - przyznać skarżącej G. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego, skarżąca G. D. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2008r. wydanym przez Referendarza sądowego przyznano skarżącej prawo pomocy w/w zakresie. Nie zgadzając się z tym postanowieniem, uczestnik postępowania M. K. złożył sprzeciw, w którym podniósł, iż córka skarżącej – D. D. prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i z tego powodu ubiega się o świadczenia z pomocy społecznej. Od początku lat 90 – tych jest osobą bezrobotną i wielokrotnie odmawiała podjęcia pracy. Uczestnik postępowania podniósł również, iż chociaż skarżąca nigdy nie pracowała, pobiera dwa świadczenia z ZUS. Z uwagi na treść art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wobec skutecznego wniesienia przez uczestnika postępowania sprzeciwu, postanowienie Referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2008r. w przedmiocie prawa pomocy utraciło moc. W związku z tym ze względu na brak uprawnień do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu, Sąd zobowiązany był do ponownego rozpoznania wniosku skarżącej G. D. o przyznanie prawa pomocy. Ze złożonego przez skarżącą na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwiema córkami: 50 – letnią M. D. oraz 45 – letnią D. D. Miesięczny dochód rodziny z tytułu rent otrzymywanych przez skarżącą oraz M. D. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi łącznie 1.602,28 zł brutto (w tym renta skarżącej – 924,40 zł oraz renta M. D. wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym 677,88 zł). Jako jedyny majątek jaki posiada skarżąca wskazała mieszkanie o powierzchni 80 m2, będące obecnie przedmiotem postępowania sądowego w sprawie o zasiedzenie. Nadto oświadczyła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Wyjaśniła przy tym, że jest inwalidką II grupy i ma 71 lat. Jej córka M. D. jest inwalidką I grupy i z uwagi na stan zdrowia wymaga opieki. Druga córka D. D. jest natomiast osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W związku z tym renty, które otrzymują nie wystarczają na opłaty, lekarstwa oraz żywność. Z uwagi na to, iż powyższe oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 12 lutego 2008r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a. w związku z art. 256 p.p.s.a., została ona zobowiązana do złożenia odpisów zeznań podatkowych za lata 2005 i 2006, udokumentowania podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wysokości rent swoich i córki M. D. oraz dodatku pielęgnacyjnego za ostatnie 3 miesiące, przedłożenia stosownych zaświadczeń o sytuacji rodzinnej oraz rachunków w celu udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Ze złożonych w odpowiedzi na powyższe wezwanie zeznań PIT – 37 za 2005r. i 2006r. o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, iż zadeklarowany przez skarżącą do opodatkowania w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci dochód we wskazanych wyżej latach wyniósł odpowiednio 12.521,80 zł i 13.063,60 zł. Z przedłożonych decyzji ZUS z dnia [...] znak: [...] oraz odcinków przekazów pocztowych za listopad – grudzień 2007r. i luty 2008r. z kolei wynika, iż M. D. otrzymuje rentę w wysokości około 597,46 zł brutto oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153,1 zł, zaś skarżąca rentę w wysokości 1099,33 zł brutto, a także zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł przyznany jej decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną przez działającego z upoważnienia Wójta Gminy W. Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Z zaświadczeń lekarskich natomiast wynika, że ze względu na stan zdrowia skarżącą wraz z córką M. D. wymagają całodobowej opieki oraz stałego leczenia. Strona przedłożyła nadto: - 2 faktury VAT z dnia 22 i 25 lutego 2008r. oraz 2 paragony z dnia 22 lutego 2008r. dokumentujące zakup leków za 145,05 zł oraz receptę; - trzy rachunki za telefon z dnia 10 grudnia 2007r. na kwotę 78,65 zł, z dnia 9 stycznia 2008r. na kwotę 44,76 zł i z dnia 8 lutego 2008r. na kwotę 35,62 zł; - dowody wpłat za oczyszczanie szamba z dnia 23 lipca i 18 grudnia 2007r. na kwotę 16,26 zł każdy; - 5 pokwitowań zapłaty podatku od nieruchomości w 2007r. i 2008r.; - 4 pokwitowania opłat za wodę z 2007r. na kwoty po 25,92 zł każde i jedno na kwotę 29,16 zł z dnia 19 lutego 2008r.; - dowody wpłaty za wywóz nieczystości w 4 kwartale 2007r. na kwotę 30,66 zł oraz w 1 kwartale 2008r. na kwotę 48,54 zł.; - 2 faktury za energię elektryczną za okres rozliczeniowy od dnia 13 grudnia 2007r. do dnia 13 lutego 2008r. na łączną kwotę 81,61 zł; - 3 faktury dokumentujące zakup opału w okresie od kwietnia 2007r. do lutego 2008r. na łączną kwotę 2.155,30 zł. Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. z dnia 21 lutego 2008r., nr [...] zaś wynika, iż od dnia 3 lutego 1997r. i nadal D. D jest w nim zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a od dnia 11 lutego 1998r. bez prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych następuje natomiast w drodze wyjątku i odnosi się do sytuacji, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub też częściowo. Instytucja przyznania prawa pomocy może mieć zatem zastosowanie tylko względem osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a więc rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i umożliwiają zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Podstawę sformułowanego we wniosku skarżącej żądania o przyznanie prawa pomocy stanowił art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w tym zakresie w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanką zastosowania powyższej regulacji jest więc wyłącznie wykazanie braku dostatecznych środków na pokrycie tych kosztów. W ocenie Sądu skarżąca wykazała w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione zaś przez nią okoliczności – sytuacja majątkowa, w szczególności udokumentowany dochód rodziny wynoszący około 1.849,79 zł, co przy założeniu, że w skład rodziny wchodzą trzy osoby wynosi około 616 zł na osobę, a nawet przy przyjęciu, iż tak jak podnosi uczestnik postępowania są to jedynie dwie osoby i tak wynosi jedynie około 924 zł na osobę, sytuacja rodzinna oraz jej wpływ na możliwości płatnicze – uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na względzie, na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. oraz art. 160 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. A.D.